Generał brygady Janusz Brochwicz – Lewiński „Gryf” podczas spotkania opowiadał o losach swojego batalionu, o działaniach na Woli, o historii Pałacyku Michla i swoim powrocie do Polski.     

Wspominając powrót do kraju generał Janusz Brochwicz – Lewiński „Gryf” podkreślał, że  jeszcze kilkanaście lat temu dostrzec można było w niektórych miejscach stolicy zapomnienie tych wydarzeń, które w 1944 roku działy się na Woli, w Warszawie.

-  Jak przyjechałem tu w 2002 roku, to na Woli nie było ani jednej tabliczki, pomnika. Nikt nie wiedział, gdzie co było. Spotykałem się z  przewodnikami, wycieczkami. Mówiłem im, co i gdzie miało miejsce. To ja starałem się mówić o tym wycieczkom. Myśmy walczyli o każdy kamień, który upamiętnia powstanie – mówił podczas spotkania generał.

- Ja może nie jestem wielkim i znanym człowiekiem, ale wstąpiłem do brytyjskiego wojska z tendencją walki dalej przeciwko bolszewizmowi. Byłem przekazany do Brytyjczyków. Byłem opiekunem króla Jerzego VI. Stamtąd trafiłem do wywiadu. Byłem 25 lat w wywiadzie brytyjskim. Robiłem takie zadania, w których za jeden błąd traciło się życie  - mówił o sobie podczas poniedziałkowego spotkania generał brygady Janusz Brochwicz – Lewiński.

- Trzeba pamięć o Powstaniu Warszawskim ukonkretnić. Trzeba pokazać poszczególne jego fragmenty, poszczególne miejsca,  poszczególne bitwy. Powstanie Warszawskie składało się z tysiąca bitew, które często są nieznane, których nie ma w świadomości społecznej. Często – tak jak Pan generał mówi – dzisiejsza ludność Warszawy, której większość jest napływowa, nie ma świadomości jak wyglądały te ulice, co tu się działo w trakcie powstania. Im trzeba tę historię przypomnieć, pokazać – powiedział w trakcie spotkania szef MON.

Jak podkreślił minister w rozmowie z generałem Januszem Brochwicz- Lewińskim „Gryfem” potrzeba miejsc, które opowiedzą o tamtych czasach, o dramacie wojny.

Na zakończenie spotkania generał brygady Janusz Brochwicz – Lewiński „Gryf”  wręczył ministrowi Antoniemu Macierewiczowi książkę – Mam nadzieję, że ta lektura pokaże to, co przeżyłem i pokaże moją egzystencję. Ta książka opisuje moje życie, od wojny. (…) Mam nadzieję, że ona pokaże historię moją i Powstania Warszawskiego.  

Minister wręczył generałowi pamiątkowy ryngraf.


***

Generał brygady Janusz Brochwicz - Lewiński w  dniach 4-5 sierpnia 1944 r. wsławił się obroną kompleksu zabudowań "Getreide Industrie-Werke" czyli: młyna, fabryki makaronów, magazynów oraz "pałacyku", a właściwie 1-piętrowej kamieniczki Karola Michlera przy ul. Wolskiej 40. Za te walki odznaczony Krzyżem Walecznych. Od 6 sierpnia dowodził walkami kilkunastoosobowej grupy opóźniającej, której zadaniem była obrona rejonu Młynarska - Żytnia.  8 sierpnia został ciężko ranny w szczękę podczas walk na terenie Cmentarza Ewangelickiego na warszawskiej Woli, co wyeliminowało go z dalszych walk. Po kapitulacji powstania znalazł się w obozie przejściowym Lamsdorf (Łambinowice), a następnie w obozie jenieckim Murnau. Po wyzwoleniu obozu przez Amerykanów trafił do szpitala, w którym przebywał do lutego 1946.

Po wyzwoleniu obozu przez Amerykanów pozostał na Zachodzie, wkrótce otrzymał przydział do Ośrodka Zapasowego Samodzielnej Brygady Spadochronowej, z której we wrześniu 1945 r. został skierowany do szpitala w Szkocji. Przeszedł ciężką operację szczęki i pięciomiesięczną rehabilitację. W lutym 1946 r. opuścił szpital. Pozostał na stałe w Wielkiej Brytanii. Wstąpił do armii brytyjskiej (3. Pułk Królewski Huzarów), służył m.in. w gwardii przybocznej Jego Królewskiej Mości Jerzego VI. Działał również m.in. w Palestynie i Sudanie jako agent wywiadu. Po opuszczeniu armii był przez 15 lat kwatermistrzem i oficerem administracyjnym w jednej z brytyjskich szkół wojskowych. W lipcu 2002 r. powrócił do Polski.

Odznaczony Krzyżem Srebrnym Orderu Wojennego Virtuti Militari, Krzyżem Komandorskim Orderu Odrodzenia Polski, Krzyżem Oficerskim Orderu Odrodzenia Polski, Krzyżem Walecznych (dwukrotnie), Krzyżem Partyzancki, Krzyżem Armii Krajowej, Warszawski Krzyżem Powstańczym, Krzyżem Kampanii Wrześniowej, Złotym Medalem za Zasługi dla Obronności Kraju.

Biogram: www.1944.pl