Polska współtworzy europejskie rozwiązania w zakresie bezpieczeństwa fitosanitarnego
W dniach 15-16 czerwca 2026 r. w Brukseli odbyło się posiedzenie Grupy Roboczej Rady Unii Europejskiej ds. Roślin i Zdrowia Roślin - Szefów Służb Ochrony Roślin (Working Party on Plants and Plant Health Questions - Chief Plant Health Officers).
Polskę reprezentowała Magdalena Makowska, Główna Inspektor Ochrony Roślin i Nasiennictwa.
Spotkanie zgromadziło przedstawicieli służb fitosanitarnych państw członkowskich Unii Europejskiej oraz Komisji Europejskiej. Jest to jedno z najważniejszych forów współpracy w tym obszarze, na którym koordynowane są działania służące ochronie upraw, bezpieczeństwu handlu oraz ograniczaniu zagrożeń na terenie Unii Europejskiej.
Cyfrowe narzędzia dla bezpiecznego handlu
Jednym z tematów obrad był rozwój systemu ePhyto – globalnej platformy elektronicznej wymiany świadectw fitosanitarnych, rozwijanej przez Międzynarodową Konwencję Ochrony Roślin (IPPC). System, wykorzystywany obecnie przez ponad 100 państw, umożliwia bezpieczne i szybkie przekazywanie dokumentów niezbędnych w międzynarodowym handlu towarami pochodzenia roślinnego.
Cyfryzacja świadectw fitosanitarnych usprawnia procedury eksportowe, ogranicza ryzyko błędów i fałszerstw oraz wspiera sprawne funkcjonowanie globalnego obrotu.
Paszporty roślin i bezpieczeństwo obrotu
Wśród omawianych zagadnień znalazło się również funkcjonowanie systemu paszportów roślin w Unii Europejskiej. Paszport roślin umożliwia identyfikację pochodzenia materiału przeznaczonego do sadzenia oraz śledzenie jego przemieszczania na rynku unijnym.
Rozwiązanie to stanowi jeden z najważniejszych elementów unijnego systemu bezpieczeństwa fitosanitarnego. W przypadku wykrycia organizmu szkodliwego lub choroby pozwala szybko ustalić źródło zagrożenia, ograniczyć jego rozprzestrzenianie się oraz skuteczniej chronić uprawy, środowisko naturalne oraz sektor ogrodniczy i rolny.
Wspólne działania wobec zagrożeń fitosanitarnych
Uczestnicy spotkania omawiali również aktualne zagrożenia dla produkcji rolnej i ogrodniczej. Jednym z poruszanych tematów był wirus brunatnej wyboistości owoców pomidora (ToBRFV), uznawany za jedno z najpoważniejszych wyzwań fitosanitarnych dla producentów pomidorów i papryki.
Ze względu na łatwość rozprzestrzeniania się wraz z nasionami i rozsadami oraz potencjalne straty gospodarcze, które może powodować ten patogen w uprawach owoców pomidorów i papryki, działania związane z jego monitorowaniem i ograniczaniem pozostają ważnym elementem współpracy państw członkowskich Unii Europejskiej.
Znaczenie dla Polski
Polska aktywnie uczestniczy w kształtowaniu europejskich rozwiązań w zakresie bezpieczeństwa fitosanitarnego. Ma to szczególne znaczenie dla krajowego rolnictwa, ogrodnictwa oraz eksportu towarów pochodzenia roślinnego.
Wspólne działania państw członkowskich umożliwiają szybsze reagowanie na nowe zagrożenia, wzmacniają bezpieczeństwo fitosanitarne oraz przyczyniają się do utrzymania wysokiego poziomu ochrony upraw na obszarze całej Unii Europejskiej.
