Szacunkowe wykonanie budżetu państwa w okresie styczeń - kwiecień 2026 r.
15.05.2026
Szacunkowe wykonanie budżetu państwa w okresie styczeń – kwiecień 2026 r. w stosunku do ustawy budżetowej na 2026 r. wyniosło:
- dochody 187,0 mld zł, tj. 28,9%
- wydatki 276,3 mld zł, tj. 30,1%
- deficyt 89,3 mld zł, tj. 32,9%
Dochody budżetu państwa w okresie styczeń – kwiecień 2026 r.
W okresie styczeń – kwiecień 2026 r. dochody budżetu państwa wyniosły 187,0 mld zł tj. 28,9% planu i były wyższe o ok. 10,6 mld zł ( tj. 6,0%) w porównaniu z tym samym okresem roku ubiegłego (176,4 mld zł, tj. 27,9% planu).
Dochody podatkowe budżetu państwa wyniosły 168,4 mld zł i były wyższe o ok. 10,4 mld zł ( tj. 6,6%) w stosunku do wykonania w okresie styczeń – kwiecień 2025 r., w tym:
- dochody z podatku VAT wyniosły 113,5 mld zł i były wyższe o ok. 1,7 mld zł ( tj. 1,5%) w stosunku do wykonania w okresie styczeń – kwiecień 2025 r.,
- dochody z podatku akcyzowego wyniosły 29,6 mld zł i były wyższe o ok. 2,1 mld zł ( tj. 7,7%) w stosunku do wykonania w okresie styczeń – kwiecień 2025 r.,
- dochody z podatku PIT były ujemne i wyniosły –23,7 mld zł i były niższe o ok. 1,0 mld zł w stosunku do wykonania w okresie styczeń – kwiecień 2025 r.,
- dochody z podatku CIT wyniosły 40,2 mld zł i były wyższe o ok. 6,2 mld zł ( tj. 18,1%) w stosunku do wykonania w okresie styczeń – kwiecień 2025 r.
Rok 2026 jest drugim rokiem funkcjonowania reformy dochodów JST. Oznacza to, że dochody budżetu państwa w przypadku PIT oraz CIT są porównywalne do dochodów w 2025 r. Przy czym udziały JST w PIT w 2025 r. wyniosły 174,1 mld zł, natomiast na 2026 r. zaplanowano 193,8 mld zł, tj. 11,4% więcej. Dla CIT są to kwoty 28,2 mld zł w 2025 r. oraz 27,5 mld zł w 2026 r. Gdyby udziały JST w PIT za okres I-IV były takie jak w 2025 r., dochody budżetu państwa z PIT wyniosłyby -14,6 mld zł, tj. 8,1 mld zł więcej r/r.
Niższe dochody budżetu państwa z PIT w okresie styczeń-kwiecień 2026 r. w porównaniu z rokiem poprzedzającym wynikają ze wzrostu wysokości udziałów przekazanych JST. Udziały te w roku bieżącym w okresie styczeń-kwiecień wyniosły 89,4 mld zł, wobec 80,3 mld zł w 2025 r., co stanowi wzrost o 11,4%. Całkowite wpływy z PIT (budżet państwa oraz JST) w okresie styczeń-kwiecień 2026 r. wyniosły 65,7 mld zł i były wyższe o 9,1 mld zł (14,0%), w ujęciu rok do roku. Wzrost ten był niższy niż dodatkowe 7,6 mld zł więcej przekazane JST ze względu na podwójne raty w styczniu oraz lutym (łącznie raty w wysokości 6/13 całorocznej kwoty udziałów w okresie styczeń-kwiecień), co spowodowało spadek udziałów budżetu państwa z PIT o 1,0 mld zł r/r.
W marcu produkcja sprzedana przemysłu wzrosła nominalnie o 8,7% r/r, zaś sprzedaż detaliczna o 9,8% r/r, co pozytywnie wpłynęło na dochody z VAT. Jednocześnie wraz z wejściem w życie KSeF skróceniu uległ domyślny termin zwrotu VAT z 60 dni na 40 dni, co było widoczne na przełomie kwietnia i maja w postaci szybszych zwrotów VAT na konta podatników. Wpłaty VAT z kwietnia dotyczą deklaracji za marzec, więc nie uwzględniają jeszcze efektów wprowadzenia CPN.
Porównując dane o wykonaniu dochodów budżetu państwa w zakresie CIT do wykonania z 2025 r. należy pamiętać, że od 2026 r. podwyższona została stawka podatku CIT dla banków, co znajduje odzwierciedlenie w dochodach od lutego (płatność za styczeń br.). Na przełomie marca i kwietnia obserwowane są wpłaty z tytułu rozliczenia rocznego CIT. Według wstępnych danych z deklaracji wpłaty z tytułu rozliczenia rocznego za 2025 r. są wyższe, zaś kwoty do zwrotu niższe, co oznacza wyższe saldo rozliczenia rocznego w stosunku do poprzedniego roku.
W okresie styczeń – kwiecień 2026 r. wykonanie dochodów niepodatkowych wyniosło 18,4 mld zł i było wyższe o ok. 0,2 mld zł ( tj. 0,8%) w stosunku do wykonania w okresie styczeń – kwiecień 2025 r.
W kwietniu 2026 r. budżet państwa zasiliła kwota wpłat z tytułu aukcji uprawnień do emisji gazów cieplarnianych w wysokości ok. 1,1 mld zł. Była to kwota niższa o ok. 0,2 mld zł, tj. ok. 19% w porównaniu do 2025 r.
Wydatki budżetu państwa w okresie styczeń – kwiecień 2026 r.
Wykonanie wydatków budżetu państwa w okresie styczeń – kwiecień 2026 r. wyniosło 276,3 mld zł tj. 30,1% planu i było wyższe o ok. 8,5 mld zł ( tj. 3,2%) w stosunku do tego samego okresu roku 2025 (267,8 mld zł, tj. 29,1% planu).
W okresie styczeń-kwiecień 2026 r. najwyższe kwotowo wydatki odnotowano w następujących częściach budżetu państwa:
- Zakład Ubezpieczeń Społecznych – w wysokości 66,0 mld zł, tj. 31,8% planu,
- Obrona Narodowa – w wysokości 31,8 mld zł, tj. 26,7% planu,
- Obsługa długu Skarbu Państwa – w wysokości 23,5 mld zł, tj. 26,1% planu,
- Subwencje ogólne dla jednostek samorządu terytorialnego – w wysokości 22,8 mld zł, tj. 42,3% planu,
- Budżety Wojewodów – w wysokości 19,2 mld zł, tj. 37,8% planu,
- Zdrowie – w wysokości 17,7 mld zł, tj. 35,2% planu,
- Sprawy wewnętrzne – w wysokości 16,3 mld zł, tj. 32,9% planu,
- Środki własne UE – w wysokości 13,2 mld zł, tj. 33,4% planu,
- Szkolnictwo wyższe i nauka – w wysokości 11,6 mld zł, tj. 34,0% planu.
W stosunku do analogicznego okresu roku 2025 r. wyższe wykonanie odnotowano m.in. w:
- części 79 – Obsługa długu Skarbu Państwa przekazano więcej środków na wydatki o 8,8 mld zł, co było wypadkową wzrostu obsługiwanego zadłużenia, spadku stóp na rynku krajowym i bieżącego rozkładu jego obsługi;
- części 73 – Zakład Ubezpieczeń Społecznych wykonanie było wyższe o 7,2 mld zł. W zakresie dotacji przekazanej do FUS na wypłatę świadczeń gwarantowanych przez państwo wykonanie wyniosło 16,6 mld zł i było wyższe od wykonania po marcu 2025 r. o 4,7 mld zł.
Od 1 marca świadczenia wypłacane z FUS są zwaloryzowane o wskaźnik 105,3%.
Ponadto, przekazano wyższe wydatki na świadczenie wspierające, ze względu na wzrost liczby świadczeniobiorców;
- części 29 – Obrona narodowa przekazano więcej o 2,6 mld zł, m.in. w związku z zakupem sprzętu i uzbrojenia wojskowego;
- części 82 –Subwencje ogólne dla jednostek samorządu terytorialnego wykonanie było wyższe o 2,4 mld zł. Roczna kwota subwencji ogólnej na 2026 r. została zaplanowana na wyższym poziomie niż w 2025 r. Pomimo wyższych dochodów samorządów z tytułu udziału w podatkach dochodowych ich potrzeby finansowe wzrosły w stopniu, który wymagał podwyższenia również subwencji ogólnej, która uzupełnia dochody JST do wysokości ich potrzeb finansowych określonych ustawowo;
- część 18 – Budownictwo, planowanie i zagospodarowanie przestrzenne oraz mieszkalnictwo – przekazano więcej o ok. 2,1 mld zł, w związku m.in. z przekazaniem wyższych środków na realizację programów dotyczących budownictwa socjalnego, komunalnego oraz społecznego budownictwa czynszowego, refundację premii gwarancyjnych oraz premii za systematyczne oszczędzanie oraz na realizację inwestycji w projekty mieszkaniowe;
- części 46 – Zdrowie - przekazano więcej o ok. 1,5 mld zł, w związku z przekazaniem wyższej dotacji podmiotowej dla Narodowego Funduszu Zdrowia oraz m.in. na specjalizacje medyczne, na narodowy program zdrowia, a także na informatyzację ochrony zdrowia;
- części 19 – Budżet, finanse publiczne i instytucje finansowe przekazano więcej o 1,2 mld zł, w związku z przekazaniem środków do Funduszu Pomocy;
- części 42 – Sprawy wewnętrzne przekazano więcej o 1,1 mld zł, m.in. w związku przekazaniem wyższych środków na komendy powiatowe i wojewódzkie policji, straż graniczną.
Natomiast w ramach części 20 – Gospodarka – przekazano mniej o 19,2 mld zł, w związku z przekazaniem w marcu ubiegło roku środków w kwocie ok. 19 mld zł na spłatę zobowiązań z tytułu obligacji wraz z odsetkami Polskiego Funduszu Rozwoju S. A. wyemitowanych w roku 2020 na sfinansowanie rządowego programu „Tarcz Finansowych”.