W celu świadczenia usług na najwyższym poziomie stosujemy pliki cookies. Korzystanie z naszej witryny oznacza, że będą one zamieszczane w Państwa urządzeniu. W każdym momencie można dokonać zmiany ustawień Państwa przeglądarki. Zobacz politykę cookies.
Powrót

Brexit - działania MF w obszarze usług finansowych

05.04.2019

Cztery flagi UE na tle budynku
  • Ministerstwo Finansów podjęło działania w obszarze usług finansowych w odpowiedzi na ryzyko bezumownego wystąpienia Zjednoczonego Królestwa Wielkiej Brytanii i Irlandii Północnej (Zjednoczone Królestwo) z Unii Europejskiej.
  • Dotyczą one m.in. sektora bankowego, usług maklerskich, płatniczych, umów ubezpieczeń.

Wystąpienie Zjednoczonego Królestwa Wielkiej Brytanii i Irlandii Północnej (dalej Zjednoczonego Królestwa) z Unii Europejskiej (UE) bez zawarcia umowy wyjścia (tzw. „twardy brexit”) w uzgodnionym terminie oznaczałoby, że unijne prawo pierwotne i wtórne przestanie mieć zastosowanie do Zjednoczonego Królestwa.

W konsekwencji umowy o świadczenie usług finansowych, zawarte przed dniem tzw. „twardego brexitu”, pozostaną ważne. Jednak nie będą mogły być wykonywane z powodu utraty możliwości wykonywania działalności w Polsce przez instytucje finansowe ze Zjednoczonego Królestwa oraz Gibraltaru.

Stanowisko to potwierdził również Europejski Urząd Nadzoru Ubezpieczeń i Pracowniczych Programów Emerytalnych (EIOPA) w opublikowanych 19 lutego 2019 r. rekomendacjach dla sektora ubezpieczeń w kontekście opuszczenia UE przez Zjednoczone Królestwo. W przypadku „twardego brexitu” instytucje te utracą możliwość świadczenia usług na terytorium UE w oparciu o jednolity paszport europejski.

15 marca 2019 r., z inicjatywy Ministra Finansów, sejm uchwalił ustawę o zasadach prowadzenia działalności przez niektóre podmioty rynku finansowego w związku z wystąpieniem Zjednoczonego Królestwa Wielkiej Brytanii i Irlandii Północnej z Unii Europejskiej bez zawarcia umowy, o której mowa w art. 50 ust. 2 Traktatu o Unii Europejskiej.

Ustawa ta, aby zabezpieczyć interesy polskich klientów, umożliwi kontynuację świadczenia usług w Polsce przez niektóre instytucje finansowe ze Zjednoczonego Królestwa oraz Gibraltaru, po wyjściu Zjednoczonego Królestwa z UE.

W ustawie nie wskazano konkretnej daty wejścia w życie jej przepisów. Założono, że te rozwiązania zaczną być stosowane z dniem bezumownego wystąpienia Zjednoczonego Królestwa z UE. Pozwala to na zachowanie aktualności rozwiązań przewidzianych w ustawie, a wszelkie terminy w niej określone będą liczone od dnia bezumownego wystąpienia.

Zgodnie z ustawą, Minister Spraw Zagranicznych ogłosi, w drodze obwieszczenia, w Dzienniku Urzędowym Rzeczypospolitej Polskiej „Monitor Polski”, dzień wystąpienia Zjednoczonego Królestwa Wielkiej Brytanii i Irlandii Północnej z Unii Europejskiej bez zawarcia umowy, o której mowa w art. 50 ust. 2 zdanie drugie Traktatu o Unii Europejskiej.

Sektor bankowy

Ustawa umożliwia kontynuowanie przez banki zagraniczne, mające siedzibę na terytorium Zjednoczonego Królestwa lub Gibraltaru, wykonywania na podstawie dotychczasowych przepisów umów kredytu, zawartych przez te podmioty przed dniem wejścia w życie ustawy, jako instytucja kredytowa prowadząca działalność na terytorium Polski w ramach jednolitego paszportu.

Dotyczy to wszystkich rodzajów kredytów, w tym kredytów hipotecznych i konsumenckich, jak również kredytów dla przedsiębiorstw. Takie rozwiązanie zapewni szeroką ochronę interesów kredytobiorców, będących dłużnikami z tytułu udzielonego kredytu, umożliwiając korzystanie z udzielonego kredytu na dotychczasowych zasadach, a także chroni słuszne interesy banków, które udostępniły środki pieniężne osobom wnioskującym o kredyt.

Ustawa pozwala na kontynuowanie wykonywania umów kredytowych na dotychczasowych zasadach do czasu ich wygaśnięcia, nie dłużej jednak niż 24 miesiące od dnia wejścia w życie ustawy. Bank zagraniczny, o którym mowa powyżej, nie będzie mógł jednak zawierać nowych umów kredytu, przedłużać zawartych umów kredytu, podwyższać kwoty środków pieniężnych udostępnianych kredytobiorcy na podstawie zawartej umowy kredytu, jak również zmieniać umów kredytu, zwiększających poziom ryzyka obciążającego bank.

W ustawie uregulowano również zasady wykonywania umów tzw. outsourcingu na rzecz banku oraz spółdzielczej kasy oszczędnościowo-kredytowej (skok), w sytuacji gdy stroną takiej umowy jest przedsiębiorca zagraniczny z siedzibą na terytorium Zjednoczonego Królestwa, a także Gibraltaru, lub gdy usługi outsourcingu będą wykonywane na tym terytorium. Umowy te będą mogły być wykonywane bez konieczności uzyskiwania odrębnego zezwolenia przez bank lub skok przez okres nie dłuższy niż 24 miesiące od dnia wejścia w życie ustawy.

Usługi maklerskie

Ustawa umożliwia firmom inwestycyjnym mającym siedzibę na terytorium Zjednoczonego Królestwa lub Gibraltaru, kontynuację po dniu wyjścia Zjednoczonego Królestwa z UE na zasadzie „twardego brexitu” świadczenia usług na rzecz polskich klientów przez okres 12 miesięcy lub do czasu uzyskania zezwolenia Komisji Nadzoru Finansowego na podstawie art. 115 ustawy o obrocie instrumentami finansowymi na prowadzenie na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej działalności maklerskiej w formie oddziału. Dzięki temu ryzyko poniesienia straty lub utraty przez polskiego klienta innych korzyści zostanie ograniczone.

Usługi płatnicze

Ustawa zezwala dostawcom usług płatniczych mającym siedzibę na terytorium Zjednoczonego Królestwa lub Gibraltaru, którzy prowadzili przed dniem wejścia w życie ustawy działalność jako:

  • unijne instytucje płatnicze,
  • unijne instytucje pieniądza elektronicznego,
  • lub tzw. unijni dostawcy świadczący wyłącznie usługę dostępu do informacji o rachunku,

na kontynuowanie działalności w zakresie wykonywania zawartych z użytkownikami umów ramowych, umów o wydanie pieniądza elektronicznego oraz pojedynczych transakcji płatniczych - przez okres 12 miesięcy lub do czasu uzyskania odpowiedniego zezwolenia albo wymaganej zgody organów nadzoru.

Rozwiązanie to jest istotne dla zapewnienia ochrony interesów użytkowników usług płatniczych w Polsce, a także z perspektywy przestrzegania wymogów pewności prawa w tym szczególnym obszarze usług finansowych adresowanych do klientów detalicznych.

Umowy ubezpieczenia

Ustawa umożliwia zakładom ubezpieczeń z siedzibą na terytorium Wielkiej Brytanii oraz Gibraltaru, które przed dniem bezumownego opuszczenia Unii Europejskiej przez ten kraj prowadziły działalność ubezpieczeniową na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, dalsze prowadzenie takiej działalności w celu wykonania zawartych już umów ubezpieczenia. Ma to chronić interesy osób, które zawarły takie umowy ubezpieczenia poprzez m.in. zapewnienie efektywnej likwidacji szkód. Będzie to dotyczyć wyłącznie okresu niezbędnego do realizacji zawartych umów lub do przeniesienia portfela ubezpieczeń na rzecz zakładu ubezpieczeń mogącego wykonywać działalność ubezpieczeniową na terytorium RP, przy czym nie może to być dłużej niż do dnia przypadającego po upływie 12 miesięcy od wejścia w życie ustawy, a w przypadku ubezpieczeń na życie nie dłużej niż do dnia przypadającego po upływie 24 miesięcy od wejścia w życie ustawy.

Zakład ubezpieczeń z siedzibą w Zjednoczonym Królestwie lub Gibraltarze, w celu wykonania zawartych na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej umów ubezpieczenia, będzie mógł wykonywać działalność ubezpieczeniową na zasadach określonych dla zagranicznych zakładów ubezpieczeń z innych niż Polska państw członkowskich UE. Nie będzie miał jednak możliwości zawierania nowych umów ubezpieczenia, przedłużania zawartych umów ubezpieczenia, obejmowania ochroną ubezpieczeniową nowych ryzyk, podwyższania sum ubezpieczenia oraz dokonywania zmian umów ubezpieczenia zwiększających odpowiedzialność zakładu ubezpieczeń.

Obowiązkowe ubezpieczenie OC posiadaczy pojazdów mechanicznych

W zakresie obowiązkowego ubezpieczenia OC posiadaczy pojazdów mechanicznych, Rada Biur Systemu Zielonej Karty podjęła decyzję o kontynuowaniu współpracy z Biurem Brytyjskim na dotychczasowych zasadach.

Potencjalne zmiany mogłyby mieć negatywny wpływ na dotychczasowe zasady ruchu transgranicznego i dotyczyć milionów obywateli całego Europejskiego Obszaru Gospodarczego oraz Zjednoczonego Królestwa.

Rada Biur wystąpiła jednocześnie do Komisji Europejskiej o wyrażenie zgody na dalsze członkostwo Biura Brytyjskiego w Porozumieniu Wielostronnym. Do chwili obecnej nie zapadły jednak w KE żadne decyzje w tym zakresie.

Z uwagi na powyższe w przypadku tzw. „twardego brexitu”, wjeżdżając na teren Europejskiego Obszaru Gospodarczego, kierujący pojazdami zarejestrowanymi w Zjednoczonym Królestwie będą zobowiązani do posiadania ważnego certyfikatu Zielonej Karty przez cały okres pobytu na ww. terenie. O ile KE nie zatwierdzi porozumienia między Biurami Narodowymi, obywatele naszego kraju wjeżdżający na terytorium Zjednoczonego Królestwa pojazdami zarejestrowanymi w PL także będą zobowiązani do posiadania certyfikatu Zielonej Karty. W chwili obecnej rząd Zjednoczonego Królestwa wprowadził bowiem ułatwienia przy wjeździe do tego kraju jedynie wobec Irlandii i ma ono charakter jednostronny. Nie jest przy tym wykluczone, że podobne ułatwienie będzie w przyszłości wprowadzone przez rząd Zjednoczonego Królestwa także w stosunku innych krajów, w tym dla Polski.

Ministerstwo Finansów zaleca klientom podmiotów rynku finansowego dużą ostrożność z uwagi na możliwość potencjalnego pojawienia się różnego rodzaju usługodawców, którzy mogą chcieć wykorzystać sytuację wynikającą z brexitu do nadużyć wobec konsumentów. Każdą budzącą wątpliwości próbę kontaktu np. osobistego, telefonicznego, czy mailowego, przez podmioty powołujące się na brexit, a dotyczącą usług finansowych, należy zweryfikować bezpośrednio z podmiotem rynku finansowego, z którym odbiorca usług finansowych podpisał umowę lub zamierza ją podpisać.