Osoby na zwolnieniu chorobowym potrzebują spokoju, odpoczynku – i jasnych przepisów. Zmieniliśmy prawo, żeby pomagać w powrocie do zdrowia a nie utrudniać życie.

Zwolnienie chorobowe ma służyć leczeniu, regeneracji i powrotowi do zdrowia. Wcześniej wiele sytuacji powodowało niepewność, ponieważ przepisy nie precyzowały jasno, co można robić w czasie L4. Wzbudzało to obawy, które czynności mogą być uznana za naruszenie zasad – na przykład zwykłe wyjście na spacer czy po zakupy.

Dlatego przygotowaliśmy przepisy, które wprowadziły jasne i zrozumiałe reguły.

Dzięki zmianom osoby przebywające na L4 nie muszą już domyślać się, jakie zachowania są dozwolone, a jakie mogą skutkować utratą zasiłku chorobowego. Jasno zdefiniowaliśmy pojęcia „pracy zarobkowej” oraz aktywności „niezgodnej z celem zwolnienia”. Definicje te oparliśmy na orzecznictwie Sądu Najwyższego. Dzięki temu osoby przebywające na zwolnieniu lekarskim wiedzą, jakie działania są naruszeniem przepisów, a jakie są dopuszczalne i nie wpływają na prawo do zasiłku.

Co można robić na zwolnieniu lekarskim?

Nowe przepisy pozwalają na wykonywanie „zwykłych czynności dnia codziennego” (np. wyjście do sklepu po podstawowe artykuły spożywcze, apteki) i „czynności incydentalnych, których podjęcia wymagają istotne okoliczności” (np. odprowadzenie dziecka do przedszkola, gdy nie może zrobić tego nikt inny). Jest to zgodne z dotychczasowym orzecznictwem sądów.

W trakcie zwolnienia nie wolno wykonywać pracy zarobkowej. Wiemy jednak, że w życiu zdarzają się też sytuacje wyjątkowe. Dlatego ustaliliśmy, że pracą zarobkową nie są czynności incydentalne, których wymagają istotne okoliczności. Co ważne, „istotnymi okolicznościami” nie może być po prostu polecenie pracodawcy.

Dodatkowa możliwość, która ułatwi korzystanie z L4, wejdzie w życie 1 stycznia 2027 roku. Jeżeli pacjent o to poprosi, to będzie mógł wykonywać pracę u jednego pracodawcy podczas zwolnienia lekarskiego w innej firmie. Możliwość ta zależy od stanu zdrowia i charakteru pracy. Przykładowo, chirurg ze złamanym palcem nie może operować, ale wciąż może wykładać na uczelni, a dziennikarz z chrypą nie może prowadzić audycji w radiu, ale może napisać artykuł.

Rozsądne i przejrzyste kontrole

Zakład Ubezpieczeń Społecznych oraz pracodawcy mogą przeprowadzić kontrolę, aby sprawdzić, czy osoba na L4 wykorzystuje zwolnienie w odpowiedni sposób – w celu powrotu do zdrowia. Nowe przepisy ustaliły przejrzyste zasady kontroli. Kontrole nie mogą zakłócać procesu leczenia i muszą być przeprowadzane z poszanowaniem prywatności osoby kontrolowanej oraz innych mieszkańców.