• Rada Ministrów przyjęła projekt ustawy o podatku od nadzwyczajnych zysków ze zbycia paliw ciekłych osiągniętych w okresie od marca do grudnia 2026 r. 
• Projekt przewiduje wprowadzenie czasowego (obejmującego okres marzec – grudzień 2026) podatku od nadzwyczajnych zysków (tzw. windfall tax) osiąganych przez przedsiębiorstwa zajmujące się wytwarzaniem i obrotem paliwami ciekłymi z zagranicą na podstawie posiadanej koncesji na obrót paliwami z zagranicą. 
• Nowe przepisy mają pomóc sfinansować działania chroniące konsumentów i przedsiębiorców przed skutkami wzrostu cen paliw. 

Rozwiązanie to stanowi odpowiedź na nadzwyczajną sytuację gospodarczą spowodowaną konfliktem zbrojnym na Bliskim Wschodzie, który doprowadził do blokady Cieśniny Ormuz  i skokowego wzrostu cen ropy naftowej. W wyniku tych wydarzeń część przedsiębiorstw działających w sektorze paliwowym osiągnęła wyjątkowo wysokie zyski, które nie wynikały  z poprawy efektywności operacyjnej czy nowych inwestycji, lecz z zewnętrznego szoku podażowego. 

Wzrostowi marż towarzyszył wzrost cen paliw na rynku krajowym, co wymusiło podjęcie przez państwo kosztownych działań osłonowych, obejmujących przede wszystkim obniżenie stawki VAT na benzynę i olej napędowy do 8% oraz redukcję akcyzy na paliwa silnikowe do najniższego poziomu dopuszczonego przez Unię Europejską. Łączny koszt fiskalny tych działań obciążył budżet państwa kwotą kilku miliardów złotych. 

Działania te - choć niezbędne dla ochrony konsumentów i przedsiębiorców, a tym samym stabilizacji gospodarki – doprowadziły do powstania pewnej asymetrii: ciężar wsparcia cenowego obciążył budżet państwa, a więc pośrednio ogół podatników, podczas gdy część przedsiębiorstw sektora paliwowego osiągnęła ponadprzeciętne wyniki finansowe. Projektowana regulacja ma na celu korektę tej nierównowagi oraz proporcjonalne wyważenie interesu publicznego i interesu prywatnego w sytuacji nadzwyczajnych zaburzeń na rynku paliw.

Nowe przepisy wpisują się w dotychczasową praktykę międzynarodową i nawiązują do podobnych mechanizmów stosowanych z powodzeniem w wielu państwach Unii Europejskiej w okresie kryzysu energetycznego po agresji Rosji na Ukrainę.

Najważniejsze rozwiązania

• Wprowadzony zostaje czasowy podatek od nadzwyczajnych zysków firm paliwowych, obejmujący okres od 1 marca do 31 grudnia 2026 r.
• Aby ustalić, czy przedsiębiorstwo osiągnęło nadzwyczajny zysk, przychody faktyczne zostaną porównane z przychodami hipotetycznymi. 
• Przychody hipotetyczne wylicza się na bazie średnich marż osiąganych przez firmę w 2025 r., które dodatkowo powiększa się o 20 proc. Ma to uchronić podatników przed opodatkowaniem zysków wynikających ze zwykłego rozwoju i wahań rynkowych. 
• Opodatkowaniu będzie podlegała wyłącznie nadwyżka ponad tak ustalony próg referencyjny. 
• Stawka podatku wyniesie 60% wyliczonej podstawy opodatkowania (nadzwyczajnego zysku).
• Podatek będzie rozliczany za pomocą miesięcznych zaliczek obliczanych narastająco oraz w ramach ostatecznego rozliczenia rocznego składanego do 30 kwietnia 2027 r. 
• Pierwsza zaliczka, obejmująca okres od marca do lipca 2026 r., zostanie rozłożona na cztery równe części, płatne w terminach od września do grudnia 2026 r. Mechanizm ten ograniczy ryzyko zaburzeń płynności finansowej przedsiębiorców. 
• Planowany termin wejścia w życie ustawy to 1 sierpnia 2026 r.