W środę, wspólnie z ministrem obrony Węgier Istvánem Simicskó, minister Antoni Macierewicz uczestniczył w ceremonii odsłonięcia pomnika pamięci lotników polskich w miejscowości Lajosmizse.

Pomnik upamiętnia polskich pilotów 1586 Eskadry do Zadań Specjalnych, zestrzelonych nad miastem Lajosmizse 26 sierpnia 1944 roku.

– Jest dla nas rzeczą niezwykle głęboką, że mieszkańcy tego miasta w ten sposób czczą pamięć polskich bohaterów. (…) Tych więzi, które nas łączą jest bardzo wiele. To są często więzi wspólnej walki przeciwko wspólnemu wrogowi. Często więzi wspólnego losu oraz wspólnej pracy – współpracy gospodarczej. (… ) Dzisiaj łączy nas jeszcze jedno – Grupa Wyszehradzka. Właśnie dzisiaj przyjęliśmy decyzję o wspólnym działaniu przeciwko potencjalnym agresorom i o wsparciu dla południowej i północnej flanki NATO tak, aby nikt nie mógł na nas napaść, tak, abyśmy mogli się razem bronić. To współdziałanie dzisiejsze Polaków i Węgrów jest również swoistym pomnikiem, który wyrasta z doświadczenia naszej przeszłości. Za to, w imieniu rządu polskiego, wszystkim Węgrom dziękuję – powiedział podczas uroczystości szef polskiego MON.

Wspominając poległych pilotów minister powiedział: – Ci piloci, lecąc na pomoc powstaniu warszawskiemu, rzeczywiście byli przekonani, że tym swoim lotem przyczyniają się do odzyskania przez Polskę niepodległości. I tak się ostatecznie stało, czego przykładem jest ten pomnik i nasza wspólna obecność. Ale w tamtym czasie zamiast niepodległości ich rodziny czekała druga okupacja. Bo chociaż Niemcy ostatecznie wojnę przegrały, to nadeszła kolejna okupacja, która trwała aż przez następne 50 lat.

Na zakończenie swojego wystąpienia minister Antoni Macierewicz jeszcze raz podziękował wszystkim, którzy pamiętają o Polakach poległych poza granicami Polski – Za tę pamięć dziękuję Panu, Panie ministrze, władzom i mieszkańcom miasta oraz rządowi węgierskiemu.

– Od dziś w czterech miejscach na Węgrzech stoją pomniki upamiętniające 23 polskich pilotów, którzy śmierć ponieśli na ziemi węgierskiej lecąc z Włoch do Polski lub wracając do Włoch po dokonaniu zrzutów. Wszyscy polscy lotnicy, których śmierć upamiętniamy tymi pomnikami pochowani są pod Budapesztem. (…) – powiedział obecny podczas uroczystości Andrzej Kunert, sekretarz Rady Ochrony Pamięci Walk i Męczeństwa.

W uroczystości uczestniczył także generał brygady Tomasz Drewniak, inspektor Sił Powietrznych Dowództwa Generalnego Rodzajów Sił Zbrojnych oraz attaché obrony w Budapeszcie płk Jan Kurdziałek.

Bezpośrednio po zakończeniu uroczystości odbyły się rozmowy ministrów Polski i Węgier Antoniego Macierewicza i Istvána Simicskó (na spotkaniu V4 w Czechach węgierskiego ministra reprezentował sekretarz stanu T. Vargha).

W dyskusji, jak powiedział minister Macierewicz, potwierdzono deklaracje ze spotkania Grupy Wyszehradzkiej. Rozmowy dotyczyły także dwustronnej współpracy przemysłów zbrojeniowych Polski i Węgier.
– Szczegóły będą podane później, po ich uzgodnieniu przez naszych ekspertów, ale propozycja ze strony naszych węgierskich przyjaciół wydaje się, zwłaszcza dla polskiego przemysłu lotniczego, bardzo korzystna – powiedział Antoni Macierewicz.