Szacunkowe wykonanie budżetu państwa w okresie styczeń - sierpień 2026 r.
15.09.2026
Szacunkowe wykonanie budżetu państwa w okresie styczeń – sierpień 2026 r. w stosunku do ustawy budżetowej na 2026 r. wyniosło:
- dochody 387,2 mld zł, tj. 59,8%
- wydatki 538,3 mld zł, tj. 58,6%
- deficyt 151,1 mld zł, tj. 55,6%
Dochody budżetu państwa w okresie styczeń – sierpień 2026 r.
W okresie styczeń – sierpień 2026 r. dochody budżetu państwa wyniosły 387,2 mld zł, tj. 59,8% planu i były wyższe o ok. 24,4 mld zł (tj. 6,7%) w porównaniu z tym samym okresem roku ubiegłego (362,8 mld zł, tj. 57,3% planu).
Dochody podatkowe budżetu państwa wyniosły 343,1 mld zł i były wyższe o ok. 21,9 mld zł (tj. 6,8%) w stosunku do wykonania w okresie styczeń – sierpień 2025 r., w tym:
- dochody z podatku VAT wyniosły 218,8 mld zł i były wyższe o ok. 4,2 mld zł (tj. 2,0%) w stosunku do wykonania w okresie styczeń – sierpień 2025 r.,
- dochody z podatku akcyzowego wyniosły 60,5 mld zł i były wyższe o ok. 1,4 mld zł (tj. 2,4%) w stosunku do wykonania w okresie styczeń – sierpień 2025 r.,
- dochody z podatku PIT były ujemne i wyniosły –11,6 mld zł i były niższe o ok. 0,3 mld zł (tj. 3,1%) w stosunku do wykonania w okresie styczeń – sierpień 2025 r.,
- dochody z podatku CIT wyniosły 57,3 mld zł i były wyższe o ok. 13,2 mld zł (tj. 29,9%) w stosunku do wykonania w okresie styczeń – sierpień 2025 r.
Rok 2026 jest drugim rokiem funkcjonowania reformy dochodów JST. Oznacza to, że dochody budżetu państwa w przypadku PIT oraz CIT są wykonywane w oparciu o te same zasady ustalania udziałów JST, co w 2025 r. Przy czym udziały JST w PIT w 2025 r. wyniosły 174,1 mld zł, natomiast na 2026 r. zaplanowano 193,8 mld zł, tj. 11,4% więcej. Dla CIT są to kwoty 28,2 mld zł w 2025 r. oraz 27,5 mld zł w 2026 r. Gdyby udziały JST w PIT za okres I-VIII były takie jak w 2025 r., dochody budżetu państwa z PIT wyniosłyby ok. 3,6 mld zł, tj. ok. 14,9 mld zł więcej r/r.
Niższe dochody budżetu państwa z PIT w okresie styczeń-sierpień 2026 r. w porównaniu z poprzednim rokiem wynikają ze wzrostu wysokości udziałów przekazanych JST. Udziały te w roku bieżącym w okresie styczeń-sierpień wyniosły 149,0 mld zł, wobec 133,8 mld zł w 2025 r., co stanowi wzrost o 11,4%. Całkowite wpływy z PIT (budżet państwa oraz JST) w okresie styczeń-sierpień 2026 r. wyniosły 137,4 mld zł i były wyższe o 14,9 mld zł (12,1%) w ujęciu rok do roku. Wzrost ten w kwocie bezwzględnej był jednak niższy niż wzrost rat przekazanych JST, ze względu na podwójne raty przypisane do stycznia oraz do lutego.
W lipcu produkcja sprzedana przemysłu wzrosła nominalnie o 7,3% r/r, zaś sprzedaż detaliczna o 5,3% r/r, co miało pozytywny wpływ na dochody z VAT w sierpniu. Jednocześnie wraz z wejściem w życie KSeF skróceniu uległ domyślny termin zwrotu VAT z 60 dni na 40 dni, co było widoczne na przełomie kwietnia i maja w postaci szybszych zwrotów VAT na konta podatników. Na wykonanie dochodów z VAT w okresie I-VIII br. wpływ miało również czasowe obniżenie stawki VAT na paliwa silnikowe z 23% do 8% (pakiet CPN), którego koszt dla dochodów w okresie I-VIII br. szacowany jest dla VAT na 2,9 mld zł. Łączny efekt CPN dla akcyzy i VAT w tym okresie to ok. 4,7 mld zł. Skutek CPN za okres 17-31 sierpnia br. będzie widoczny w dochodach z VAT we wrześniu.
Porównując dane o wykonaniu dochodów budżetu państwa w zakresie CIT do wykonania z 2025 r. należy pamiętać, że od 2026 r. podwyższona została stawka podatku CIT dla banków, co znajduje odzwierciedlenie w dochodach od lutego (płatność za styczeń br.). Na przełomie marca i kwietnia obserwowane są wpłaty z tytułu rozliczenia rocznego CIT. Natomiast w maju i czerwcu dokonywane są zwroty nadpłaconego podatku. Według wstępnych danych z deklaracji wpłaty z tytułu rozliczenia rocznego za 2025 r. są wyższe o ok. 1,8 mld zł, zaś kwoty do zwrotu niższe o 2,4 mld zł, co oznacza wyższe saldo rozliczenia rocznego o ok. 4,2 mld zł w stosunku do 2025 r. W I półroczu 2026 r. wynik finansowy brutto badanych przez GUS przedsiębiorstw niefinansowych był wyższy o 29,1% od uzyskanego rok wcześniej. Zysk brutto wzrósł o 20,9%, zaś strata brutto spadła o 8,4%. Z kolei według danych KNF wynik finansowy brutto banków po czerwcu 2026 r. był o 6,5% wyższy r/r.
Jednocześnie warto odnotować, że w okresie I-VIII br. dochody z tytułu podatku od wydobycia niektórych kopalin wyniosły ok. 5,5 mld zł, tj. 2,3 mld zł więcej niż zakładał plan na cały 2026 r.
W okresie styczeń-sierpień 2026 r. wykonanie dochodów niepodatkowych wyniosło 42,8 mld zł i było wyższe o ok. 2,1 mld zł (tj. 5,2%) w stosunku do wykonania w okresie styczeń-sierpień 2025 r. Wyższe wpływy należy wiązać z realizacją wpłat dywidend. Jednocześnie w okresie styczeń-sierpień 2026 r. z tytułu aukcji uprawnień do emisji gazów cieplarnianych wpłynęła kwota w wysokości ok. 6 mld zł. Oznacza to spadek w okresie I-VIII br. o ok. 23% r/r. W sierpniu br. wpływy z aukcji uprawnień do emisji gazów cieplarnianych wyniosły ok. 0,7 mld zł i były niższe r/r o ok. 0,2 mld zł, tj. ok. 23% r/r.
Wydatki budżetu państwa w okresie styczeń – sierpień 2026 r.
Wykonanie wydatków budżetu państwa w okresie styczeń – sierpień 2026 r. wyniosło 538,3 mld zł tj. 58,6% planu i było wyższe o ok. 3,5 mld zł (tj. 0,6%) w stosunku do tego samego okresu roku 2025 (534,8 mld zł, tj. 58,0% planu).
W okresie styczeń-sierpień 2026 r. najwyższe kwotowo wydatki odnotowano w następujących częściach budżetu państwa:
- Zakład Ubezpieczeń Społecznych – w wysokości 123,4 mld zł, tj. 59,4% planu,
- Obrona Narodowa – w wysokości 61,9 mld zł, tj. 52,0% planu,
- Obsługa długu Skarbu Państwa – w wysokości 49,4 mld zł, tj. 54,9% planu,
- Subwencje ogólne dla jednostek samorządu terytorialnego – w wysokości 39,2 mld zł, tj. 72,4% planu,
- Budżety Wojewodów – w wysokości 38,0 mld zł, tj. 67,9% planu,
- Zdrowie – w wysokości 35,5 mld zł, tj. 66,2% planu,
- Sprawy wewnętrzne – w wysokości 31,8 mld zł, tj. 63,2% planu,
- Środki własne UE – w wysokości 26,7 mld zł, tj. 67,5% planu,
- Szkolnictwo wyższe i nauka – w wysokości 22,9 mld zł, tj. 67,3% planu.
W stosunku do analogicznego okresu roku 2025 r. wyższe wykonanie odnotowano m.in. w:
- części 73 – Zakład Ubezpieczeń Społecznych wykonanie było wyższe o 11,4 mld zł. W zakresie dotacji przekazanej do FUS na wypłatę świadczeń gwarantowanych przez państwo wykonanie wyniosło 42,3 mld zł i było wyższe od wykonania po sierpniu 2025 r. o 7,7 mld zł. Od 1 marca świadczenia wypłacane z FUS są zwaloryzowane o wskaźnik 105,3%. Ponadto, przekazano wyższe wydatki na świadczenie wspierające, ze względu na wzrost liczby świadczeniobiorców;
- części 79 – Obsługa długu Skarbu Państwa przekazano więcej środków na wydatki o 7,8 mld zł, co było głównie wypadkową wzrostu obsługiwanego zadłużenia, kształtowania się sytuacji na krajowym rynku finansowym i bieżącego rozkładu jego obsługi;
- część 18 – Budownictwo, planowanie i zagospodarowanie przestrzenne oraz mieszkalnictwo – przekazano więcej o ok. 3,4 mld zł, w związku m.in. z przekazaniem wyższych środków na realizację programów dotyczących budownictwa socjalnego, komunalnego oraz społecznego budownictwa czynszowego, refundację premii gwarancyjnych oraz premii za systematyczne oszczędzanie oraz na realizację inwestycji w projekty mieszkaniowe;
- części 84 – Środki własne UE – po sierpniu 2026 r. przekazano więcej o 3,4 mld zł w porównaniu do roku ubiegłego, co wynika przede wszystkim ze znacznie wyższego poziomu budżetu UE w br., który jest finansowany ze składek państw członkowskich, w tym Polski. Dodatkowo wpłaty do UE z tytułu opłat celnych w br. są wyższe w porównaniu do analogicznego okresu 2025 r.;
- części 46 – Zdrowie - przekazano więcej o ok. 3,0 mld zł, w związku z przekazaniem wyższej dotacji podmiotowej dla Narodowego Funduszu Zdrowia oraz m.in. na specjalizacje medyczne, na narodowy program zdrowia, a także na informatyzację ochrony zdrowia;
- części 82 –Subwencje ogólne dla jednostek samorządu terytorialnego wykonanie było wyższe o 2,6 mld zł. Roczna kwota subwencji ogólnej na 2026 r. została zaplanowana na wyższym poziomie niż w 2025 r. Pomimo wyższych dochodów samorządów z tytułu udziału w podatkach dochodowych ich potrzeby finansowe wzrosły w stopniu, który wymagał podwyższenia również subwencji ogólnej, która uzupełnia dochody JST do wysokości ich potrzeb finansowych określonych ustawowo;
- części 42 – Sprawy wewnętrzne przekazano więcej o 2,2 mld zł, m.in. w związku z przekazaniem wyższych środków na komendy powiatowe i wojewódzkie policji, straż graniczną.
Natomiast niższe wykonanie odnotowano w ramach:
- części 20 – Gospodarka – przekazano mniej o 19,8 mld zł, w związku z przekazaniem w marcu ubiegłego roku środków w kwocie ok. 19 mld zł na spłatę zobowiązań z tytułu obligacji wraz z odsetkami Polskiego Funduszu Rozwoju S. A. wyemitowanych w roku 2020 na sfinansowanie rządowego programu „Tarcz Finansowych”;
- części 19 - Budżet, finanse publiczne i instytucje finansowe przekazano mniej o 14,8 mld zł, w związku z przekazaniem w ubiegłym roku środków do Funduszu Przeciwdziałania COVID-19 na sfinansowanie zobowiązań wyemitowanych przez Bank Gospodarstwa Krajowego w wysokości ok. 16,0 mld zł.
W efekcie w okresie styczeń – sierpień 2026 r. deficyt budżetu państwa osiągnął 151,1 mld zł to jest 55,6% zakładanego wykonania w całym roku. W analogicznym okresie ubiegłego roku wynosił 172 mld zł, co stanowiło 59,6% zakładanych planów.
Więcej informacji nt. szacunkowego wykonania budżetu państwa.