Serwis Służby Cywilnej

„Lider postrzega przywództwo jako odpowiedzialność, a nie rangę i przywilej.” – Peter F. Drucker

 

Etyczne przywództwo¹ to taki sposób kierowania ludźmi, w którym przełożony/a działa uczciwie, odpowiedzialnie i z szacunkiem wobec innych. Nie tylko sam/a przestrzega zasad, ale też zachęca do tego swoich pracowników i pracowniczki.

Dlaczego etyczne przywództwo jest ważne?

Etyczne przywództwo pomaga instytucji lepiej działać. Gdy liderzy/liderki postępują uczciwie i odpowiedzialnie, pracownicy i pracowniczki bardziej im ufają, są bardziej zaangażowani/e w swoją pracę i chętniej współpracują.

Instytucje, którymi kierują etyczni liderzy i etyczne liderki, osiągają wiele korzyści, m.in.:

• większe zaufanie – ludzie bardziej ufają osobom, które działają uczciwie i otwarcie,
• większe zaangażowanie pracowników – pracownicy i pracowniczki chętniej wykonują swoje obowiązki, gdy są traktowani/e sprawiedliwie i z szacunkiem,
• mniej niewłaściwych zachowań – dobry przykład przełożonych sprawia, że pracownicy i pracowniczki rzadziej łamią zasady i przepisy.

Dzięki temu w instytucji panuje lepsza atmosfera, a jej działania są bardziej skuteczne.

Etyczne przywództwo to m.in.:

• dawanie przykładu swoim zachowaniem,
• sprawiedliwy podział zadań i obiektywna oceny pracy,
• zapewnienie równych szans rozwoju,
• jasne zasady awansów i nagród,
• bezpieczna przestrzeń do zgłaszania problemów,
• reagowanie na niepokojące sygnały w zespole.

Budowanie kultury uczciwości

Etyczni liderzy i etyczne liderki pokazują swoim zachowaniem, jakie standardy obowiązują w instytucji. Dzięki temu pracownicy i pracowniczki częściej działają odpowiedzialnie i zgodnie z zasadami. Tworzy się też atmosfera, w której można bez obaw rozmawiać o problemach i zgłaszać nieprawidłowości.

Lepsza skuteczność działania

W miejscu pracy opartym na uczciwości i wzajemnym szacunku ludzie chętniej współpracują i angażują się w wykonywanie zadań. Zaufanie do przełożonych ułatwia komunikację i realizację celów. Jednocześnie rzadziej występują problemy, takie jak faworyzowanie, nadmierne i nieuzasadnione nieobecności (ang.: absenteeism) czy niewłaściwe wykorzystywanie zasobów publicznych.

Większe zaufanie obywateli

Gdy liderzy i liderki działają zgodnie z głoszonymi wartościami, instytucje publiczne stają się bardziej wiarygodne. Przejrzyste działania, odpowiedzialność za decyzje oraz otwartość wobec obywateli pomagają budować zaufanie do administracji publicznej. Etyczne przywództwo zmniejsza również ryzyko korupcji i innych nieuczciwych zjawisk.

Źródło: Demmke i Moilanem, 2011, Efektywność dobrego rządzenia i etyki w administracji
centralnej: ocena wyników reform w kontekście kryzysu finansowego

Skuteczne etyczne przywództwo wymaga nie tylko kompetentnych i świadomych liderów oraz liderek, ale również odpowiedniego systemu wsparcia organizacyjnego. Kodeks etyki, doradztwo etyczne, bezpieczne kanały zgłaszania nieprawidłowości, samoocena kultury uczciwości oraz odpowiedzialna komunikacja tworzą środowisko sprzyjające budowaniu kultury opartej na wartościach, zaufaniu i odpowiedzialności.

Wszyscy pracownicy i pracowniczki powinni znać zasady, które obowiązują członków i członkinie korpusu służby cywilnej oraz wiedzieć, gdzie znaleźć potrzebne informacje. Instytucja powinna regularnie przypominać o wartościach, procedurach i standardach postępowania np. poprzez szkolenia, komunikaty wewnętrzne czy spotkania zespołowe.

W tym miejscu publikujemy informacje nt.:

• fundamentów etycznego przywództwa,
• skutków braku etycznego przywództwa,
• kształcenia liderów i liderek, aby wzmacniać kompetencje etyczne,
• sposobów wspierania rozwoju etycznych liderów i liderek,
• systemu wsparcia etycznego przywództwa w służbie cywilnej.

Zachęcamy do lektury!

 

 

[1] Literatura źródłowa:

1. https://www.ethicalleader.co.uk/understand-ethical-leadership/;
2. Ethical Leadership in Public Administration: Shaping the Future of Integrity in Government Institutions, European Journal of Applied Sciences 17 (2): 62-66, 2025;
3. Menzel, Ethics Management;
4. https://symondsresearch.com/ethical-leadership/;
5. Demmke i Moilanem, 2011, Efektywność dobrego rządzenia i etyki w administracji centralnej: ocena wyników reform w kontekście kryzysu finansowego;
6. Bandura, A. Teoria społecznego uczenia się (polskie wydanie) Social Learning Theory - Bandura, A.