Prezydencja w Radzie UE
Prezydencja w Radzie UE sprawowana jest w systemie rotacyjnym kolejno przez wszystkie państwa członkowskie. Trwa przez 6 miesięcy, zaczynając od stycznia i od lipca danego roku. Przedstawiciele państwa sprawującego prezydencję w Radzie UE, zarówno na szczeblu ministerialnym jak i eksperckim, są odpowiedzialni za prowadzenie prac. W szczególności ustalają porządki obrad posiedzeń poszczególnych gremiów Rady UE oraz prowadzą negocjacje w gronie państw członkowskich.
Trio prezydencji w Radzie UE
By zapewnić kontynuację działań państw członkowskich sprawujących 6-miesięczne prezydencje, w 2009 r. traktatem lizbońskim wprowadzony został system trio prezydencji. Oznacza to współpracę trzech kolejno po sobie sprawujących prezydencję państw. Kraje te przygotowują wspólnie z Komisją Europejską 18-miesięczny program pracy. Program ten stanowi platformę współpracy.
Polska po raz pierwszy prezydencję w Radzie UE sprawowała w II połowie 2011 r. i wraz z Danią i Cyprem tworzyła trio prezydencji. Zgodnie z harmonogramem Polska ponownie sprawowała prezydencję w I połowie 2025 roku. Tak jak za pierwszym razem, trio prezydencji tworzyła wspólnie z Danią i Cyprem. Prezydencja Danii zakończyła się 31 grudnia 2025 r., a od 1 stycznia 2026 roku Cypr sprawuje półroczną prezydencję w Radzie UE.
Harmonogram sprawowania prezydencji od 1 stycznia 2025 r. do 30 czerwca 2026 r.
| Kraj członkowski UE | Okres sprawowania prezydencji |
| Polska | od 1 stycznia do 30 czerwca 2025 r. |
| Dania | od 1 lipca do 31 grudnia 2025 r. |
| Cypr | od 1 stycznia do 30 czerwca 2026 r. |
Wspólny 18-miesięczny program prac.
Od 1 stycznia do 30 czerwca 2026 r. prezydencję w Radzie UE sprawuje Cypr
"Autonomiczna Unia. Otwarta na świat" - to motto cypryjskiej prezydencji.
Cypr będzie kontynuował prace w oparciu o program trio.
Główne priorytety to:
- autonomia poprzez bezpieczeństwo i gotowość obronną;
- autonomia poprzez konkurencyjność;
- otwartość na świat;
- autonomiczna UE oparta o wartości – UE, która nie pozostawia nikogo w tyle;
- długoterminowy budżet dla autonomicznej UE.
Europejska autonomia ma charakter wielowymiarowy — obejmuje bezpieczeństwo i obronność, energię i handel, konkurencyjność, zieloną transformację oraz innowacje cyfrowe.
Wydarzenia organizowane podczas prezydencji Cypru
Podczas sześciomiesięcznej prezydencji Republika Cypryjska będzie przewodniczyć licznym spotkaniom i konferencjom. Odbędzie się około 260 wydarzeń, w tym 27 spotkań wysokiego szczebla, takich jak nieformalne spotkanie szefów państw i rządów, oraz 19 nieformalnych posiedzeń rad ministerialnych.
Jednolity Rynek UE i przemysł
Prezydencja Cypru skoncentruje się na wzmocnieniu konkurencyjności Europy poprzez ograniczenie biurokracji, zwłaszcza z myślą o małych i średnich przedsiębiorstwach, które stanowią kręgosłup europejskiej gospodarki. W tym kontekście będzie intensywnie pracować nad zakończeniem negocjacji dotyczących wniosków legislacyjnych mających na celu uproszczenie przepisów. W obszarze Jednolitego Rynku r prezydencja cypryjska dążyć będzie do odblokowania potencjału jego wzrostu, respektując jednocześnie ochronę nadrzędnych względów interesu publicznego, definiowanych przez państwa członkowskie (w szczególności w zakresie ochrony praw pracowniczych).
Jednocześnie, po opublikowaniu przez Komisję Europejską zapowiadanych dokumentów dot. Jednolitego Rynku, w tym Single Market Roadmap, wytycznych KE dotyczących rozróżnienia pomiędzy działalnością stałą a czasowym transgranicznym świadczeniem usług, czy dot. ułatwienia procedur dotyczących uznawania kwalifikacji zawodowych, prezydencja rozpocznie prace po stronie Rady, w tym dyskusje na różnych forach w zakresie wpływu proponowanych działań na poprawę funkcjonowania Jednolitego Rynku. Jednocześnie prezydencja będzie dążyć do zwiększania autonomii finansowej poprzez pogłębianie rynków kapitałowych. Cypr będzie działać na rzecz wzmocnienia cyfrowej i energetycznej autonomii Europy, która jest bezpośrednio powiązana z konkurencyjnością UE, koncentrując się w szczególności na przystępnych cenowo i przewidywalnych cenach energii.
Rada UE ds. Konkurencyjności
W obszarze prac Rady UE ds. Konkurencyjności prezydencja cypryjska skupi się na zwiększeniu suwerenności gospodarczej UE i jej globalnej konkurencyjności poprzez wzmocnienie jednolitego rynku, przyspieszenie modernizacji przemysłowej, wzmocnienie strategicznych łańcuchów wartości i poprawę otoczenia biznesowego. Prezydencja cypryjska swoje prace skoncentruje także na zielonej transformacji jako czynniku wzrostu. Jednym z priorytetów będą uproszczenie przepisów i lepsze regulacje w UE, wzrost inwestycji w rozwój czystych technologii oraz zlikwidowanie luki innowacyjnej w U w zakresie technologii krytycznych, takich jak sztuczna inteligencja, technologia kwantowa, biotechnologia i technologie w domenie kosmicznej.
Przemysł
W zakresie polityki przemysłowej prezydencja cypryjska skupi się na wzmocnieniu konkurencyjności przemysłowej UE, która jest niezbędna dla długoterminowej odporności Unii, jej strategicznej autonomii. W tym celu prezydencja cypryjska rozpocznie prace nad zapowiedzianym aktem ws. przyspieszenia rozwoju przemysłowego (Industrial Accelerator Act). Opierając się na Pakcie dla czystego przemysłu (Clean Industrial Deal), prezydencja będzie dążyć do wzmocnienia strategicznych łańcuchów wartości, promowania modernizacji przemysłowej oraz zapewnienia ram regulacyjnych sprzyjających zrównoważonym inwestycjom, postępowi technologicznemu oraz rozwojowi wykwalifikowanych i innowacyjnych ekosystemów przemysłowych.
Lepsze regulacje
Jednym z priorytetów cypryjskiej prezydencji są uproszczenia obowiązujących przepisów oraz poprawa jakości stanowionego prawa. Za kluczowe uznano takie zagadnienia jak: zmniejszanie obciążeń nakładanych na obywateli i przedsiębiorców, a także położenie większego nacisku na prawidłową ocenę skutków nowych regulacji i skupieniu się na implementacji istniejącego prawa. Spójnym celem, z programem polskiej i duńskiej prezydencji, jest, aby lepsze regulacje i proces ich stanowienia działały na rzecz długoterminowej konkurencyjności UE, czyli codziennego funkcjonowania europejskich przedsiębiorstw.
Konkurencyjność i transformacja energetyczna wymagają prostego i przewidywalnego otoczenia prawnego dla biznesu, zwłaszcza przy podejmowaniu strategicznych decyzji. Prezydencja cypryjska zamierza kontynuować prace w zakresie lepszego stanowienia prawa w UE oraz agendy uproszczenia przepisów prawnych.
KE prowadzi konsultacje nad nowelizacją rozporządzenia ws. normalizacji europejskiej i planuje przedstawić projekt w III kwartale 2026 r. Przedmiotowa nowelizacja będzie prowadzona w ramach prac nad Europejskim Aktem Produktu obejmującego również nadzór rynku i nowe ramy legislacyjne”.
Pomoc publiczna
Prezydencja planuje kontynuować temat Ram pomocy środków państwa na rzecz wsparcia Paktu dla czystego przemysłu” (CISAF), uproszczeń w GBER (ws. wyłączeń grupowych), zasad pomocy państwa w odniesieniu do mieszkalnictwa socjalnego i przystępnego cenowo, wytycznych dot. rozporządzenia ws. subsydiów zagranicznych zakłócających rynek wewnętrzny.
Mieszkalnictwo
Kluczowymi założeniami prezydencji cypryjskiej są:
- działania opierające się na Europejskim Planie Dostępnych Mieszkań (European Affordable Housing Plan, ogłoszony przez KE 16 grudnia 2025 r.) oraz nowych inicjatywach Komisji Europejskiej, przy jednoczesnym poszanowaniu kompetencji państw członkowskich;
- działania interdyscyplinarne łączące mieszkalnictwo z tematami demografii, efektywności energetycznej, czy przeciwdziałaniu ubóstwu energetycznemu.
W maju 2026 roku odbędzie się Nieformalna Konferencja Ministerialna ds. Mieszkalnictwa, która ma służyć wypracowaniu konsensusu i dalszemu rozwojowi europejskiej agendy mieszkaniowej.
Polityka ws. MŚP
Prezydencja jest zaangażowana w kontynuację prac rozpoczętych podczas prezydencji Polski w Radzie UE, których celem jest stworzenie horyzontalnej definicji małych spółek o średniej kapitalizacji(mid-caps). Jak wskazuje KE, motywacją do podjęcia prac w tym zakresie była m.in. chęć odpowiedzi na wyzwania, z jakimi mierzą się firmy po „wyrośnięciu” z fazy MŚP, a co za tym idzie zachęcenie MŚP do skalowania (scale-up).
Przestrzeń kosmiczna
Zgodnie ze swoimi horyzontalnymi priorytetami oraz w ramach programu całego trio, prezydencja cypryjska będzie działać na rzecz promowania konkurencyjnego europejskiego sektora kosmicznego, który wspiera otwartą strategiczną autonomię Europy, konkurencyjność, zieloną transformację i bezpieczeństwo.
Cypryjska prezydencja będzie kontynuować negocjacje w sprawie pierwszego unijnego aktu o przestrzeni kosmicznej (EU Space Act, opublikowanego przez Komisję Europejską 25 czerwca 2025 r.), którego celem będzie poprawa bezpieczeństwa, odporności i zrównoważonego rozwoju działań kosmicznych w Unii, a jednocześnie utworzenie prawdziwego jednolitego rynku dla europejskiego przemysłu kosmicznego poprzez zharmonizowany zestaw przepisów i norm. Ponadto, prezydencja cypryjska zamierza kontynuować negocjacje nadając priorytet postępom w pracach nad komponentem kosmicznym Europejskiego Funduszu Konkurencyjności (ECF) w kontekście kolejnych wieloletnich ram finansowych (WRF) po 2027 r. (WRF 2028-2034).
Działania prezydencji skoncentrują się także na przygotowywanym rozporządzeniu w sprawie Agencji UE ds. Programu Kosmicznego (EUSPA), które ma wzmocnić rolę Agencji w rozwoju innowacji, zapewnianiu bezpiecznych i odpornych usług kosmicznych oraz zwiększaniu wykorzystania unijnych zasobów kosmicznych, co pomoże utrzymać pozycję Europy jako lidera w tej dziedzinie. Cypryjska prezydencja podkreśli także znaczenie włączenia MŚP i start-upów do sektora kosmicznego poprzez usuwanie barier rynkowych, lepszy dostęp do finansowania i zamówień publicznych oraz wspieranie zróżnicowanej i odpornej bazy przemysłowej.
Prezydencja cypryjska w swoim programie podkreśliła, że satelity i usługi satelitarne stanowią krytyczną infrastrukturę, niezbędną dla wielu funkcji społecznych, zatem dalszy rozwój europejskich zasobów kosmicznych jest kluczowy dla wzmocnienia bezpieczeństwa UE, otwartej autonomii strategicznej i konkurencyjności.
Wspólna Polityka Bezpieczeństwa i Obrony/EDIP
Prezydencja cypryjska będzie realizowana w warunkach nasilonej niestabilności geopolitycznej oraz rosnących zagrożeń dla bezpieczeństwa Europy, co przekłada się na zwiększone oczekiwania wobec zdolności obronnych Unii. W tym kontekście Wspólna Polityka Bezpieczeństwa i Obrony stanowi jeden z kluczowych filarów agendy prezydencji, ukierunkowany na wzmacnianie europejskiej gotowości obronnej, odporności i autonomii strategicznej. Zgodnie z przedstawionym programem celem prezydencji jest budowa autonomicznej Unii zdolnej do samodzielnego reagowania na zagrożenia, przy jednoczesnym zachowaniu otwartości na współpracę międzynarodową. Ujęte w motcie prezydencji „Autonomiczna Unia. Otwarta na świat.” podejście podkreśla, że autonomia w obszarze bezpieczeństwa i obrony nie oznacza izolacji, lecz wzmocnienie odporności, gotowości obronnej oraz potencjału przemysłowego UE. Prezydencja cypryjska będzie koncentrować się na pięciu powiązanych ze sobą obszarach:
- gotowości i odporności obronnej UE poprzez wzmacnianie zdolności reagowania na kryzysy, w tym rozwój instrumentów wspierających wspólne inwestycje obronne oraz lepszą koordynację planowania;
- wzmocnieniu europejskiego przemysłu obronnego, rozumianemu jako zwiększanie konkurencyjności, zdolności produkcyjnych i innowacyjności sektora, jako warunku realnej autonomii strategicznej;
- efektywnej implementacji unijnych instrumentów poprzez koncentrację na sprawnym wdrażaniu już uzgodnionych rozwiązań, a nie inicjowaniu nowych – spójności politycznej i instytucjonalnej, opartej na ścisłej współpracy Rady, Komisji Europejskiej i Parlamentu Europejskiego;
- bezstronnym pośrednictwie prezydencji, polegającym na pełnieniu przez Cypr roli „uczciwego brokera” w negocjacjach pomiędzy państwami członkowskimi.
Prezydencja cypryjska zamierza przyjąć podejście wyraźnie operacyjne, koncentrując się na sprawnym wdrażaniu kluczowych inicjatyw unijnych w obszarze bezpieczeństwa i obrony. Jednym z głównych priorytetów będzie implementacja instrumentu SAFE, w ramach której prezydencja będzie dążyć do szybkiego przyjęcia oraz efektywnego wdrożenia aktów wykonawczych Rady, przy jednoczesnym zapewnieniu przejrzystości i sprawności procesu oceny oraz ewaluacji planów inwestycyjnych, które ma zostać zaprezentowany przez Komisję Europejską. Cypr zapowiada aktywne procedowanie propozycji Komisji, w tym w odniesieniu do kolejnych pakietów aktów wykonawczych, tak aby uniknąć opóźnień na etapie implementacyjnym.
Równolegle istotnym obszarem działań prezydencji będzie zapewnienie płynnej realizacji EDPCI (Europejskich Projektów Wspólnego Zainteresowania w Dziedzinie Obronności), ze szczególnym naciskiem na zdolność państw członkowskich do skutecznego wdrażania projektów przemysłowych. W tym celu planowane są działania o charakterze koordynacyjnym i informacyjnym, w tym warsztaty skierowane do administracji państw członkowskich na poziomie dyrektorów, których celem będzie wzmocnienie zdolności absorpcyjnej instrumentu, ujednolicenie podejścia do realizacji projektów oraz przyspieszenie ich faktycznego wdrażania.
Prezydencja cypryjska przewiduje również aktywne zaangażowanie w prowadzenie negocjacji międzyinstytucjonalnych w ramach pakietu Defence Readiness Omnibus ("Omnibus Obronny na rzecz Gotowości”). W tym obszarze deklarowane jest dążenie do wyważonych rozwiązań, które z jednej strony umożliwią wzmocnienie gotowości obronnej Unii, a z drugiej nie będą prowadziły do nadmiernych ograniczeń w zakresie krajowych zamówień obronnych ani tworzenia precedensów mogących negatywnie wpłynąć na przyszłą rewizję Dyrektywy Obronnej. Prezydencja zapowiada ostrożne i pragmatyczne podejście, uwzględniające wrażliwości zgłaszane przez państwa członkowskie.
Ważnym elementem agendy prezydencji będzie także procedowanie prac nad Europejskim Funduszem Konkurencyjności, w ramach którego Cypr planuje doprowadzić do przyjęcia częściowego podejścia ogólnego Rady do połowy 2026 r. Fundusz ten postrzegany jest jako narzędzie wspierające, zarówno krótkoterminową gotowość obronną Unii, jak i długofalową konkurencyjność europejskiego przemysłu obronnego, przy założeniu spójności kryteriów z dotychczasowymi ustaleniami negocjacyjnymi w ramach EDIP.
Uzupełnieniem powyższych działań będzie przygotowanie gruntu pod przyszłe prace legislacyjne nad rozporządzeniem Agile, które Komisja Europejska planuje przedstawić w marcu 2026 r. Celem tego instrumentu ma być usprawnienie oraz przyspieszenie transformacji europejskiego przemysłu obronnego, w tym poprzez uproszczenie procedur, zwiększenie elastyczności regulacyjnej oraz lepsze dostosowanie ram prawnych do dynamicznie zmieniających się warunków bezpieczeństwa.
Polityka handlowa
Polityka handlowa
W zakresie polityki handlowej prezydencja cypryjska będzie promować otwartą, ambitną, zrównoważoną i przyszłościową politykę handlową, łączącą tradycyjne i bardziej elastyczne formy umów handlowych i inwestycyjnych. Celem jest zapewnienie widocznych korzyści obywatelom i przedsiębiorstwom UE, ze szczególnym uwzględnieniem małych i średnich przedsiębiorstw.
Prezydencja, jako kluczowy priorytet określiła terminowe i skuteczne przygotowanie oraz koordynację działań przed 14. Konferencją Ministerialną WTO (MC14), która odbędzie się w Kamerunie w marcu 2026 r. W tym zakresie prezydencja będzie dążyć do wypracowania spójnego i strategicznego stanowiska UE, odzwierciedlającego jej długofalowe cele w zakresie reformy wielostronnego systemu handlu.
W warunkach skomplikowanej sytuacji geopolitycznej oraz nasilającej się konkurencji globalnej, prezydencja cypryjska będzie postrzegać umowy handlowe jako kluczowe narzędzie dywersyfikacji relacji gospodarczych oraz wzmacniania odporności i strategicznej autonomii UE. W tym kontekście szczególny nacisk zostanie położony na kontynuację negocjacji handlowych z partnerami o znaczeniu strategicznym w Azji, Afryce oraz na Bliskim Wschodzie, w szczególności z Indiami oraz Zjednoczonymi Emiratami Arabskimi.
Równolegle prezydencja cypryjska będzie priorytetowo traktować finalizację procedur w Radzie UE dotyczących już wynegocjowanych umów handlowych, w szczególności w odniesieniu do porozumień z krajami Ameryki Łacińskiej oraz regionu ASEAN (Stowarzyszenie Narodów Azji Południowo-Wschodniej). Istotnym elementem działań będzie również wspieranie Komisji Europejskiej w monitorowaniu wdrażania obowiązujących umów o wolnym handlu oraz w zapewnieniu skutecznej komunikacji ich korzyści i możliwości dla interesariuszy i podmiotów gospodarczych.
W relacjach handlowych ze Stanami Zjednoczonymi prezydencja cypryjska będzie wspierać dalsze wdrażanie Wspólnego Oświadczenia UE – USA, ze szczególnym uwzględnieniem wzmacniania współpracy w obszarach będących przedmiotem wspólnego zainteresowania.
W wymiarze legislacyjnym prezydencja cypryjska będzie prowadziła prace nad zakończeniem procedowania aktu prawnego dotyczącego przeciwdziałania negatywnym skutkom handlowym globalnej nadwyżki mocy produkcyjnych, w szczególności w odniesieniu do rynku stali w UE.
Jednocześnie, w odpowiedzi na narastające napięcia geopolityczne oraz zmiany w krajobrazie geoekonomicznym, prezydencja będzie moderować dalsze dyskusje w ramach realizacji unijnej Strategii Bezpieczeństwa Gospodarczego z 2023 r., w tym nad nowym Wspólnym Komunikatem dotyczącym rozwoju instrumentów bezpieczeństwa gospodarczego UE.
Europejski Obszar Gospodarczy
W odniesieniu do Europejskiego Obszaru Gospodarczego (EOG) prezydencja cypryjska planuje finalizację prac nad pakietem umów ze Szwajcarią (dotyczących m.in. kwestii instytucjonalnych, transportu, elektryczności, swobody przepływu osób, udział w programach UE, ochrony zdrowia czy kwestii fitosanitarnych) tak, aby w lutym 2026 r. pakiet został zatwierdzony na poziomie Rady. Umożliwi to dalsze prace po stronie PE i parlamentu szwajcarskiego zmierzające do podpisania pakietu przed wyborami w Szwajcarii na jesieni 2027 r.
Prezydencja cypryjska będzie także kontynuować prace nad Układem o stowarzyszeniu pomiędzy UE a Andorą i San Marino w celu finalizacji na poziomie Rady.
Prezydencja będzie działać na rzecz zapewnienia równych szans na rynku wewnętrznym oraz globalnie, a także będzie działać na rzecz wzmocnienia europejskiej konkurencyjności i bezpieczeństwa gospodarczego. Zostanie to osiągnięte poprzez wykorzystanie instrumentów obrony handlu w celu egzekwowania zobowiązań handlowych, zapewnienia uczciwych praktyk handlowych i przeciwdziałania przymusowi gospodarczemu poprzez działania oparte na zasadach Światowej Organizacji Handlu (WTO). Ponadto, prezydencja będzie ułatwiać dyskusje w celu wzmocnienia bezpieczeństwa gospodarczego Unii.
Priorytety zrównoważonego rozwoju
Prezydencja cypryjska będzie kontynuowała wspieranie krajowych reform strukturalnych wzmacniających struktury gospodarcze i produktywność, zmniejszając jednocześnie szkodliwe nierównowagi makroekonomiczne. Obejmie to współpracę w zakresie realizacji Zaleceń Rady w ramach Semestru europejskiego, wdrażania i monitorowania Średniookresowych Planów Budżetowo-Strukturalnych i dalsze prace nad spełnieniem uzgodnionych kamieni milowych i wartości docelowych reform i inwestycji w ramach Instrumentu na rzecz Odbudowy i Zwiększania Odporności.
Przyszłość Wieloletnich Ram Finansowych (WRF)
Prezydencja cypryjska będzie kontynuowała zapoczątkowane prace nad Wieloletnim Ramami Finansowymi UE na lata 2027-2035. Prezydencja cypryjska będzie gotowa do dyskusji na temat kolejnych WRF po 2027 r., wyznaczając ambitny i odpowiedzialny finansowo kurs dla prac Rady. Prezydencja ma na celu dostarczenie pierwszego projektu schematu negocjacyjnego, który pokieruje dalszymi negocjacjami. Prawidłowo zaprojektowane nowe WRF powinny stawić czoła bieżącym oraz przyszłym wyzwaniom przed którymi stoi UE.
Ponadto, prezydencja cypryjska będzie pracować nad przyspieszeniem negocjacji w sprawie bardziej nowoczesnej i skutecznej europejskiej polityki spójności na okres po 2027 r. Również w obliczu dynamicznego otoczenia geopolitycznego dla prezydencji cypryjskiej w kontekście nowych WRF niezbędne będzie rozpoczęcie negocjacji w sprawie możliwych działań legislacyjnych na rzecz działań w sektorze obronnym. W kontekście nowych WRF, prezydencja cypryjska zobowiązała się również do przygotowań i rozpoczęcia negocjacji dotyczących przyszłej współpracy rozwojowej UE i partnerstw międzynarodowych.
W kontekście WRF po 2027 r. prezydencja cypryjska będzie przygotowana do negocjacji w sprawie możliwych propozycji aktów ustawodawczych w następujących obszarach:
- badania i rozwój,
- cyfryzacja,
- edukacja, młodzież i sport,
- energia,
- klimat i zielona transformacja,
- kosmos,
- kultura,
- rybołówstwo,
- transport,
- wspólny rynek,
- wymiar sprawiedliwości i sprawy wewnętrzne.