W poniedziałek, w Akademii Sztuki Wojennej w Rembertowie, odbyła się konferencja ekspercka ph. „Wojska Obrony Terytorialnej Sił Zbrojnych Rzeczypospolitej Polskiej”.

Konferencję poprzedził apel uczniów klas mundurowych, w którym udział wzięła blisko 300-osobowa grupa młodzieży ze szkół średnich z Warszawy i okolic. Podczas zbiórki wyróżniający się uczniowie klas mundurowych otrzymali z rąk dowódcy Garnizonu Warszawa gen. bryg. Roberta Głąba dyplomy „Wzorowy Uczeń Mundurowy”. Bezpośrednio po apelu uczestnicy konferencji mogli obejrzeć wystawę produktów Polskiej Grupy Zbrojeniowej, dedykowanych formacji Obrony Terytorialnej. Największym zainteresowaniem zwiedzających cieszyła się ekspozycja wyposażenia 12-osobowej drużyny lekkiej piechoty.

– Prawdą jest, że wyszkolenie WOT, żeby były zdolne odeprzeć taki pierwszy atak, to zadanie niesłychanie trudne, na najwyższym poziomie i wymagające bardzo szczególnych zdolności, umiejętności i bardzo szczególnej kadry. Myślę, że te słowa niosą z sobą odpowiedź, dlaczego zdecydowałem się powołać pana płk. Wiesława Kukułę, byłego dowódcę komandosów z Lublińca, na dowódcę WOT. Zarówno on, jak i kadra, którą on z sobą przyprowadził, to są ludzie szczególnie predysponowani do takiego właśnie wyszkolenia WOT – powiedział podczas wystąpienia minister Antoni Macierewicz.

W swoim wystąpieniu minister Macierewicz podkreślał wagę współdziałania WOT ze strukturami proobronnymi. – Jest to bardzo ważne, bardzo istotne i będzie przez nas pielęgnowane, chociaż nie w tej formie, w jakiej niektórzy z członków tych struktur proobronnych sobie wyobrażali, licząc na to, że całe formacje w kształcie, w jakim powstały, będą wcielane do obrony terytorialnej kraju. To jest ze względu na jednolitość armii polskiej w ogóle – niestety albo "stety" – niemożliwe – mówił szef MON. 

– Ramy prawne dla tej struktury zostały już określone w decyzji Sejmu, który uchwalił ustawę o obronie terytorialnej. Liczymy na potwierdzenie tej ustawy przez Senat, liczymy na podpis prezydenta. (...) Obrona terytorialna została ujęta w ustawie jako piąty rodzaj sił zbrojnych. A więc nie część, nie fragment, nie uzupełnienie któregoś z rodzajów sił zbrojnych, ale odrębny rodzaj sił zbrojnych – mówił szef MON.

Minister Macierewicz podkreślał, że WOT będą współdziałały z wojskami operacyjnymi i zostaną włączone w system dowodzenia całymi siłami zbrojnymi. – To, że to jest immanentna część armii polskiej, a nie jakieś pospolite ruszenie, nie jakaś odrębna siła zbrojna, niepodporządkowana hierarchiczne całej strukturze państwa polskiego, jest oczywiste – powiedział na spotkaniu szef MON.

W konferencji uczestniczyli także przedstawiciele klas mundurowych, którzy– jak podkreślił minister – zaangażują się w wojsko albo w obronę terytorialną. Jak podkreślił szef MON, przy tworzeniu WOT będzie wykorzystywane doświadczenie osób, które działają w organizacjach proobronnych. – Nie ma wątpliwości, że to doświadczenie będzie istotnym elementem w działaniu obrony terytorialnej kraju. Można by powiedzieć, że członkowie tych organizacji będą traktowani jako ludzie pomagający w budowie struktur OT. Z pewnością dowództwo to doświadczenie wykorzysta. Minister zaznaczył jednocześnie, że w Polsce istnieją struktury paramilitarne podległe innym niż MON ministerstwom, które także mogą współdziałać z WOT.

Podczas konferencji uczestnicy mogli zapoznać się z tzw. ścieżką edukacyjną, która została przygotowana przez instruktorów – komandosów z JWK. Dzięki temu m.in. też kandydaci do służby w wojskach OT mogli dowiedzieć się, jak przygotować się do egzaminów sprawnościowych, a dzięki specjalnemu urządzeniu mogli ocenić swoją kondycję i przeanalizować możliwości swojego ciała.

W ramach konferencji odbyły się trzy panele:

– naukowo-społeczny;
– medialny;
– wojskowy.

Panel społeczno-naukowy był moderowany przez dr hab. Barbarę Wiśniewską-Paź, kierownik Zakładu Socjologii Edukacji Instytutu Socjologii Uniwersytetu Wrocławskiego. Wśród prelegentów znaleźli się m.in.: Waldemar Zubek, dyrektor Biura do Spraw Proobronnych, płk dr Artur Dębczak, zastępca dyrektora Biura ds. Utworzenia Obrony Terytorialnej, dr Radosław Tyślewicz, ekspert ds. bezpieczeństwa, weteran misji w Afganistanie oraz Iraku, Cezary Cierzan, były żołnierz Formozy, a także przedstawiciele Wojskowego Centrum Edukacji Obywatelskiej i Centrum Przygotowań do Misji Zagranicznych.

Uczestnicy panelu poruszyli wiele aspektów socjologicznych, związanych z powołaniem WOT: począwszy od podstawowych, ogólnych założeń i celów, aż po szczegóły działania i szkolenia żołnierzy OT. Podkreślali, że nowo powstały rodzaj Sił Zbrojnych RP należy postrzegać zarówno w kategoriach wyzwania, jak i dużej szansy. – Wojska OT mają szanse stać się najnowocześniejszą strukturą wojskową, która może przyczynić się do modernizacji pozostałych rodzajów SZ RP – podkreślali dyskutanci. – Najważniejsze, aby wziąć przykład z nowoczesnej, sieciowej struktury administracyjnej i doświadczeń innych krajów w tym zakresie.

Wiele miejsca poświęcono zagadnieniu przygotowania i wyszkolenia żołnierzy OT. Duże znaczenie w tym kontekście mają klasy mundurowe oraz organizacje proobronne, które stanowią naturalny zasób pasjonatów tematyki wojskowej, a zarazem młodzieży ukształtowanej w duchu patriotyzmu i odpowiedzialności za ojczyznę. Tym ważniejszą kwestią stają się dobrze skonstruowane podstawy programowe do realizacji przedmiotów „Edukacja dla bezpieczeństwa” czy proponowanego „Przysposobienia wojskowego”, ale także programy kształcenia dla klas mundurowych.

W przypadku organizacji proobronnych i paramilitarnych, niemal wszystkie one wyraźnie popierają powstanie Wojsk Obrony Terytorialnej, a w aktualnych uwarunkowaniach są one istotnym ogniwem przygotowań i wstępnego szkolenia dla kandydatów do WOT oraz innych rodzajów SZ RP.

Na zakończenie eksperci panelu społeczno-naukowego zajęli się zagadnieniem komunikacji społecznej, która w przypadku działań w lokalnym, dobrze znanym środowisku jest niezwykle istotna. Eksperci zauważyli, że budowanie dobrych relacji w małych miasteczkach czy wsiach jest newralgiczne dla żołnierzy OT. To dzięki dobrej komunikacji będą mieli odpowiednią wiedzę i będą stawali się liderami niewielkich społeczności, co może być doskonałym uzupełnieniem typowych działań wojsk operacyjnych.

Podsumowując obrady panelu społeczno-naukowego płk prof. dr hab. Marek Wrzosek, prorektor ds. naukowych ASzWoj, zaznaczył, że problematyka społeczna wokół powołania WOT jest wieloaspektowa i wielopoziomowa, stąd dzisiejsze rozważania należy potraktować jako wstęp do szerokiej dyskusji.

Podczas dyskusji w panelu wojskowym prelegenci przedstawili m.in. wnioski z przebiegu wojny hybrydowej na Ukrainie w latach 2014–2016 oraz założenia koncepcji budowy Wojsk Obrony Terytorialnej w Polsce, a także współdziałanie komponentu lądowego z wojskami obrony terytorialnej. Rozmawiano również na temat współdziałania wojsk specjalnych i wojsk obrony terytorialnej na przykładzie operacji niekonwencjonalnych. Jednym z tematów była także strategia „stay behind” oraz doświadczenia państw NATO i państw neutralnych w tworzeniu/użyciu wojsk obrony terytorialnej.

Panel wojskowy moderował osobiście dowódca Wojsk Obrony Terytorialnej płk Wiesław Kukuła. Wśród prelegentów obecni byli: dr hab. Marcin Lasoń z Krakowskiej Akademii im. Andrzeja Frycza Modrzewskiego; dr Marcin Andrzej Piotrowski z Polskiego Instytutu Spraw Międzynarodowych; ppłk dr inż. Artur Michalak z Akademii Sztuki Wojennej oraz płk Maciej Klisz – szef sztabu Dowództwa Wojsk Obrony Terytorialnej.

Celem panelu medialnego było przedstawienie zagrożeń występujących w środowisku informacyjnym oraz roli WOT w reagowaniu na nie. Moderatorem panelu był redaktor Michał Rachoń. Grono ekspertów panelu medialnego stanowili przedstawiciele Katedry Komunikacji Publicznej Akademii Sztuki Wojennej dr Dariusz Kryszk i dr Mateusz Krycki oraz redaktor naczelny "Gazety Polskiej" Tomasz Sakiewicz, eksperci ds. bezpieczeństwa teleinformatycznego Mirosław Maj (Fundacja Bezpieczna Cyberprzestrzeń) i  Kamil Basaj (@disinfo-digest oraz cybbersecurity.org), dziennikarze Rafał Dzięciołowski (Gazeta Polska) oraz Mieczysław Starkowski (biznesalert), a także przedstawiciel Biura ds. Utworzenia WOT płk Remigiusz Żuchowski.

Podczas pierwszej części panelu przedstawiciele ASzWoj przedstawili teoretyczne podstawy prowadzenia komunikacji publicznej, a także działań informacyjnych prowadzonych w Wojsku Polskim i wojskach natowskich. Zaprezentowano także formy działań komunikacyjnych oraz dezinformacyjnych, które mogą być stosowane przez potencjalnych adwersarzy.

W ramach panelu medialnego eksperci dyskutowali o tym, w jakim środowisku informacyjnym funkcjonują WOT i całe państwo polskie oraz jak środowisko informacyjne może wyglądać w czasie wojny hybrydowej. Zwracano uwagę, jak zacierają się granice działań informacyjnych i nieinformacyjnych – kinetycznych.

Kolejnym tematem panelu była "cyberobrona narodowa". Wnioskowano, że zagrożenia informacyjne są powiązane z cybernetycznymi, zarówno w czasie pokoju, wojny, jak i okresach pomiędzy nimi. Szukano odpowiedzi na pytanie, jakich narzędzi potrzebuje państwo, aby zagwarantować obywatelom bezpieczeństwo cybernetyczne np. w mediach społecznościowych. Zidentyfikowano potrzebę stałego monitorowania i analizowania ataków informacyjnych. Eksperci podjęli też próbę określenia ewentualnych scenariuszy wrogich działań informacyjnych w Polsce.

Patronat medialny: "Polska Zbrojna", "WSieci", "Gazeta Polska", "Gazeta Polska Codziennie" i "Rzeczpospolita", portale: niezalezna.pl i wPolityce.pl i polska-zbrojna.pl, telewizje: TVP Info, TV Trwam i TV Republika oraz Radio Maryja

***

Czytaj więcej: Sejm uchwalił ustawę powołującą WOT