Głównym obowiązkiem pracownika[1] jest:

• wykonywanie pracy sumiennie i starannie oraz
• stosowanie się do poleceń przełożonych, które dotyczą pracy (nie mogą być sprzeczne z przepisami prawa lub umową o pracę).

Ponadto pracownik jest zobowiązany w szczególności: 

• przestrzegać czasu pracy ustalonego w zakładzie pracy,
• przestrzegać regulaminu pracy i ustalonego w zakładzie pracy porządku,
• przestrzegać przepisów oraz zasad bezpieczeństwa i higieny pracy,
• przestrzegać przepisów przeciwpożarowych,
• dbać o dobro zakładu pracy, 
• chronić mienie zakładu pracy,
• zachować w tajemnicy informacje, których ujawnienie mogłoby narazić pracodawcę na szkodę,
• przestrzegać tajemnicy określonej w odrębnych przepisach,
• przestrzegać w zakładzie pracy zasad współżycia społecznego.  

Jest możliwa sytuacja, w której polecenie wykonywania innej pracy niż określona w umowie o prace nie będzie sprzeczne z prawem ani z umową o pracę. Pracodawca może powierzyć pracownikowi taką pracę[1]:

• w przypadkach uzasadnionych potrzebami pracodawcy,
• na okres nieprzekraczający 3 miesięcy w roku kalendarzowym,
• jeżeli powierzenie nie powoduje obniżenia wynagrodzenia,
• jeżeli powierzenie odpowiada kwalifikacjom pracownika.

Nie można w tym trybie zmienić miejsca pracy pracownika.

Powierzenie jest jedynie tymczasowe. W takim przypadku pracodawca nie musi wypowiedzieć pracownikowi warunków pracy lub płacy.

Pracodawca nie może zakazać pracownikowi jednoczesnego pozostawania w stosunku pracy z innym pracodawcą. Pracodawca nie może też zakazać pracownikowi jednoczesnego pozostawania w innym niż stosunek pracy stosunku prawnym będącym podstawą świadczenia pracy (np. zawarcia umowy zlecenia)[1].

Od powyższej zasady są dwa wyjątki. Pierwszy to sytuacja, w której odrębne przepisy ustanawiają ograniczenia dotyczące podejmowania przez pracownika innej pracy zarobkowej. Drugi wyjątek to przypadek zawarcia umowy o zakazie konkurencji.

Zakaz prowadzenia działalności konkurencyjnej wobec pracodawcy obowiązuje pracownika tylko gdy zostanie podpisana umowa w tej sprawie. Umowa taka musi być zawarta na piśmie pod rygorem nieważności. 

Zakaz konkurencji może obowiązywać w trakcie zatrudnienia[1] lub po jego zakończeniu[2]. 

Pracownik w trakcie trwania zatrudnienia może zobowiązać się do niepodejmowania działalności konkurencyjnej, którego zakres ustalają strony w umowie. Oznacza to zakaz:

• prowadzenia działalności gospodarczej konkurencyjnej wobec pracodawcy,
• zatrudniania w jakiejkolwiek formie u podmiotu prowadzącego działalność konkurencyjną. 

Pracodawca, który poniósł szkodę wskutek naruszenia przez pracownika zakazu konkurencji przewidzianego w umowie, może dochodzić od pracownika wyrównania tej szkody. Jest to także podstawa do rozwiązania umowy o pracę bez wypowiedzenia. 

W przypadku gdy pracownik miał dostęp do szczególnie ważnych informacji, których ujawnienie mogłoby narazić pracodawcę na szkodę, może być zawarta umowę o zakazie konkurencji po ustaniu stosunku pracy. 

Na jej podstawie pracownik po ustaniu zatrudnienia nie może:

• podejmować działalności gospodarczej konkurencyjnej wobec byłego pracodawcy, 
• zatrudnić się w jakiejkolwiek formie u podmiotu prowadzącego taką działalność. 

W umowie określa się:

• okres obowiązywania zakazu konkurencji,
• wysokość odszkodowania należnego pracownikowi od pracodawcy. 

Odszkodowanie nie może być niższe od 25% wynagrodzenia otrzymanego przez pracownika przed ustaniem stosunku pracy przez okres odpowiadający okresowi obowiązywania zakazu konkurencji. 

Odszkodowanie może być wypłacane w miesięcznych ratach. 

Zakaz konkurencji przestaje obowiązywać zanim upłynie termin określony w umowie, jeżeli ustały przyczyny uzasadniające ten zakaz lub pracodawca nie wypłaca odszkodowania zgodnie z umową.