Powrót

IPCEI INT

IPCEI Innowacyjne Technologie Jądrowe (Innovative Nuclear Technologies - INT)

  1. Zakres tematyczny

IPCEI INT to inicjatywa mająca na celu rozwój innowacyjnych technologii oraz ich pierwszych wdrożeń przemysłowych w obszarze energetyki jądrowej i produkcji radioizotopów w Europie. Projekt obejmuje działania badawczo-rozwojowe i innowacyjne (B+R+I) oraz pierwsze wdrożenia przemysłowe (FID), koncentrując się zarówno na opracowywaniu nowych projektów technologicznych i ulepszeń istniejących rozwiązań, jak i na całym łańcuchu wartości wspierającym ich wdrożenie operacyjne oraz wejście na rynek. Zakres obejmuje energetykę jądrową oraz produkcję radioizotopów. Struktura projektu opiera się na trzech strumieniach działań (workstreamach - WS), które odpowiadają na wyzwania w całym łańcuchu wartości, wspierają współpracę transgraniczną i generują efekty w skali UE:

  1. Reaktory jądrowe (WS1)
  • Innowacyjne reaktory: Rozwój, projektowanie i pierwsze wdrożenia innowacyjnych reaktorów m.in. do produkcji energii niskoemisyjnej, kogeneracji, produkcji ciepła, radioizotopów, zastosowań napędowych oraz pracy poza siecią.
  • Technologie rozszczepienia i syntezy: Obejmuje zaawansowane reaktory (np. LWR, HTR, LMFR, SMR, mikroreaktory) oraz rozwój zintegrowanych projektów reaktorów fuzyjnych.
  • Zastosowania medyczne i specjalistyczne: Rozwój technologii produkcji radioizotopów z wykorzystaniem reaktorów i akceleratorów oraz systemów zasilania radioizotopowego.
  • Demonstracja technologii: Wsparcie wdrożeń typu first-of-a-kind w celu potwierdzenia wykonalności nowych rozwiązań technologicznych.
     
  1. Paliwo jądrowe i radioizotopy (WS2)
  • Innowacyjne paliwa: Rozwój i kwalifikacja nowych typów paliw (np. TRISO, paliwa solne, MOX, HALEU) oraz materiałów dla technologii fuzyjnych (deuter, tryt, lit).
  • Cykl paliwowy: Innowacje w produkcji, przetwarzaniu i zarządzaniu paliwem jądrowym oraz materiałami tarczowymi dla zastosowań medycznych.
  • Zarządzanie odpadami: Rozwój rozwiązań dla gospodarowania wypalonym paliwem i odpadami promieniotwórczymi, z uwzględnieniem podejścia gospodarki o obiegu zamkniętym oraz odzysku surowców.
  • Radioizotopy medyczne: Rozwój technologii produkcji i przetwarzania radioizotopów, w tym infrastruktury do separacji, oczyszczania i odzysku materiałów wzbogaconych.
     
  1. Materiały, komponenty i usługi (WS3)
  • Innowacyjne materiały: Opracowanie materiałów odpornych na promieniowanie i wysokowydajnych, dostosowanych do różnych technologii reaktorowych (rozszczepienie i synteza).
  • Komponenty i produkcja: Rozwój nowoczesnych komponentów oraz procesów produkcyjnych, w tym digitalizacji, automatyzacji oraz narzędzi kwalifikacji i certyfikacji.
  • Usługi inżynieryjne: Rozwój usług wspierających projektowanie, budowę, eksploatację, modernizację i likwidację obiektów jądrowych.
  • Łańcuch dostaw i logistyka: Wzmocnienie zdolności przemysłowych oraz rozwój usług wspierających terminową i efektywną dystrybucję radioizotopów medycznych.
     
  1. Cele strategiczne

Główne cele strategiczne IPCEI INT obejmują:

  • Wzmocnienie suwerenności przemysłowej i technologicznej: Zapewnienie Europie czołowej pozycji w zakresie nowych technologii jądrowych i zmniejszenie zależności od krajów spoza UE.
  • Zapewnienie bezpieczeństwa energetycznego: Budowa odpornego i zrównoważonego systemu opartego na innowacyjnych źródłach niskoemisyjnych.
  • Rozwój innowacji poza-energetycznych: Wsparcie walki z rakiem poprzez stabilną produkcję radioizotopów medycznych w ramach europejskich inicjatyw takich jak Europe’s Beating Cancer Plan.
  • Synergia badań i przemysłu: Tworzenie interdyscyplinarnych zdolności w zakresie badań materiałowych, modelowania i cyfryzacji.
  1. Wyzwania rynkowe

Inicjatywa IPCEI INT jest niezbędna do pokonania barier takich jak:

  • Zależność od dostawców zewnętrznych: Wysoka zależność UE od dostaw wzbogaconego uranu oraz materiałów do produkcji radiofarmaceutyków z krajów trzecich.
  • Bariery regulacyjne i logistyczne: Brak ujednolicenia przepisów dotyczących transportu materiałów radioaktywnych, co utrudnia sprawną realizację dostaw w UE.
  • Wysokie ryzyko technologiczne i kapitałowe: Potrzeba ogromnych nakładów na projekty B+R+I oraz FID, których rynek nie jest w stanie sfinansować samodzielnie bez wsparcia publicznego.
  • Luki kompetencyjne: Konieczność zapewnienia ciągłego napływu wykwalifikowanego personelu i specjalistycznych szkoleń dla sektora jądrowego.
  1. Harmonogram

Kwiecień 2025 – Maj 2026: Faza projektowania (Etap I): Faza ta obejmuje określenie zakresu (scoping), identyfikację luk rynkowych, definiowanie projektów oraz krajowe konsultacje z przemysłem.

Czerwiec – Grudzień 2026: Faza projektowania (Etap II): Państwa Członkowskie ogłaszają nabory wniosków (calls for expressions of interest) i selekcjonują projekty krajowe do procesu kojarzenia (matchmaking). Na poziomie UE trwają prace nad celami i zakresem dokumentu wspólnego (Chapeau).

Grudzień 2026 – Marzec 2027: Faza projektowania (Etap III): Proces matchmakingu w celu zidentyfikowania synergii między projektami oraz opracowanie finalnego dokumentu Chapeau. Etap kończy się pre-notyfikacją do Komisji Europejskiej.

Kwiecień – Lipiec 2027 – Faza oceny: Proces pre-notyfikacji i odpowiadania na zapytania (RFI) od DG Competition. Faza kończy się formalną notyfikacją i przyjęciem decyzji przez Komisję Europejską.

  1. Zaangażowane Państwa Członkowskie:

Belgia, Chorwacja, Czechy, Finlandia, Francja, Hiszpania, Holandia, Polska, Portugalia, Rumunia, Słowacja, Słowenia, Szwecja, Węgry, Włochy.

Koordynatorzy: Francja, Rumunia, Włochy.

  1. Kontakt

Adres mailowy: IPCEI-Nuclear@me.gov.pl ; IPCEI@mrit.gov.pl

{"register":{"columns":[]}}