Co warto wiedzieć?

KTO MA PRAWO SIĘ UBIEGAĆ?

• Bezrobotni, którzy zakończyli pracę w jednym z państw UE, EOG lub Szwajcarii

W KTÓRYM PAŃSTWIE?

W pierwszej kolejności w państwie ostatniego zatrudnienia.

WYJĄTEK!

• Pracownik przygraniczny

Jeśli pracowałeś w Niemczech, ale mieszkałeś w Polsce, gdzie co do zasady powracałeś każdego dnia lub co najmniej raz w tygodniu, korzystasz ze świadczeń wyłącznie na podstawie ustawodawstwa polskiego i w tym przypadku nie masz prawa wyboru.

• Pracownik transgraniczny

Jeśli po zakończeniu pracy w Niemczech powróciłeś do Polski i zarejestrowałeś się jako bezrobotny, wówczas możesz korzystać ze świadczeń zgodnie z polskim ustawodawstwem tak jakbyś był w nim ostatnio zatrudniony. JEDNAK WAŻNE! Musisz udowodnić, że pracując w Niemczech miałeś zwykłe miejsce zamieszkania w Polsce. Zwykłe miejsce zamieszkania ustala się w oparciu o indywidualną ocenę twojej sytuacji życiowej według określonych kryteriów. Podstawowymi kryteriami ustalania miejsca zamieszkania są: długość i ciągłość pobytu w obu państwach, charakter pracy, sytuacja rodzinna, sytuacja mieszkaniowa, rezydencja podatkowa, prowadzenie działalności o charakterze niezarobkowym. W przypadku studentów bierze się pod uwagę również źródła ich dochodu.

UWAGA!

UE nie ma jednego wspólnego systemu zabezpieczenia społecznego, a ponadto żaden z przepisów rozporządzeń 883/2004 i 987/2009 nie stanowi, że w przypadku nieubiegania się o zasiłek dla bezrobotnych w państwie ostatniego zatrudnienia, bezrobotny ma bezwarunkowe prawo do otrzymania zasiłku od instytucji innego państwa członkowskiego.

SUMOWANIE OKRESÓW UBEZPIECZENIA, ZATRUDNIENIA LUB PRACY NA WŁASNY RACHUNEK

Zasada ta gwarantuje, że bezrobotny, który przenosi swoje miejsce zamieszkania do innego państwa, ma ochronę na wypadek bezrobocia. Jeśli wymagany czas pracy i ubezpieczenia w Polsce, a także okres zatrudnienia i ubezpieczenia za granicą był zbyt krótki, by bezrobotny otrzymał prawo do zasiłku dla bezrobotnych, sumowanie czyli dodanie do siebie lat i miesięcy pracy we wszystkich krajach UE, EOG i Szwajcarii, pozwala uzyskać wymagany okres, by nabyć prawo do zasiłku.

PRZYKŁAD:

Pracowałeś przez 5 lat w Niemczech, a następnie wróciłeś do Polski i podjąłeś zatrudnienie, lecz po 4 miesiącach zostałeś zwolniony. Złożyłeś zatem wniosek o zasiłek dla bezrobotnych. Gdyby nie istniała zasada sumowania okresów ubezpieczenia na wypadek bezrobocia nie uzyskałbyś prawa do zasiłku, bo miałeś za krótki staż pracy (nie spełniłeś warunku posiadania minimum 365 dni zatrudnienia w ostatnich 18 miesiącach).

Jednak łącznie posiadasz 5 lat i 4 miesiące zatrudnienia, zatem spełniasz krajowe wymogi do przyznania prawa do polskiego zasiłku. Ponieważ ostatnio pracowałeś w Polsce, nie ma przeszkód by zaliczyć okres pracy zagraniczny i przyznać ci zasiłek dla bezrobotnych.
 

TRANSFER ZASIŁKU

Co to oznacza?

Zasiłek dla bezrobotnych można transferować, jeśli poszukujesz pracy w innym państwie członkowskim niż to, w którym przyznano ci świadczenie.

Kogo to dotyczy?

• bezrobotnych, którzy po pracy w jednym z państw UE, EOG lub Szwajcarii, uzyskali prawo do zasiłku w tym państwie, jednakże zdecydowali się poszukiwać pracy w innym państwie członkowskim.

Przykład

Pracowałeś w Niemczech i po tej pracy uzyskałeś prawo do zasiłku dla bezrobotnych. Postanowiłeś jednak poszukać pracy w Polsce, jednak na czas poszukiwania tej pracy nie chcesz utracić przyznanego zasiłku.

CO MUSISZ ZROBIĆ?

1. Zarejestruj się jako bezrobotny w Niemczech i uzyskaj prawo do zasiłku dla bezrobotnych;
2. przynajmniej przez 4 tygodnie pozostań w Niemczech jako bezrobotny (ale uwaga! możesz poprosić by czas ten skrócono; w tej sprawie decyzję musi podjąć urząd pracy w Niemczech);
3. zgłoś urzędowi pracy w Niemczech zamiar wyjazdu w celu poszukiwania pracy w Polsce i złóż wniosek o wydanie dokumentu PD U2 (niezgłoszenie faktu wyjazdu może spowodować utratę prawa do zasiłku w danym państwie);
4. w ciągu 7 dni od momentu wyjazdu z Niemiec zarejestruj się w swoim powiatowym urzędzie pracy jako poszukujący pracy i zgłoś, że masz przyznany zasiłek w Niemczech i otrzymałeś dokument PD U2.
5. Resztą zajmą się instytucje.

Kto i na jakich zasadach wypłaca zasiłek transferowany ?

• Zasiłek wypłaca instytucja państwa, z którego transferowany jest zasiłek – bezpośrednio na Twoje konto bankowe.

Jak długo?

Zasiłek podczas poszukiwania pracy jest wypłacany maksymalnie przez 3 miesiące od dnia wyjazdu z państwa. W niektórych przypadkach możliwe jest przedłużenie okresu transferu maksymalnie do 6 miesięcy.

Co zrobić by przedłużyć transfer?

Musisz złożyć wniosek o przedłużenie w instytucji, która przyznała Ci prawo do zasiłku, przed upływem pierwszych 3 miesięcy transferu i uzasadnić, dlaczego nie udało Ci się znaleźć pracy w ciągu pierwszych 3 miesięcy.

 

KTO ZAJMUJE SIĘ TWOJĄ SPRAWĄ?

Jaka instytucja prowadzi sprawy dotyczące zasiłków dla bezrobotnych w UE, EOG i Szwajcarii?

W Polsce za realizację zasad unijnej koordynacji świadczeń z tytułu bezrobocia oraz kontakt z instytucjami zagranicznymi odpowiadają wojewódzkie urzędy pracy.

 

GDZE MOGĘ UZYSKAĆ INFORMACJĘ O SWOJEJ SPRAWIE?

Informację uzyskasz w wojewódzkim urzędzie pracy właściwym dla twojego faktycznego miejsca zamieszkania.

Ważne!

Liczy się adres faktycznego zamieszkania, a nie adres zameldowania.

 

GDZIE ZNALEŹĆ DANE KONTAKOWE?

Pełna lista wojewódzkich urzędów pracy dostępna jest na stronie:  https://www.gov.pl/web/rodzina/dla-swiadczen-z-tytulu-bezrobociaa

 

GDZIE SZUKAĆ RZETELNYCH INFORMACJI?

• w wojewódzkich urzędach pracy (koordynacja zasiłków z tytułu bezrobocia)
• w instytucjach innych państw UE
• na oficjalnych stronach administracji publicznej.

 

Jakich potrzebuję dokumentów?

• dokumenty unijne SED z serii U, które są stosowane wyłącznie przez właściwe instytucje rozpatrujące uprawnienia do ww. świadczeń.

WAŻNE!

Istnieją również dokumenty, które są wydawane przez właściwe instytucje na Twój wniosek. Są to:

• PD U1 – dokument potwierdzający twoje okresy zatrudnienia, ubezpieczenia lub pracy na własny rachunek, które należy uwzględnić przy przyznawaniu świadczeń dla bezrobotnych,
• PD U2 – dokument potwierdzający zachowanie przez ciebie prawa do zasiłku dla bezrobotnych (transferu zasiłku).