KOORDYNACJA SYSTEMÓW ZABEZPIECZENIA SPOŁECZNEGO W UE - PYTANIA I ODPOWIEDZI

CZYM JEST KOORDYNACJA SYSTEMÓW ZABEZPIECZENIA SPOŁECZNEGO?

To zestaw unijnych zasad, które chronią twoje prawa socjalne, gdy:

• pracujesz,
• mieszkasz,
• prowadzisz działalność

w więcej niż jednym kraju UE.

Koordynacja nie zmienia krajowych systemów, ale sprawia, że współpracują ze sobą.

CZY UE WPROWADZIŁA JEDEN WSPÓLNY SYSTEM ZABEZPIECZENIA SPOŁECZNEGO?

Nie. Każde państwo UE ma:

• własne przepisy,
• własne składki i świadczenia,
• własne instytucje.

UE ustala tylko zasady, ja te systemy mają się ze sobą "łączyć".

KOGO DOTYCZĄ PRZEPISY O KOORDYNACJI?

Przepisy dotyczą:

• pracowników i osób prowadzących działalność,
• emerytów i rencistów,
• osób bezrobotnych,
• członków ich rodzin.

Pod warunkiem, że przemieszczają się w obrębie UE.

CZY MOGĘ PODLEGAĆ UBEZPIECZENIU W DWÓCH KRAJACH JEDNOCZEŚNIE?

Nie. Zawsze obowiązuje tylko jedno ustawodawstwo w danym czasie.

Celem jest:

• uniknięcie podwójnych składek,
• uniknięcie braku ubezpieczenia.

JAKIE SĄ NAJWAŻNIEJSZE ZASADY KOORDYNACJI?

Obowiązuje cztery podstawowe zasady:

• równe traktowanie - bez dyskryminacji ze względu na obywatelstwo,
• jedno ustawodawstwo - tylko jeden kraj właściwy,
• zachowanie praw nabytych - świadczenia "jadą za tobą",
• sumowanie okresów - okresy pracy z różnych krajów łączą się.

JAKIE ŚWIADCZENIA SĄ OBJĘTE KOORDYNACJĄ?

Koordynacja obejmuje m.in.:

• emerytury i renty,
• świadczenia rodzinne,
• świadczenia chorobowe i macierzyńskie,
• świadczenia zdrowotne,
• zasiłki dla bezrobotnych,
• świadczenia wypadkowe.

CZY MOGĘ OTRZYMYWAĆ ŚWIADCZENIA PO PRZEPROWADZCE DO INNEGO KRAJU UE?

Tak. Zmiana miejsca zamieszkania nie powoduje utraty praw, np. emerytura wypłacana jest niezależnie od kraju zamieszkania.

CO OZNACZA "SUMOWANIE OKRESÓW UBEZPIECZENIA"?

Oznacza to, że okresy pracy i ubezpieczenia w różnych państwach UE:

• są brane pod uwagę "łącznie",
• pomagają spełnić warunki do świadczeń.

Każdy kraj wypłaca część świadczenia za okresy przepracowane u siebie.

CZY PRZEPISY UE SĄ WAŻNIEJSZE NIŻ PRZEPISY KRAJOWE?

Tak.

• Przepisy UE mają pierwszeństwo przed krajowymi.
• Obowiązuje we wszystkich państwach objętych koordynacją.

W JAKICH KRAJACH OBOWIĄZUJĄ PRZEPISY KOORDYNACJI?

Zasady obowiązują:

• we wszystkich państwach UE,
• w Islandii, Liechtensteinie i Norwegii,
• w Szwajcarii.

CZY MUSZĘ ZGŁASZAĆ PRACĘ ZA GRANICĄ?

Tak - to bardzo ważne!

Brak zgłoszenia może powodować:

• problemy z ubezpieczeniem,
• opóźnienia w wypłacie świadczeń,
• konieczność wyjaśnień i korekt.

Warto zadbać o formalności przed lub zaraz po wyjeździe.