Najważniejsze zmiany w nowej klasyfikacji:

- nowy uporządkowany wykaz paragrafów dochodów i wydatków wraz z ich przypisaniem do  nowego układu grup wydatków budżetu państwa oraz spójne z nim podejście w zakresie samorządu terytorialnego,

- zastosowanie zasady „dwustronności” podziałek w odniesieniu do większości tytułów występujących zarówno po stronie paragrafów dochodów, jak i wydatków (analogicznie w zakresie paragrafów przychodów i rozchodów),

- zmiana podejścia do wydatków majątkowych (inwestycyjnych) – odejście od kryterium wartości środka trwałego (obecnie próg 10 tys. zł),

- odstąpienie od uwzględniania w klasyfikacji budżetowej Polskiej Klasyfikacji Działalności (PKD) – do działów klasyfikacji nie będą przypisywane symbole klas wg PKD,

przy zachowaniu obecnej struktury klasyfikacji, tj. podziału na dział, rozdział, paragraf.

Nie uległy zmianie ogólne zasady stosowania klasyfikacji w kontekście szczegółowych tytułów.
W zakresie stosowania paragrafów, należy mieć na uwadze, że stosując klasyfikację budżetową każdorazowo należy wybierać podziałki klasyfikacyjne najlepiej oddające charakter ekonomiczny danej operacji. Konstrukcja klasyfikacji pozwala na wybór szczegółowych tytułów, a w przypadku braku podziałki imiennie wskazującej konkretny dochód/wydatek zastosowanie znajdą podziałki
o bardziej ogólnym charakterze, np. zawierające określenia „pozostałe”, „różne” lub „inne”.

W układzie rozdziałowym pierwszeństwo ma przypisanie do rozdziału merytorycznego odpowiadającego charakterowi realizowanego zadania. Rozdziały pod nazwą „Pozostała działalność” powinny być stosowane w sytuacjach, gdy brak jest rozdziału właściwego dla danego rodzaju działalności.

Nie, zachowana zostaje obecna struktura klasyfikacji, tj. podział na dział, rozdział, paragraf. Natomiast w związku z usunięciem powiązania klasyfikacji z PKD, zmianie ulega prezentacja działów i rozdziałów klasyfikacji. Do działów klasyfikacji nie będą przypisywane symbole klas wg PKD w związku z tym określa się klasyfikację działów i rozdziałów w jednym załączniku (Załącznik nr 1) do rozporządzenia (dotychczas klasyfikacja działów wraz symbolami klas PKD oraz klasyfikacja rozdziałów były określone odrębnymi załącznikami).

W nowej propozycji klasyfikacji zdarza się, że w jednej grupie ekonomicznej zawiera się kilka „zakresów” paragrafów, a co za tym idzie różne pierwsze cyfry (np. grupa „10 Transfery bieżące” obejmuje paragrafy 300-399, 400-498, 850-899). Priorytetem było uporządkowanie numeracji paragrafów oraz ich tytułów i stworzenie możliwie uporządkowanego ciągu. Ponadto przyjęta konstrukcja pozostawia margines „wolnych” numerów paragrafów przez co daje możliwość dostosowywania klasyfikacji do ewentualnych nowych potrzeb.

Dotychczas grupa wydatków majątkowych obejmowała zarówno dotacje oraz inne środki na wydatki majątkowe, jak również wydatki i zakupy inwestycyjne jednostek. W nowej klasyfikacji budżetowej transfery (w tym dotacje) majątkowe wyłączone i przeniesione zostały do nowej grupy, co pozwoli na odrębną, a jednocześnie pełną prezentację tych przepływów, tak jak jest już obecnie w przypadku dotacji/transferów bieżących.

Rozporządzenie Ministra Finansów i Gospodarki z dnia 20 kwietnia 2026 r. w sprawie szczegółowej klasyfikacji dochodów, wydatków, przychodów i rozchodów oraz środków pochodzących ze źródeł zagranicznych (Dz.U. z 2026 r. poz. 582) weszło w życie z dniem następującym po dniu ogłoszenia tj. 29 kwietnia 2026 r.

Nowa klasyfikacja nie ma zastosowania przy zmianach w budżecie na 2026. Rozporządzenie stosuje się po raz pierwszy do planowania ustawy budżetowej na rok 2027 oraz projektów uchwał budżetowych jednostek samorządu terytorialnego na rok 2027. Do sprawozdania z wykonania ustawy budżetowej na rok 2026 oraz sprawozdań z wykonania budżetów jednostek samorządu terytorialnego na rok 2026 stosuje się przepisy dotychczasowe.

Do sprawozdania z wykonania ustawy budżetowej na rok 2026 oraz sprawozdań z wykonania budżetów jednostek samorządu terytorialnego na rok 2026 stosuje się przepisy dotychczasowe - rozporządzenie Ministra Finansów z dnia 2 marca 2010 r. w sprawie szczegółowej klasyfikacji dochodów, wydatków, przychodów i rozchodów oraz środków pochodzących ze źródeł zagranicznych (Dz. U. z 2022 r. poz. 513, z późn. zm.).

Razem z rozporządzeniem w sprawie szczegółowej klasyfikacji budżetowej zostały udostępnione dodatkowe materiały prezentujące "Klucze przejścia" (zarówno w formacie Word, jak i Excel) w celu ułatwienia stosowania nowych paragrafów oraz umożliwienia porównywalności danych na przestrzeni lat. Ww. materiały pomocnicze zostały opublikowane na stronie internetowej Ministerstwa Finansów w zakładce:

Co robimy / Budżet państwa / Klasyfikacja budżetowa / Klasyfikacja szczegółowa od planowania na 2027 rok 

https://www.gov.pl/web/finanse/klasyfikacja-szczegolowa-od-planowania-na-2027-rok

Klucze przejścia zostały przygotowane w oparciu o kryterium charakteru ekonomicznego danego przepływu. W analizach uwzględnione zostały także dane z baz sprawozdawczych budżetu państwa i jst, są to zatem typowe schematy przejścia. W przypadku wystąpienia rozbieżności co do konkretnego przepływu występującego w jednostce, nadrzędną zasadą będzie zatem analiza wspomnianego wyżej charakteru ekonomicznego odzwierciedlonego paragrafem nowej klasyfikacji.

Należy mieć na uwadze, że zarówno dochody jak i wydatki związane z realizacją określonych zadań powinny być ujmowane w podziałkach możliwie najlepiej oddających charakter/przeznaczenie ewidencjonowanych środków w sposób jednolity dla wszystkich stosujących ją jednostek.

Dokładne zakresy paragrafów wchodzących w skład powyższych grup wydatków, o których mowa w art. 124 ust. 1 ustawy z dnia 27 lutego 2026 r. o zmianie ustawy o finansach publicznych oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. poz. 426), znajdują się w Załączniku nr 2 do nowego rozporządzenia (tabela w punkcie 2 Załącznika).

Pełna lista paragrafów obowiązujących zgodnie z nowym rozporządzeniem znajduje się w Załączniku nr 2. Dotychczasowe paragrafy dochodowe, z których zrezygnowano to: 016, 072, 086, 207, 208, 209, 210, 216, 253, 634, 638, 639, 644, 667, 670, 671, 672, 850.

Natomiast dotychczasowe paragrafy wydatkowe, z których zrezygnowano to: 207, 208, 209, 210, 216, 234, 235, 253, 328, 329, 435, 437, 462, 463, 472, 474, 475, 483, 484, 485, 486, 634, 638, 639, 644, 646, 647, 648, 649, 667, 670, 671, 672, 814, 854, 856.

Zgodnie z nowym rozporządzeniem (Załącznik nr 2 pkt 2) dotacje klasyfikowane są w grupie „10 Transfery bieżące” oraz w grupie „50 Transfery majątkowe”, przełożenie obecnych paragrafów dotacyjnych na nowe zaprezentowane jest w materiałach pomocniczych (Klucze przejścia).

Wydatki będą klasyfikowane zgodnie z nowym układem grup wydatków budżetu państwa określonych w art. 124 ustęp 1 ustawy z dnia 27 lutego 2026 r. o zmianie ustawy o finansach publicznych oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. poz. 426). Dotychczasowe wydatki majątkowe zostały w Budżecie Państwa podzielone na wydatki majątkowe (grupa 40) i transfery majątkowe (grupa 50), a w budżetach JST:

1)  nakłady na niefinansowe aktywa trwałe (wydatki inwestycyjne) obejmujące wydatki, o których mowa w art. 124 ust. 6 pkt 1- grupa 40

2)  transfery majątkowe obejmujące przepływy, o których mowa w art. 124 ust. 7 - grupa 050

3)  wydatki na zakup i objęcie akcji i udziałów - grupa 048

4)  wydatki na wniesienie wkładów do spółek prawa handlowego - grupa 049.

W nowej klasyfikacji zmianie ulega podejście do wydatków majątkowych (kapitałowych) – odchodzi się od kryterium wartości środka trwałego (obecnie próg 10 tys. zł wynikający z art. 16f ustawy z dnia 15 lutego 1992 r. o podatku dochodowym od osób prawnych (Dz. U. z 2025 r. poz. 278, z późn. zm.)) determinującego zaklasyfikowanie wydatku do wydatków majątkowych.

Zgodnie z art. 124 ufp wydatki majątkowe budżetu państwa obejmują w szczególności nakłady na niefinansowe aktywa trwałe (wydatki inwestycyjne), niezależnie od ich wartości. Zgodne z tym podejście obowiązuje także w odniesieniu do budżetów samorządowych. Pozwoli to na pozyskanie rzetelnej informacji na temat nakładów na aktywa trwałe ponoszonych w szczególności z budżetu państwa i budżetów jednostek samorządu terytorialnego, większą spójność ewidencji budżetowej z rachunkowością, jak również zbliżenie do wymogów statystyki międzynarodowej.

Paragrafy do ewidencjonowania rezerw, podobnie jak dotychczas, odnoszą się do poszczególnych grup wydatków. Pozwala to na ewidencjonowanie rezerw w sposób możliwie najlepiej odpowiadający charakterowi wydatków, które będą z nich ponoszone. Paragrafy dotyczące rezerw zawierają objaśnienia w zakresie ich stosowania, należy je stosować tak jak dotychczas.

Podział paragrafów w nowej klasyfikacji związany jest głównie z wyodrębnieniem niektórych istotnych z punktu widzenia pozyskiwania danych lub uszczegółowienia zbyt ogólnych, zbiorczych podziałek takich jak obecny paragraf „430 Zakup usług pozostałych”, który obejmuje bardzo szeroki katalog różnorodnych usług. Został on podzielony w nowej klasyfikacji na kilka nowych paragrafów celem wyodrębnienia z niego często występujących tytułów. Podział paragrafu 430 zwiększy szczegółowość ewidencji wydatków, ale przede wszystkim będzie sprzyjać bardziej precyzyjnemu i przejrzystemu ujmowaniu poszczególnych kategorii wydatków i tym samym zwiększy dokładność danych. Nowe paragrafy najczęściej dotyczą konkretnych tytułów (np. wcześniej wskazanych w objaśnieniach) a tam gdzie sam tytuł może budzić wątpliwości dodawane są stosowne objaśnienia. Nie w każdej jednostce występują wszystkie wyodrębniane z danego paragrafu tytuły wydatków.

Razem z rozporządzeniem w sprawie szczegółowej klasyfikacji budżetowej zostały udostępnione dodatkowe materiały prezentujące "Klucze przejścia" (zarówno w formacie Word, jak i Excel) w celu ułatwienia stosowania nowych paragrafów oraz umożliwienia porównywalności danych na przestrzeni lat. Ww. materiały pomocnicze zostały opublikowane na stronie internetowej Ministerstwa Finansów w zakładce:

Co robimy / Budżet państwa / Klasyfikacja budżetowa / Klasyfikacja szczegółowa od planowania na 2027 rok https://www.gov.pl/web/finanse/klasyfikacja-szczegolowa-od-planowania-na-2027-rok

Paragraf 392 obejmuje zwroty zarówno dotacji, jak i płatności, a paragraf 483 dotyczy zwrotów transferów, dla których brak jest bardziej konkretnego paragrafu. Informacje w tym zakresie zawarto w objaśnieniach do tych paragrafów.

W nowej klasyfikacji przewidziany jest paragraf „630 Grupa wydatków bieżących jednostki”, który będzie pełnił tę samą rolę co dotychczasowy paragraf „400 Grupa wydatków bieżących jednostki”. Zakres tego paragrafu określony został w objaśnieniach.

Paragraf 630 ma zastosowanie wyłącznie do planowania, tj. do projektu planu, planu oraz planu po zmianach wydatków, które w toku dokonywania wydatków będą klasyfikowane w paragrafach: 631, 638, 639, 642, 662, 677, 679, 680, 681, 682, 687, 770, 771, 776, 778.

Paragraf nie ma zastosowania w budżetach jst.

W rozdziale „40022 Odnawialne źródła energii” mogą być planowane wydatki na realizację zadań w zakresie prac planistycznych i koncepcyjnych w obszarze transformacji energetycznej związanej z OZE, w tym na zadania zlecone z zakresu administracji rządowej określone ustawą z dnia 9 października 2025 r. o zmianie ustawy o promowaniu wytwarzania energii elektrycznej w morskich farmach wiatrowych oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. poz. 1535).

Rozdział „Odnawiane źródła energii” dotyczy realizacji przedsięwzięć – realizowanych w związku
z transformacją energetyczną –  ukierunkowanych wprost na wytwarzanie i zaopatrywanie w energię odnawialną np. budowa farm fotowoltaicznych. Nie wpływa na ujmowanie w budżecie wydatków np. na panele fotowoltaiczne, które są elementem inwestycji np. oświatowych.

Wszystkie opłaty za wyżywienie należy ujmować w jednolity sposób, włącznie z opłatami za wyżywienie pracowników placówek oświatowych, w tym nauczycieli (paragraf 664 nowej klasyfikacji).

W nowej klasyfikacji został wyodrębniony paragraf „639 Opłaty i refundacje za studia organizowane przez uczelnie w zakresie dokształcania kadr” właściwy do ujmowania wydatków z tego tytułu.

Zgodnie z wyjaśnieniem zawartym w pytaniu nr 10, w związku ze zmianą brzmienia art. 124 ust. 1 ustawy z dnia 27 lutego 2026 r. o zmianie ustawy o finansach publicznych oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. poz. 426), odchodzi się w klasyfikacji od kryterium wartości środka trwałego, stąd odniesienie do art. 16f ustawy z dnia 15 lutego 1992 r. o podatku dochodowym od osób prawnych stało się bezprzedmiotowe. Konsekwencją tych zmian jest utworzenie nowych paragrafów, m.in.: „701 Środki trwałe amortyzowane jednorazowo” oraz „711 Wartości niematerialne i prawne amortyzowane jednorazowo”, zaliczanych do grupy wydatków majątkowych.