Naukowiec, który w 2014 r. otrzymał Nagrodę Nobla w dziedzinie fizyki za wynalezienie wydajnej diody emitującej niebieskie światło, przybył do WAT na zaproszenie podsekretarza stanu w Ministerstwie Obrony Narodowej prof. dr hab. Wojciecha Fałkowskiego.

– To przyjemność i honor gościć w wojskowej uczelni noblistę i naukowca światowej sławy – mówił wiceminister obrony prof. Wojciech Fałkowski inaugurując wykład w Wojskowej Akademii Technicznej w Warszawie. Wiceszef MON przypomniał, że prof. Shuji Nakamura przyjechał do Polski w ramach programu resortu obrony „Nobliści”. To cykl spotkań ze światowej sławy badaczami, organizowany w wojskowych instytucjach naukowych. Celem programu jest włączenie wojskowych placówek do globalnej sieci kontaktów naukowych – dodał prof. Fałkowski.

Wykład “The Invention of High Efficient Blue LED and Future Solid State Lighting” wzbudził duże zainteresowanie polskich naukowców i studentów Akademii. Podczas wystąpienia profesor Shuji Nakamura mówił o zastosowaniu diody LED w różnych dziedzinach gospodarki, do oświetlania, jak i budowy nowoczesnej broni. Naukowiec opowiadał również o badaniach, jakie prowadził w latach dziewięćdziesiątych nad związkami azotku galu. Wykorzystał je do stworzenia pierwszej półprzewodnikowej diody LED, która dawała niebieskie światło.

 – W połączeniu z wynalezionymi w latach sześćdziesiątych czerwoną i zieloną diodą mogliśmy skonstruować jasne i energooszczędne lampy LED emitujące białe światło – wyjaśniał Nakamura, wykładowca uniwersytetu w Santa Barbara w USA. To właśnie za wynalezienie niebieskiej diody Japończyk, w 2014 roku razem z prof. Isamu Akasaki i prof. Hiroshi Amano, został laureatem Nagrody Nobla w dziedzinie fizyki.

– Dzięki niewielkiemu zapotrzebowaniu na energię diody LED można zasilać tanimi źródłami energii, np. bateriami słonecznymi. – Ogranicza to zużycie surowców oraz emisję szkodliwych substancji. W ten sposób można na przykład dostarczyć energię 1,5 mld ludziom na świecie, którzy żyją bez dostępu do sieci elektrycznej – mówił prof. Nakamura.

Diodowe oświetlenie stosowane jest m.in. w tak zwanych inteligentnych budynkach, przy hodowli roślin, gdzie może częściowo zastępować światło słoneczne, w urządzeniach elektronicznych i ekologicznych systemach zasilania. – Mam nadzieję, że oszczędne lampy LED pomogą zmniejszyć zużycie energii i obniżą koszty oświetlenia na całym świecie – dodawał profesor. Zaznaczał przy tym, że nadal produkcja LED jest droższa niż świetlówek i tradycyjnych żarówek, dlatego zmniejszenie jej kosztów jest obecnie jednym z głównych zadań naukowców.

Japoński noblista wspomniał także, że jego wynalazek przyczynił się do powstania niebieskiego lasera, który pozwala na „zagęszczenie” zapisu danych na nośnikach optycznych używanych m.in. w urządzeniach Blu-ray i HD DVD. Niebieski laser jest wykorzystywany do drukowania oraz kopiowania, a co ważniejsze – ma także zastosowanie w medycynie, dzięki niemu można szybciej wykrywać i leczyć nowotwory.

Niebieska optoelektronika, czyli diody laserowe mogą mieć także zastosowanie militarne, np. do budowy broni służącej do strącania rakiet lub dronów. – W porównaniu z pociskami Tomahawk, broń laserowa będzie dużo mniejsza, tańsza, oszczędniejsza, a jej moc może odpowiadać sile rażenia stu tradycyjnych pocisków – wyliczał profesor.

Po wykładzie spotkał się ze studentami WAT, którzy tłumnie wykorzystali szansę, by porozmawiać ze światowej sławy naukowcem. Profesor zapoznał się również z bazą naukową Wojskowej Akademii Technicznej, odwiedził laboratoria Zakładu Techniki Laserowej w Instytucie Optoelektroniki i Katedry Zaawansowanych Materiałów i Technologii na Wydziale Nowych Technologii i Chemii.

Wizyta tego wybitnego naukowca w Akademii jest jedną z serii wykładów laureatów Nagrody Nobla. To doskonała okazja do poznania znanych naukowców, pogłębiania wiedzy i wymiany doświadczeń. Projekt służy także promocji polskiej nauki i technologii związanych z badaniami wojskowymi. Już w czerwcu Wojskowa Akademia Techniczna będzie gościć profesora Kurta Wüthricha, światowej sławy naukowca, który w 2002 roku otrzymał Nagrodę Nobla w dziedzinie chemii za opracowanie grupy metod jądrowego rezonansu magnetycznego, umożliwiającą badanie trójwymiarowej struktury makrocząsteczek w roztworach.

Opracowanie na podstawie artykułu WAT i PZ

Zdjęcia Grzegorz Rosiński/WAT