Obowiązki pracodawcy
Na pracodawcy ciąży szereg obowiązków związanych z zatrudnianiem pracowników.
Wśród nich można wyróżnić następujące obowiązki1:
a. zatrudniania pracownika (dopuszczenia pracownika do pracy na odpowiednim stanowisku pracy),
b. wypłacania pracownikowi w terminie i prawidłowo wynagrodzenia za pracę,
c. przeciwdziałania naruszaniu godności oraz innych dóbr osobistych pracownika, w szczególności w obszarach zdrowia, sfery osobistej i reputacji, właściwej komunikacji w miejscu pracy, pozycji w zespole, efektów pracy oraz jej oceny, a także statusu zawodowego pracownika i jego kwalifikacji,
d. równego traktowania pracowników i przeciwdziałania wszelkiemu nierównemu traktowaniu, dyskryminacji w zatrudnieniu, w szczególności ze względu na płeć, wiek, niepełnosprawność, rasę, religię, narodowość, przekonania polityczne, przynależność związkową, pochodzenie etniczne, wyznanie, orientację seksualną, a także ze względu na zatrudnienie na czas określony lub nieokreślony albo w pełnym lub w niepełnym wymiarze czasu pracy,
e. przeciwdziałania mobbingowi w zatrudnieniu;
f. zapewnienia pracownikom bezpiecznych i higienicznych warunków pracy,
g. zaspokajania, stosownie do możliwości i warunków, bytowych, socjalnych i kulturalnych potrzeb pracowników,
h. informowania pracowników o warunkach ich zatrudnienia (jak np. normie czasu pracy, zasadach dotyczących pracy w godzinach nadliczbowych i rekompensaty za nią),
i. zaznajamiania pracowników podejmujących pracę z zakresem ich obowiązków, sposobem wykonywania pracy na wyznaczonych stanowiskach oraz ich podstawowymi uprawnieniami,
j. organizowania pracy w sposób zapewniający pełne wykorzystanie czasu pracy,
k. ułatwianie pracownikom podnoszenia kwalifikacji zawodowych,
l. stosowania obiektywnych i sprawiedliwych kryteriów oceny pracowników oraz wyników ich pracy,
m. prowadzenia i przechowywania w postaci papierowej lub elektronicznej dokumentacji w sprawach związanych ze stosunkiem pracy oraz akt osobowych pracowników (dokumentacja pracownicza),
n. przechowywania dokumentacji pracowniczej w sposób gwarantujący zachowanie jej poufności, integralności, kompletności oraz dostępności, w warunkach niegrożących uszkodzeniem lub zniszczeniem przez okres zatrudnienia, a także przez okres 10 lat, licząc od końca roku kalendarzowego, w którym stosunek pracy uległ rozwiązaniu lub wygasł, chyba że odrębne przepisy przewidują dłuższy okres przechowywania dokumentacji pracowniczej,
o. informowania pracowników w sposób przyjęty u danego pracodawcy o możliwości zatrudnienia w pełnym lub w niepełnym wymiarze czasu pracy, możliwości awansu, wolnych stanowiskach pracy, a pracowników zatrudnionych na czas określony - o wolnych miejscach pracy.
Jakie są istotne obowiązki pracodawcy wskazują też przepisy o wykroczeniach, które nakładają kary na pracodawców. Informacje na ten temat znajdziesz tutaj.
1zob. w szczególności art. 94 Kodeksu pracy
Podstawowe obowiązki
Przepisy prawa pracy dają pracownikowi możliwość rozwiązania umowy bez wypowiedzenia, jeżeli pracodawca w poważny sposób naruszy swoje podstawowe obowiązki. Przyjmuje się, że do podstawowych obowiązków pracodawcy należą m.in.:
- poszanowanie godności pracownika2,
- równe traktowanie3,
- zakaz dyskryminacji4,
- prawo do godziwego wynagrodzenia5,
- prawo do wypoczynku6,
- obowiązek zapewnienia bhp7,
- obowiązek ułatwiania podnoszenia kwalifikacji zawodowych8,
- obowiązek przeciwdziałania mobbingowi9,
oraz obowiązki określone w art. 94 Kodeksu pracy, z których większość została wymieniona w lit. b, d, e-m wyliczenia zamieszczonego wyżej.
2 art. 111 Kodeksu pracy
3 art. 112 Kodeksu pracy
4 art. 113 Kodeksu pracy
5 art. 13 Kodeksu pracy, rozumianego jako przestrzeganie przepisów o minimalnym wynagrodzeniu za pracę oraz zasad ustalania wynagrodzenia określonych w Kodeksie pracy
6 art. 14 Kodeksu pracy, rozumianego jako przestrzeganie minimalnych okresów odpoczynku oraz udzielanie urlopu wypoczynkowego na zasadach określonych w Kodeksie pracy
7 art. 15 oraz art. 207 i dalej Kodeksu pracy
8 art. 17 Kodeksu pracy, przy czym szczegółowe regulacje są określone w art. 102-1036 Kodeksu pracy
9 art. 943 § 1 Kodeksu pracy
Podstawa prawna
Ustawa z dnia 26 czerwca 1974 r. - Kodeks pracy (Dz. U. z 2026 r. poz. 1245, ze zm.)