W celu świadczenia usług na najwyższym poziomie stosujemy pliki cookies. Korzystanie z naszej witryny oznacza, że będą one zamieszczane w Państwa urządzeniu. W każdym momencie można dokonać zmiany ustawień Państwa przeglądarki. Zobacz politykę cookies.
Powrót

Sejm za większym wsparciem dla działaczy opozycji z okresu PRL

06.04.2021

Podniesienie progów dochodowych uprawniających do jednorazowej i okresowej pomocy pieniężnej, a także m.in. przyznanie prawa do 5 dni dodatkowego urlopu wypoczynkowego – to niektóre z rozwiązań, jakie znalazły się w przyjętej przez Sejm nowelizacji ustawy o działaczach opozycji antykomunistycznej oraz osobach represjonowanych z powodów politycznych oraz niektórych innych ustaw. Sejm poparł we wtorek część poprawek Senatu w tym zakresie.

Sala Sejmowa

Celem nowelizacji ustawy o działaczach opozycji antykomunistycznej oraz osobach represjonowanych z powodów politycznych oraz niektórych innych ustaw jest wprowadzenie rozwiązań poprawiających sytuację tych osób.

Jedna z przyjętych przez Sejm poprawek Senatu dotyczyła tego, że prawo do świadczenia wyrównawczego przysługuje osobie uprawnionej pobierającej emeryturę lub rentę inwalidzką albo rentę z tytułu niezdolności do pracy albo rentę rodzinną w kwocie niższej niż 2450 zł miesięcznie, a nie 2400 zł jak było wcześniej. Druga poprawka dotyczyła doprecyzowania terminu wejścia w życie przepisów noweli.

– To, co warto podkreślić, to fakt, że działacze opozycji w PRL oraz ofiary represji powojennych zostali objęci opieką państwa polskiego dopiero w 2015 roku – wraz z wejściem w życie ustawy o działaczach opozycji antykomunistycznej oraz osobach represjonowanych z powodów politycznych. Od tego czasu wiele się wydarzyło, ale z pewnością jedną z największych zmian było wprowadzenie tzw. świadczenia wyrównawczego w wysokości podwójnej najniższej emerytury – mówi minister rodziny i polityki społecznej Marlena Maląg.

Co jeszcze zawiera przyjęta przez Sejm nowelizacja?

Zmiany dotyczą m.in.:

  • Podniesienia progów dochodowych uprawniających do pomocy pieniężnej jednorazowej lub okresowej oraz umożliwienia przyznania pomocy pieniężnej jednorazowej nie częściej niż 2 razy w roku kalendarzowym (do rej pory raz w roku).

Zmiana ta umożliwi udzielenie pomocy szerszej grupie osób uprawnionych, zwłaszcza w przypadkach wystąpienia zdarzeń losowych czy pogorszenia stanu zdrowia. Dla zachowania jedności systemowej rozwiązanie to zostanie zastosowane do kombatantów oraz osób represjonowanych, żołnierzy zastępczej służby wojskowej przymusowo zatrudnianych z przyczyn politycznych, osób deportowanych do pracy przymusowej lub osadzonych w obozach pracy przez III Rzeszę i ZSRR, cywilnych niewidomych ofiar działań wojennych.

  • Przyznania działaczom opozycji antykomunistycznej i osobom represjonowanym z powodów politycznych pozostającym w zatrudnieniu prawa do dodatkowego urlopu wypoczynkowego w wymiarze 5 dni roboczych w roku kalendarzowym.
  • Uznania za okres składkowy okresu pozbawienia możliwości wykonywania swojego zawodu przed dniem 31 lipca 1990 r. na skutek represji politycznych za działania na rzecz odzyskania przez Polskę niepodległości i suwerenności lub respektowania politycznych praw człowieka w Polsce.

Działaczom opozycji antykomunistycznej lub osobom represjonowanym z powodów politycznych będzie przysługiwało prawo do ustalenia kapitału początkowego przy zastosowaniu kwoty przeciętnego wynagrodzenia, proporcjonalnie do okresu, w którym ubezpieczony doświadczył określonych represji.

Rozwiązanie to będzie stosowane odpowiednio do ustalenia podstawy wymiaru emerytury lub renty z tytułu niezdolności do pracy oraz do rent rodzinnych. Emerytura lub renta w wysokości ustalonej na wskazanych zasadach będzie przysługiwała nie wcześniej niż od miesiąca zgłoszenia wniosku i nie wcześniej niż od dnia 1 czerwca 2021 r. Regulacjami tymi będzie docelowo objęta grupa ok. 5 tysięcy osób (obecnie ok. 20 proc. środowiska działaczy opozycji antykomunistycznej pozostaje jeszcze w zatrudnieniu). Roczne wydatki oszacowano na kwotę ok. 10-11 mln zł.

  • Objęcia działaczy opozycji antykomunistycznej oraz osób represjonowanych z powodów politycznych uprawnieniami przysługującymi kombatantom – Weteranom Walk o Niepodległość RP w zakresie opłat wnoszonych za pobyt w domu pomocy społecznej.

To również rozwiązania w zakresie zmiany brzmienia tytułu ustawy z dnia 14 sierpnia 2020 r. o świadczeniu pieniężnym przysługującym osobom zesłanym lub deportowanym przez władze Związku Socjalistycznych Republik Radzieckich w latach 1936 –1956, co spowoduje zniesienie cezury czasowej i umożliwienie przyznanie prawa do świadczenia pieniężnego wszystkim osobom zesłanym lub deportowanym przez władze ZSRR. Do tego dochodzą zmiany o charakterze porządkującym w ustawie z dnia 23 lutego 1991 r. o uznaniu za nieważne orzeczeń wydanych wobec osób represjonowanych za działalność na rzecz niepodległego bytu Państwa Polskiego oraz w ustawie z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych.

Zmian, których w ostatnim czasie dokonywaliśmy, było kilka, ale warto przypomnieć, bo to w dyskusji musi być jeszcze raz podkreślane, że najważniejszą zmianą, którą wprowadziliśmy, było przyjęcie w sierpniu ubiegłego roku ustawy dotyczącej działaczy opozycji antykomunistycznej, gdzie przyznaliśmy tzw. świadczenie wyrównawcze w wysokości podwójnej najniższej emerytury, czyli dzisiaj kwoty 2400 zł.

I to świadczenie jest dzisiaj dla tych, którzy z przyczyn represji nie wypracowywali odpowiedniego stażu emerytalnego i nie mają takich uprawnień, czyli mieli to zaliczane, ale to zaliczanie było na poziomie zero, czyli nie było z tego żadnego użytku, jeśli chodzi o przeliczanie emerytury. To świadczenie, które wprowadziliśmy, funkcjonuje. Dzisiaj z ostatnich danych z urzędu ds. kombatantów na 15 tys. działaczy 3 tys. działaczy z tego rozwiązania korzysta.

Rozwiązanie, które dzisiaj proponujemy, dotyczy innej grupy osób, czyli tych osób, które przekraczają kwotę 2400 zł, a też nie mają zaliczonego kapitału początkowego do okresu składkowego. I to dla tych osób jest rozwiązanie, które proponujemy.

Odpowiadam też na pytania: żeby skorzystać z tego uprawnienia, trzeba złożyć wniosek.

Senackie poprawki - techniczną i doprecyzowującą termin wejścia w życie przepisów noweli dotyczącą zwiększenia wsparcia dla działaczy opozycji z okresu PRL - poparł Sejm. Nowela zakłada m.in. zwiększenie progów dochodowych uprawniających do jednorazowej i okresowej pomocy pieniężnej m.in. działaczom opozycji antykomunistycznej.

Podczas wtorkowego głosowania Sejm poparł techniczną poprawkę Senatu zakładającą, że prawo do świadczenia wyrównawczego przysługuje osobie uprawnionej pobierającej emeryturę lub rentę inwalidzką albo rentę z tytułu niezdolności do pracy albo rentę rodzinną w kwocie niższej niż 2450 zł miesięcznie, a nie 2400 zł jak było wcześniej.

Opowiedział się także za zmianą doprecyzowującą termin wejścia w życie przepisów noweli.

Warto podkreślić, że działacze opozycji w PRL oraz ofiary represji powojennych zostali objęci opieką państwa polskiego dopiero w 2015 roku - wraz z wejściem w życie ustawy o działaczach opozycji antykomunistycznej oraz osobach represjonowanych z powodów politycznych.

Oznacza to w praktyce, że każda nowelizacja rozszerzająca katalog uprawnień tej grupy bohaterów naszej wolności, każde zwiększenie środków budżetowych przeznaczonych na ten cel, każdy nowy program pomocowy opracowywany i wdrażany przez Urząd do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych z myślą o tych osobach jest zasługą obecnego obozu władzy.