Usługi płatnicze i systemy płatności w Polsce reguluje Ustawa z dnia 19 sierpnia 2011 r. o usługach płatniczych (ustawa), która określa zasady świadczenia usług płatniczych, prawa i obowiązki stron oraz zasady organizacji i nadzoru nad dostawcami usług płatniczych oraz wdraża dyrektywy unijne:

• Dyrektywę Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2015/2366 z dnia 25 listopada 2015 r. w sprawie usług płatniczych w ramach rynku wewnętrznego, zmieniającą dyrektywy 2002/65/WE, 2009/110/WE, 2013/36/UE i rozporządzenie (UE) nr 1093/2010 oraz uchylającą dyrektywę 2007/64/WE (dyrektywa PSD2),
• Dyrektywę Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2014/92/UE w sprawie porównywalności opłat związanych z rachunkami płatniczymi, przenoszenia rachunku płatniczego oraz dostępu do podstawowego rachunku płatniczego (dyrektywa PAD).

Ustawa określa m.in:

• zasady świadczenia usług płatniczych oraz wydawania i wykupu pieniądza elektronicznego,
• warunki prowadzenia działalności przez krajowe instytucje płatnicze, małe instytucje płatnicze, biura usług płatniczych i inne podmioty uprawnione do świadczenia usług płatniczych,
• prawa i obowiązki stron umów płatniczych oraz zasady odpowiedzialności dostawców usług płatniczych.

Usługi płatnicze obejmują m.in.:

• przyjmowanie wpłat gotówki i dokonywaniu wypłat gotówki z rachunku płatniczego,
• wykonywanie transakcji płatniczych (przelewy, polecenia zapłaty, płatności kartowe),
• wydawanie instrumentów płatniczych oraz umożliwianie akceptowania instrumentów płatniczych oraz wykonywania transakcji płatniczych,
• świadczenie usług przekazu pieniężnego, usługi inicjowania transakcji i dostępu do informacji o rachunku.

Nadzór

Nadzór nad rynkiem usług płatniczych sprawuje Komisja Nadzoru Finansowego (KNF) w ramach nadzoru nad rynkiem finansowym oraz Narodowy Bank Polski nad infrastrukturą systemów płatności.

Dyrektywa PSD2 i otwarta bankowość

Ustawa, wdrażając przepisy dyrektywy PSD2, zapewnia podstawy do funkcjonowania nowych usługodawców na rynku usług płatniczych oraz rozwoju otwartej bankowości. Obok m.in. banków, instytucji płatniczych i operatorów pocztowych, pojawiły się podmioty trzecie, które mogą świadczyć dwa typy usług, tj. usługę inicjowania transakcji płatniczej oraz usługę dostępu do informacji o rachunku.

Ustawa m.in.:

• wprowadziła tzw. silne uwierzytelnienie użytkownika. Oznacza to konieczność identyfikacji klienta za pomocą co najmniej dwóch niezależnych metod uwierzytelnienia. Dostawca musi stosować silne uwierzytelnianie w określonych przypadkach, np. gdy płatnik inicjuje elektroniczną transakcję płatniczą,
• zobowiązała operatorów bankomatów do przestrzegania wymogów dotyczących przejrzystości opłat,
• zobowiązała dostawcę usług płatniczych do niezwłocznego zwrotu płatnikowi kwoty nieautoryzowanej transakcji. Płatnik nie ponosi odpowiedzialności, w sytuacji gdy nie mógł sobie zdawać sprawy z utraty, kradzieży lub przywłaszczenia instrumentu płatniczego,
• wprowadziła zakaz pobierania dodatkowych prowizji za płatności m.in. kartami debetowymi i kredytowymi,
• wprowadziła nowy podmiot uprawniony do świadczenia usług płatniczych – Małą Instytucję Płatniczą (MIP), która może wykonywać swoją działalność wyłącznie w Polsce po uzyskaniu wpisu do rejestru prowadzonego przez KNF. W tym przypadku zastosowanie ma uproszczony tryb postępowania przed organem nadzoru. MIP jest atrakcyjną formą prowadzenia działalności przez podmioty dopiero rozpoczynające działalność na rynku usług płatniczych, w szczególności z tzw. sektora FinTech.

Dzięki wdrożeniu dyrektywy PSD2 do polskiego prawa konsumenci są lepiej chronieni przed nadużyciami finansowymi na rynku usług płatniczych.

Zgodnie ze stanem z 24 lutego 2026 r. w Polsce działalność prowadzi 46 krajowych instytucji płatniczych, 160 małych instytucji płatniczych oraz 817 biur usług płatniczych.