W dniu 1 lipca 2026 r. wchodzi w życie ustawa z dnia 13 marca 2026 r. o niekaraniu obywateli Rzeczypospolitej Polskiej biorących udział po stronie Ukrainy w konflikcie zbrojnym wywołanym agresją Federacji Rosyjskiej na Ukrainę (Dz.U. z 2026 r. poz. 435), dalej „ustawa”.

Na podstawie  art. 1 ust. 1 pkt. 1-3 ustawy – przebacza się i puszcza w niepamięć przestępstwa i wykroczenia o których mowa w:

1. art. 141 § 1  ustawy z dnia 6 czerwca 1997 r. Kodeks karny (Dz. U. z 2025 r.poz. 383 z późn. zm.),  dalej: „k.k.” , polegające na przyjęciu przez obywatela polskiego bez zgody właściwego organu (to jest Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji lub Ministra Obrony Narodowej) obowiązków wojskowych w Siłach Zbrojnych Ukrainy,

2. art. 142 § 1 k.k. polegające na prowadzeniu wbrew przepisom ustawy zaciągu obywateli polskich lub  przebywających w Rzeczpospolitej Polskiej cudzoziemców do służby wojskowej w  Siłach Zbrojnych Ukrainy,
popełnione w okresie od dnia 6 kwietnia 2014 r.  do dnia 1 lipca 2026 r.,

3. art. 681, 682 ust. 1 i 2 pkt 2, art. 683 ust. 1 pkt 1 i art. 683 ustawy z dnia 11 marca     2022 r. o obronie Ojczyzny (Dz. U. z 2025 r. poz. 825 z późn. zm.), polegające na naruszeniu obowiązków związanych z kwalifikacją wojskową, uchylaniu się od ćwiczeń i szkoleń wojskowych, naruszeniu obowiązków związanych ze świadczeniami osobistymi lub rzeczowymi,  
popełnione w związku z przyjęciem w okresie od dnia 23 kwietnia 2022 r. do dnia 1 lipca 2026 r. bez zgody właściwego organu obowiązków wojskowych w Siłach Zbrojnych Ukrainy. 

Na podstawie  art. 1 ust. 2 ustawy – przebacza się i puszcza w niepamięć przestępstwa i wykroczenia, o których mowa w art. 224 pkt 1-3, 4 i 6, art. 225 ust. 1, art. 227 ust.1 pkt 1 i art. 236 ustawy z dnia 21 listopada 1967 r. o powszechnych obowiązku obrony Rzeczypospolitej Polskiej (Dz. U. z 2021 r. poz. 237 z późn. zm.), polegające na  naruszeniu obowiązków związanych z kwalifikacją wojskową, uchylaniu się od ćwiczeń i szkoleń wojskowych, naruszeniu obowiązków związanych ze świadczeniami osobistymi lub rzeczowymi, uchylaniu się od odbycia szkolenia l
lub ćwiczeń w obronie cywilnej, 
popełnione w związku z przyjęciem w okresie od dnia 6 kwietnia 2014 r. do dnia 22  kwietnia 2022 r. bez zgody właściwego organu obowiązków wojskowych w Siłach Zbrojnych Ukrainy. 

Przebaczenie i puszczenie w niepamięć nosi nazwę abolicji.

Na podstawie art. 2 ustawy – w sprawach o czyny zabronione, o których mowa powyżej,to  jest o czyny objęte abolicją, postępowania karnego albo postępowania w sprawach o wykroczenia nie wszczyna się, a wszczęte umarza. 

Na podstawie art. 3 ust. 1 ustawy – orzeczone prawomocnie za czyny objęte abolicją kary, środki karne, środki związane z poddaniem sprawcy próbie, przepadki lub środki zabezpieczające niewykonane w całości lub w części, nie podlegają wykonaniu; nie podlegają również wykonaniu orzeczone prawomocnie nieuiszczone w całości lub w części koszty postępowania.  Skazania
i ukarania za te czyny ulegają zatarciu z mocy prawa, a wpis o skazaniu, ukaraniu i warunkowym umorzeniu postępowania o te czyny usuwa się z Krajowego Rejestru Sądowego.   

Instrument prawny, o którym mowa w art. 3 ust. 1 ustawy jest darowaniem kary i nosi nazwę amnestii.

Na podstawie art. 6 ust. 1 i 2 ustawy – osoba, która bez zgody właściwego organu, to jest Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji lub Ministra Obrony Narodowej przyjęła obowiązki wojskowe w Siłach Zbrojnych Ukrainy, ma obowiązek w pisemnym oświadczeniu zawiadomić Ministra Obrony Narodowej o  terminie i  miejscu przyjęcia oraz terminie i miejscu zakończenia pełnienia tych obowiązków, przy czym :

1.jeżeli powróciła do kraju po dniu 1 lipca 2026 r. – w  terminie 6 miesięcy od dnia powrotu do kraju,
2.jeżeli powróciła do kraju przed dniem 1 lipca 2026 r. –  w  terminie 6 miesięcy od dnia wejścia w życie ustawy, tj. do dnia 1 stycznia 2027 r.
Na podstawie art. 6 ust. 4 ustawy – informacje zawarte w oświadczeniu stanowią tajemnicę prawnie chronioną i podlegają ochronie przewidzianej dla informacji niejawnych oznaczonych co najmniej klauzulą „zastrzeżone”.

Na podstawie art. 7 ustawy – za niezłożenie Ministrowi Obrony Narodowej pisemnego oświadczenia o terminie i miejscu przyjęcia oraz terminie i miejscu zakończenia pełnienia obowiązków wojskowych w Siłach Zbrojnych Ukrainy,  w terminach, o których mowa powyżej lub złożenie niepełnego oświadczenia, osoba na którą nałożony został przedmiotowy obowiązek, podlega grzywnie, karze ograniczenia wolności albo pozbawienia wolności do lat 2. 

Oświadczenie, o którym mowa powyżej, może zostać:                

• przesłane na adres: Ministerstwo Obrony Narodowej, Al. Niepodległości 218, 00-911 Warszawa,
• dostarczone osobiście do Punktu Obsługi Klienta Ministerstwa Obrony Narodowej, Al. Niepodległości 218 (wejście od  ul. Filtrowej) od poniedziałku do piątku w godz. 8.15 – 16.15,
• przesłane pismem elektronicznym do Ministerstwa Obrony Narodowej przez e-Doręczenia na adres: AE:PL-25597-80046-SIUIT-17.

Wzór oświadczenia oraz treść ustawy zamieszczone zostały poniżej.