Powrót

Większa ochrona przed mobbingiem

To nie jest „trudny szef”. To nie jest „taka atmosfera”. To nie Ty musisz się przyzwyczaić. To mobbing - i nie musisz się na niego godzić. 5 listopada 2026 r. wchodzi w życie ustawa antymobbingowa przygotowana w Ministerstwie Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej. Sprawdź, co się zmienia.

Większa ochrona przed mobbingiem

Prawo po Twojej stronie

Nowa ustawa stawia na zapobieganie mobbingowi, upraszcza jego definicję, a przede wszystkim daje osobom doświadczającym nękania w pracy większą i bardziej skuteczną ochronę. Ustawa została ogłoszona 4 sierpnia 2026 r. i wejdzie w życie 5 listopada 2026 r.

Mobbing krzywdzi, odbiera poczucie własnej wartości, niszczy relacje i wpływa na wszystkie sfery życia. To zjawisko, które nie dotyka jednej osoby. Dotyka całe rodziny, bliskich – oddziałuje na środowisko, w którym dana osoba żyje i pracuje.

Osoby, które doświadczają nękania, często słyszą, że przełożony ma po prostu trudny charakter, że w firmie panuje taka atmosfera albo że inni mają gorzej i jakoś dają radę. Z czasem same zaczynają wierzyć, że to one muszą się przyzwyczaić. Dotychczasowe przepisy nie ułatwiały im obrony, a definicja mobbingu była zbyt skomplikowana.

W pracy nie ma miejsca na strach, a prawo musi stać po stronie osób doświadczających krzywdy. Każdy pracownik i każda pracownica mają prawo do szacunku, bezpieczeństwa i poczucia własnej godności.

Co zyskujesz dzięki ustawie?

Jasne zasady chronią wszystkich: pracowników przed mobbingiem, a pracodawców przed niepewnością i niejasnymi interpretacjami.

Prostsza definicja ułatwia rozpoznanie, kiedy dochodzi do mobbingu, a dochodzenie swoich praw staje się łatwiejsze. Nie trzeba udowadniać intencji sprawcy ani czekać na poważne skutki, takie jak rozstrój zdrowia. Ochrona obejmuje każdą formę nękania, bez względu na to, czy dzieje się ono w rozmowie, w mailu czy online.

W zakładach pracy będą obowiązywać jasne procedury, więc będzie wiadomo, gdzie zgłosić problem i jak wygląda dalsze postępowanie. Pracodawca będzie musiał nie tylko reagować, ale też zapobiegać mobbingowi i wspierać osoby nim dotknięte. Zmiany oznaczają także wyższe zadośćuczynienie, wynoszące co najmniej 6-krotność płacy minimalnej - to  realna rekompensata za doznaną krzywdę.

Prostsza definicja mobbingu

Dotychczasowa definicja była skomplikowana. Pracownik musiał udowodnić, że uporczywe i długotrwałe nękanie lub zastraszanie wywołało u niego określone skutki zdrowotne czy społeczne, albo że pracodawca działał umyślnie, z intencją poniżenia czy izolacji pracownika.  

Według nowych przepisów mobbing to uporczywe nękanie pracownika, czyli zachowania nawracające, powtarzające się lub stałe. Intencja sprawcy i skutki nie mają znaczenia, liczy się samo zachowanie. Sprawcą może być przełożony, współpracownik, podwładny, a nawet grupa osób - katalog potencjalnych sprawców ma w świetle ustawy charakter otwarty. Co więcej, odpowiedzialność pracodawcy wykracza poza działania jego własnych pracowników. Pracodawcy są odpowiedzialni za zapewnienie, że pracownicy nie są narażeni na niepożądane traktowanie przez osoby trzecie w trakcie swojej pracy.  Mobbing może mieć formę fizyczną, werbalną lub pozawerbalną, w rozmowie, w mailu czy online. Mobbingiem jest też nakazywanie innym takich zachowań lub zachęcanie do nich.

Mobbingiem nie są zachowania incydentalne ani uzasadniona i wyrażona we właściwej formie krytyka czy ocena pracy. Dzięki temu ustawa chroni również przed fałszywymi oskarżeniami.

Obowiązki pracodawców

Stawiamy na prewencję. Pracodawcy będą zobowiązani nie tylko reagować na mobbing, ale przede wszystkim mu zapobiegać.

Każdy pracodawca będzie musiał określić reguły, procedury i częstotliwość działań przeciwdziałających mobbingowi, naruszaniu zasady równego traktowania, dyskryminacji oraz naruszaniu dóbr osobistych. Zasady te mają znaleźć się w dokumencie wewnątrzzakładowym – w układzie zbiorowym pracy, regulaminie pracy lub specjalnym regulaminie antymobbingowym. Wybór metod i narzędzi odbędzie się w dialogu ze stroną pracowniczą i związkami zawodowymi – w taki sposób, żeby odpowiadały sytuacjom i potrzebom zakładu pracy.

Pracodawcy zatrudniający co najmniej 10 osób muszą wydać regulamin antymobbingowy, chyba że określili te zasady w układzie zbiorowym lub regulaminie pracy. Mniejsi pracodawcy nie muszą wprowadzać formalnego regulaminu, ale nadal są zobowiązani przeciwdziałać mobbingowi i innym naruszeniom oraz poinformować pracowników, jak to robią.

Ustawa wskazuje też, jakie działania musi podejmować pracodawca: zapobiegawcze, wykrywające i naprawcze, a także wspierające osoby dotknięte mobbingiem lub innymi zjawiskami niepożądanymi. Na dostosowanie wewnętrznych regulacji pracodawcy mają 6 miesięcy od wejścia ustawy w życie.

Wzmocnienie ochrony pracowników

Osoba dotknięta mobbingiem zasługuje na realną ochronę i godną rekompensatę. Nowe przepisy przewidują m.in.:

  • wyższe zadośćuczynienie – minimum 6-krotność minimalnego wynagrodzenia za pracę;
  • wyraźne rozróżnienie między odszkodowaniem (za szkodę majątkową) a zadośćuczynieniem (za krzywdę niemajątkową);
  • ochronę już na etapie nękania – nie trzeba wykazywać poważnych skutków, np. rozstroju zdrowia, aby dochodzić roszczeń;
  • regres – pracodawca może dochodzić od sprawcy mobbingu naprawienia wyrządzonej szkody.

Łatwiejsze dochodzenie praw przed sądem

Ustawa zmienia też zasady postępowania sądowego, aby osoby doświadczające mobbingu mogły skuteczniej dochodzić swoich praw. Sprawy o mobbing, dyskryminację i naruszenia dóbr osobistych w pracy będą trafiały do sądów rejonowych. Sąd nie oddali też powództwa tylko dlatego, że roszczenie okaże się zasadne z innego tytułu niż mobbing, np. jako naruszenie dóbr osobistych.

To oznacza, że jeśli w trakcie sprawy okaże się, że nie był to mobbing, ale fakty wskazują np. na naruszenie Twoich dóbr osobistych albo dyskryminację, sąd nie oddali pozwu tylko z tego powodu. Rozpatrzy roszczenie na tej podstawie prawnej, która pasuje do sytuacji.

Nie tylko mobbing

Ustawę nazywamy antymobbingową, bo ochrona przed mobbingiem jest jej najważniejszą częścią. Ale nie jedyną. Nowe przepisy wzmacniają też ochronę przed dyskryminacją i nierównym traktowaniem w pracy. Ustawa przewiduje m.in.:

  • szeroką definicję dyskryminacji – obejmie ona również dyskryminację przez skojarzenie (np. gdy ktoś traktuje Cię gorzej, bo opiekujesz się dzieckiem z niepełnosprawnością) oraz dyskryminację przez założenie (gdy ktoś przypisuje Ci cechę, której nie masz, i z tego powodu traktuje Cię gorzej);
  • uzupełnioną definicję molestowania – przez możliwe przejawy naruszenia prawa - fizyczne, werbalne lub pozawerbalne elementy. Dokonano więc ujednolicenia z obowiązującą definicją molestowania seksualnego;
  • wysokie zadośćuczynienie za dyskryminację wielokrotną – jego wysokość będzie zależeć od tego, czy dyskryminacja była incydentalna, czy wielokrotna, czyli powtarzająca się. W tym drugim przypadku wyniesie co najmniej 3-krotność minimalnego wynagrodzenia za pracę;
  • ciężar dowodu po stronie pracodawcy – w sprawach o naruszenie zasady równego traktowania to pracodawca musi udowodnić, że jej nie naruszył. Dotyczy to zarówno postępowania przed sądem, jak i wewnątrz zakładu pracy;
  • skuteczną ochronę przed odwetem – jeśli upominasz się o swoje prawa, nie możesz ponieść za to negatywnych konsekwencji, nawet jeśli ostatecznie nie zostanie potwierdzone, że prawo naruszono;
  • jasne obowiązki pracodawców – pracodawca będzie musiał przeciwdziałać nie tylko mobbingowi, ale też wszelkiemu nierównemu traktowaniu i dyskryminacji oraz naruszaniu godności i dóbr osobistych pracowników, m.in. w obszarze zdrowia, sfery osobistej, reputacji, komunikacji w miejscu pracy, pozycji w zespole czy oceny pracy. Obejmuje to działania zapobiegawcze, wykrywające i naprawcze oraz wsparcie osób poszkodowanych.

Nowe przepisy obejmą także sytuacje, które trwają już dziś. Jeśli mobbing lub wielokrotna dyskryminacja zaczęły się przed 5 listopada 2026 r. i trwają po tej dacie, zastosowanie będą miały już nowe zasady.

Nowy porządek na rynku pracy

Ustawa antymobbingowa jest jednym z elementów kompleksowej reformy prawa pracy, którą prowadzi Ministerstwo Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej. Jej celem jest nowoczesny rynek pracy z jasnymi zasadami, uczciwą konkurencją i skuteczną ochroną pracowników.

Polki i Polacy swoją pracą przyczynili się do rozwoju kraju, dlatego musimy dbać o to, by była ona godna i odpowiednio chroniona. Oprócz zmian w przepisach wzmacniamy też instytucje odpowiedzialne za ich egzekwowanie – przede wszystkim Państwową Inspekcję Pracy. Polska nie powinna konkurować niskimi kosztami pracy, dlatego testujemy też nowe rozwiązania, jak pilotaż skróconego czasu pracy bez obniżki wynagrodzeń.

Poza ustawą antymobbingową, na nowy porządek na rynku pracy składają się m.in.:

  • Reforma Państwowej Inspekcji Pracy – większy budżet, nowi inspektorzy, kontrole zdalne i wyższe kary. PIP zyskał możliwość przekształcania fikcyjnych umów cywilnych w umowy o pracę.
  • Ustawa stażowa – okresy pracy na umowach zlecenia i prowadzenia działalności gospodarczej wliczane do stażu pracy. Dłuższy staż to więcej uprawnień: urlop, dodatki, awanse.
  • Przejrzystość w rekrutacjach – neutralne płciowo nazwy stanowisk i ogłoszeń oraz równe szanse dla wszystkich kandydatów i kandydatek.

Ustawa antymobbingowa to krok w stronę kultury pracy opartej na szacunku, bezpieczeństwie i wzajemnej odpowiedzialności. Nie musisz godzić się na nękanie w pracy – od 5 listopada 2026 r. prawo jest po Twojej stronie.

Plakat kampanii społecznej przeciwko mobbingowi w pracy. Po prawej stronie znajduje się zdjęcie kobiety w białej koszuli, stojącej ze skrzyżowanymi rękami. Po lewej stronie widnieje hasło: „To nie jest trudny szef. To nie jest taka atmosfera. To nie Ty musisz się przyzwyczaić. To mobbing!”. Poniżej umieszczono tekst: „Nie musisz się z tym godzić. Od teraz prawo jest po Twojej stronie”. W prawym górnym rogu znajduje się nazwa Ministerstwa Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej oraz hasło „Nowy porządek na rynku pracy”. Plakat utrzymany jest w jasnej, szarej kolorystyce z różowymi akcentami.

Ustawa z dnia 19 czerwca 2026 r. o zmianie ustawy - Kodeks pracy oraz ustawy - Kodeks postępowania cywilnego (Dz.U. 2026 poz. 1046) została opublikowana 4 sierpnia 2026 r. i wejdzie w życie 5 listopada 2026 r.

{"register":{"columns":[]}}