Mechanizmy alternatywne
Program wsparcia pracowników (EAP)
Dyrektorki i dyrektorzy generalni oraz kierowniczki i kierownicy urzędów mają obowiązek wspierać pracowników i pracowniczki w trudnych lub niejasnych sytuacjach, zwłaszcza takich, które dotyczą wątpliwości etycznych.
W wielu urzędach taką pomoc oferują doradcy i doradczynie ds. etyki. To osoby, do których można się zwrócić po radę w trudnych sprawach. Pomagają budować atmosferę zaufania i otwartości.
Coraz częściej urzędy korzystają też z dodatkowego wsparcia – Programu wsparcia pracowników (EAP - ang. Employee Assistance Program). To usługa zewnętrzna, która z powodzeniem może stanowić mechanizm alternatywny do funkcji doradcy / doradczyni ds. etyki (np. w urzędach z małą liczbą pracowników i pracowniczek, w których nikt nie pełni tej funkcji). Dzięki temu pracownicy i pracowniczki mogą skorzystać z pomocy specjalistów i specjalistek spoza urzędu.
Co oferuje program:
- Wsparcie psychologiczne i emocjonalne
rozmowy z psychologiem, pomoc w stresie, przeciążeniu pracą, konfliktach czy problemach osobistych (np. kryzys, depresja) - Pomoc w trudnych sytuacjach
możliwość omówienia trudnych spraw zawodowych lub relacyjnych, np. konfliktów, różnic kulturowych czy wątpliwości etycznych - Wsparcie dla kadry zarządzającej
pomoc dla osób kierujących zespołami w trudnych sytuacjach - Porady prawne i finansowe
pomoc w sprawach, które mogą wpływać na sytuację pracownika / pracowniczki - Materiały edukacyjne i webinary
artykuły, podcasty i szkolenia pomagające radzić sobie ze stresem i rozwijać się
Jak to działa:
- Podpisanie umowy: urząd podpisuje umowę z firmą, która oferuje usługę na program wsparcia pracowników / pracowniczek. Dokument ten dokładnie określa zasady korzystania z programu.
- Wygodny kontakt: pracownicy / pracowniczki mogą kontaktować się ze specjalistami w wybrany sposób: online, telefonicznie lub mailowo.
- Pomoc doraźna: Liczba rozmów jest zazwyczaj ograniczona – program służy do bieżącego wsparcia, nie do prowadzenia długotrwałej terapii.
- Baza wiedzy: Pracownicy i pracowniczki mają dostęp do materiałów edukacyjnych i szkoleń.
- Pełna poufność: Uczestnicy i uczestniczki są anonimowi (wszyscy używają jednego loginu i hasła).
Doświadczenia urzędów służby cywilnej, które już korzystają z takiego programu:
- Usługi EAP (Programy Wsparcia Pracowników, ang. Employee Assistance Program) zapewniają pracownikom profesjonalne wsparcie w sytuacjach wymagających pomocy psychologicznej. Współpracę oceniamy bardzo pozytywnie, doceniając dostępność specjalistów, elastyczność działania oraz realny wpływ programu na dobrostan i komfort pracy pracowników” - Ministerstwo Edukacji Narodowej.
- „MRPiPS rekomenduje korzystanie z platform wsparcia psychologicznego. Zapewniają one dostęp do treści edukacyjnych: artykuły, webinary, newstettery, a także możliwość korzystania z bezpośredniego wsparcia psychologicznego przy zachowaniu poufności i anonimowości zarówno dla pracowniczek i pracowników jak i ich rodzin. Zwiększanie dostępności różnych form wsparcia może sprzyjać temu, aby pracownicy częściej i szybciej sięgali po pomoc wtedy, kiedy jej potrzebują” – Ministerstwo Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej
- „Platforma wsparcia psychologicznego pracowników pełni w GDDKiA funkcję poufnego, łatwo dostępnego narzędzia wspierającego dobrostan i rozwój pracowników. Pracownicy najchętniej sięgają po treści rozwojowe, a wsparcie specjalistyczne wykorzystują w sytuacjach wymagających bezpośredniej pomocy. Z perspektywy organizacji kluczowe znaczenie mają trzy elementy: zapewnienie anonimowości, różnorodność form kontaktu oraz silny komponent edukacyjny. Efekt - wsparcie dostępne „tu i teraz” oraz stopniowe budowanie bardziej świadomej, odpowiedzialnej kultury organizacyjnej opartej na dobrostanie i jakości relacji.” – Generalna Dyrekcja Dróg Krajowych i Autostrad.
Podstawa prawna: Obowiązkowy standard „Kultura uczciwości”
Dyrektorki i dyrektorzy generalni oraz kierowniczki i kierownicy urzędów mają obowiązek wspierać pracowniczki i pracowników w sytuacjach, które budzą wątpliwości etyczne. Wynika to bezpośrednio z obowiązkowego standardu zarządzania zasobami ludzkimi „Kultura uczciwości”.
Zgodnie z zarządzeniem Szefa Służby Cywilnej, standard ten można realizować na dwa sposoby:
- opracować i upowszechnić odpowiednie procedury,
- powołać w urzędzie doradczynię lub doradcę ds. etyki i zapewnić tej osobie odpowiednie warunki pracy.
Standard „Kultura uczciwości” – podobnie jak „Program zarządzania zasobami ludzkimi” czy „Procedura antymobbingowa” – jest obowiązkową wytyczną. Oznacza to, że każda osoba kierująca urzędem musi wdrożyć go w swojej jednostce.