Urząd ds. Przeciwdziałania Praniu Pieniędzy i Finansowaniu Terroryzmu (AMLA, ang. Authority for Anti-Money Laundering and Countering the Financing of Terrorism) jest zdecentralizowaną agencją Unii Europejskiej, której celem jest wzmocnienie unijnego systemu przeciwdziałania praniu pieniędzy i finansowaniu terroryzmu, zapewnienie spójnego stosowania przepisów UE oraz zacieśnienie współpracy między krajowymi organami nadzoru i jednostkami analityki finansowej. AMLA został ustanowiony z dniem 26 czerwca 2024 r. na podstawie rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2024/1620 z dnia 31 maja 2024 r. w sprawie ustanowienia Urzędu ds. Przeciwdziałania Praniu Pieniędzy i Finansowaniu Terroryzmu (https://eur-lex.europa.eu/legal-content/PL/ALL/?uri=CELEX:32024R1620). Większość zadań Urzędu uruchomiono do 1 lipca 2025 r., natomiast rozpoczęcie bezpośredniego nadzoru nad wybranymi podmiotami sektora finansowego zaplanowano na 2028 r. W 2026 r. AMLA rozwija swoje zdolności organizacyjne, regulacyjne i operacyjne oraz przygotowuje się do objęcia bezpośrednim nadzorem wybranych instytucji finansowych. Pierwszy proces wyboru podmiotów przeznaczonych do objęcia takim nadzorem ma zostać przeprowadzony w 2027 r. Nadzorem mają zostać objęte instytucje finansowe o największym znaczeniu i wysokim ryzyku w skali UE.

 

Główne zadania AMLA obejmują: bezpośredni nadzór nad wybranymi podmiotami sektora finansowego prowadzącymi działalność transgraniczną i charakteryzującymi się wysokim ryzykiem prania pieniędzy lub finansowania terroryzmu- a także pośrednio wspieranie nadzoru nad pozostałymi podmiotami sektora finansowego i niefinansowego za pośrednictwem właściwych organów krajowych. Urząd również wspiera i koordynuje pracę jednostek analityki finansowej, w szczególności poprzez ułatwianie współpracy w sprawach transgranicznych, wspieranie wspólnych analiz operacyjnych, promowanie wymiany informacji i dobrych praktyk oraz rozwijanie wspólnych rozwiązań technologicznych - w tym narzędzi informatycznych i rozwiązań wykorzystujących sztuczną inteligencję. Istotnym elementem tej współpracy jest system FIU.net, umożliwiający bezpieczną wymianę informacji i wspierający analizę powiązań między danymi wykorzystywanymi przez jednostki analityki finansowej. Do zadań AMLA należy ponadto rozwijanie jednolitego unijnego systemu regulacyjnego w zakresie przeciwdziałania praniu pieniędzy i finansowaniu terroryzmu, w tym opracowywanie projektów regulacyjnych i wykonawczych standardów technicznych, wydawanie wytycznych oraz wspieranie spójnego stosowania przepisów przez organy krajowe i instytucje obowiązane.

 

Urząd ma siedzibę we Frankfurcie nad Menem w Niemczech. Na jego czele stoi przewodnicząca Bruna Szego, która reprezentuje Urząd i przewodniczy pracom jego organów zarządzających. W strukturze organizacyjnej AMLA, funkcjonuje Rada Generalna działająca w dwóch składach: składzie nadzorczym, obejmującym przedstawicieli właściwych organów nadzoru AML/CFT państw członkowskich, oraz składzie właściwym dla jednostek analityki finansowej, obejmującym szefów krajowych jednostek analityki finansowej. Rada Generalna podejmuje decyzje i przyjmuje akty w zakresie określonym w rozporządzeniu ustanawiającym AMLA, zależnie od właściwego składu. Drugim głównym organem decyzyjnym jest Rada Wykonawcza, składająca się z przewodniczącego oraz pięciu członków, w tym wiceprzewodniczącego. W skład Rady wchodzą następujący członkowie: Juan Manuel Vega Serrano (wiceprzewodniczący), Derville Rowland, Rikke-Louise Ørum Petersen, Simonas Krėpšta, Hennie Verbeek-Kusters. Rada Wykonawcza odpowiada za planowanie i wykonywanie zadań Urzędu, z wyjątkiem spraw zastrzeżonych dla Rady Generalnej, a także podejmuje wiążące decyzje w sprawach dotyczących podmiotów objętych bezpośrednim nadzorem AMLA. Za bieżące zarządzanie Urzędem odpowiada dyrektor wykonawczy Nicolas Vasse. Do jego obowiązków należą między innymi realizacja programu prac, zarządzanie budżetem, prowadzenie zamówień publicznych oraz rekrutacja i zarządzanie personelem. Więcej informacji: https://www.amla.europa.eu/about-amla/governance_en?prefLang=pl&etrans=pl

 

AMLA jest organem publicznym Unii Europejskiej wykonującym zadania określone w prawie UE. Zgodnie z informacjami publikowanymi przez Urząd, nie zwraca się on do obywateli z prośbami o udział w prowadzonych przez siebie dochodzeniach ani o przekazywanie środków finansowych. Nie żąda od osób fizycznych opłat za udział w postępowaniach ani nie nakłada na poszczególnych obywateli grzywien lub sankcji w ramach wykonywania swoich zadań. W przypadku otrzymania wiadomości podającej się za komunikat AMLA i żądającej przelewu pieniędzy, opłaty lub danych finansowych należy zachować szczególną ostrożność i zweryfikować jej autentyczność za pośrednictwem oficjalnych kanałów Urzędu. Więcej informacji na temat zadań, struktury i działalności AMLA można znaleźć na oficjalnej stronie internetowej Urzędu: https://www.amla.europa.eu/index_en.