• 24 lutego 2026 r. Rada Ministrów przyjęła projekt ustawy o zmianie ustawy o biegłych rewidentach, firmach audytorskich oraz nadzorze publicznym oraz ustawy o rachunkowości.
• Projekt upraszcza zasady świadczenia usług przez firmy audytorskie na rzecz jednostek zainteresowania publicznego (JZP) takich jak np. banki, zakłady ubezpieczeń czy spółki notowane na giełdzie.
• Celem zmian jest ograniczenie nadmiernych obciążeń administracyjnych, przy zachowaniu wysokich standardów bezpieczeństwa i niezależności audytorów.
• Zaproponowane rozwiązania realizują działania deregulacyjne rządu.

Obecnie w Polsce obowiązuje rozwiązanie bardziej restrykcyjne niż wymagają tego przepisy unijne – firma audytorska może świadczyć badanej JZP tylko te usługi, które są wyraźnie wymienione w ustawie.

Po zmianie obowiązywać będzie zasada odwrotna – firma nie będzie mogła świadczyć tylko tych usług, które są wprost zakazane przez prawo Unii Europejskiej. Wszystkie pozostałe będą dozwolone, o ile nie zagrożą niezależności audytora. Oznacza to odejście od tzw. „białej listy” usług dozwolonych na rzecz „czarnej listy” usług zakazanych.

Najważniejsze rozwiązania

• Nowe przepisy dotyczą współpracy firm audytorskich z tzw. jednostkami zainteresowania publicznego, czyli np. spółkami giełdowymi czy bankami.
• Dzięki zmianie, firmy audytorskie będą mogły wykonywać więcej usług na rzecz badanej jednostki, jeśli nie narusza to ich niezależności. Przykładowo będą mogły:
  • analizować sytuację finansową spółki przed jej zakupem;
  • sprawdzać poprawność wyliczeń finansowych do umów;
  • weryfikować rozliczenia inwestycji.
• Nie zmienia się zakaz świadczenia usług, które mogłyby podważyć bezstronność audytora. Nadal nie będzie można m.in.:
  • prowadzić księgowości badanej firmy;
  • podejmować za nią decyzji zarządczych;
  • wykonywać funkcji audytu wewnętrznego;
  • świadczyć niektórych usług podatkowych.
• Tak, jak obecnie, niezależność firmy audytorskiej będzie chroniona przepisami prawa, zasadami etyki zawodowej oraz standardami wykonywania zawodu. Dodatkowo:
  • komitet audytu w badanej jednostce będzie zatwierdzał dodatkowe usługi i oceniał ich wpływ na niezależność audytora;
  • ograniczone zostaje maksymalne wynagrodzenie za dodatkowe usługi – nie może ono przekroczyć 70 proc. średniego wynagrodzenia za badanie z 3 ostatnich lat.
• Nadal będą także obowiązywać przepisy przewidujące kary za świadczenie usług zakazanych na podstawie prawa Unii Europejskiej.
• Nadzór nad firmami audytorskimi sprawuje Polska Agencja Nadzoru Audytowego, a nad jednostkami zainteresowania publicznego – Komisja Nadzoru Finansowego.

Nowe przepisy mają wejść w życie po 14 dniach od ogłoszenia w Dzienniku Ustaw.