• Rada Ministrów przyjęła projekt ustawy o zmianie ustawy o poręczeniach i gwarancjach udzielanych przez Skarb Państwa oraz niektóre osoby prawne oraz niektórych innych ustaw.
• Projekt upraszcza i porządkuje zasady i warunki udzielania poręczeń i gwarancji przez Skarb Państwa oraz Bank Gospodarstwa Krajowego (BGK).
• Państwowe wsparcie będzie kierowane przede wszystkim na ważne inwestycje związane m.in. z bezpieczeństwem państwa, rozwojem infrastruktury, transformacją energetyczną, ochroną środowiska i cyfryzacją.
• Zmiany mają także ułatwić BGK odzyskiwanie pieniędzy wypłaconych w związku z udzielonymi gwarancjami i poręczeniami oraz ewaluację tego typu rządowych programów.

Ustawa o poręczeniach i gwarancjach obowiązuje od 1997 r. W tym czasie zmieniły się warunki gospodarcze i sposób, w jaki państwo wspiera przedsiębiorców i realizuje najważniejsze inwestycje. Część przepisów ustawy nie jest już wykorzystywana, a niektóre rozwiązania wymagają dostosowania do obecnych potrzeb gospodarki.

Najważniejsze rozwiązania

Państwo będzie wspierać przede wszystkim najważniejsze inwestycje. Poręczenia i gwarancje Skarbu Państwa będą mogły dotyczyć przedsięwzięć inwestycyjnych związanych m.in. z rozwojem i utrzymaniem infrastruktury, ochroną środowiska, rozwojem technologicznym, transformacją energetyczną, cyfryzacją oraz przemysłem obronnym. Wsparcie będzie mogło również służyć realizacji strategicznych programów rządowych.

Zostanie zniesiony zasób majątkowy Skarbu Państwa, na który składają się wyodrębnione akcje i udziały. Środki ze sprzedaży tych akcji i udziałów miały być do tej pory przeznaczane na zaspakajanie roszczeń z tytułu poręczeń i gwarancji Skarbu Państwa. Rozwiązanie to straciło znaczenie w obecnych warunkach. Środki zgromadzone na rachunku rezerw poręczeniowych i gwarancyjnych w BGK zostaną przekazane do budżetu państwa jako jego dochód.

BGK nie będzie już uczestniczył w udzielaniu poręczeń i gwarancji w imieniu Skarbu Państwa. Decyzje w tej sprawie będą ponownie podejmowane przez Radę Ministrów i Ministra Finansów i Gospodarki. Zmiana upraszcza procedurę, ponieważ w ostatnich latach do BGK nie wpłynął żaden wniosek o udzielenie poręczenia lub gwarancji w imieniu i na rachunek Skarbu Państwa.

Uporządkowane zostają zasady działania BGK w ramach rządowych programów poręczeniowo-gwarancyjnych.

BGK będzie mógł lepiej oceniać skuteczność programów pomocowych. W ustawie uregulowano możliwość prowadzenia przez BGK badań, które pozwolą sprawdzić, czy programy poręczeniowe i gwarancyjne rzeczywiście pomagają przedsiębiorcom i czy środki publiczne są wykorzystywane efektywnie.

Łatwiejsze będzie odzyskiwanie pieniędzy wypłaconych przez BGK w związku z gwarancjami i poręczeniami. Bank otrzyma bardziej elastyczne zasady prowadzenia działań windykacyjnych, czyli odzyskiwania należności. Część tych czynności będzie mogła być powierzana bankom i instytucjom finansowym współpracującym z BGK przy udzielaniu gwarancji i poręczeń. Pozwoli to szybciej i sprawniej odzyskiwać środki publiczne.

Planuje się, że nowe przepisy wejdą w życie 1 stycznia 2027 r.