Prezydencja w Radzie UE
Prezydencja w Radzie UE sprawowana jest w systemie rotacyjnym kolejno przez wszystkie państwa członkowskie. Trwa przez 6 miesięcy, zaczynając od stycznia i od lipca danego roku. Przedstawiciele państwa sprawującego prezydencję w Radzie UE, zarówno na szczeblu ministerialnym jak i eksperckim, są odpowiedzialni za prowadzenie prac. W szczególności ustalają porządki obrad posiedzeń poszczególnych gremiów Rady UE oraz prowadzą negocjacje w gronie państw członkowskich.
Trio prezydencji w Radzie UE
By zapewnić kontynuację działań państw członkowskich sprawujących 6-miesięczne prezydencje, w 2009 r. traktatem lizbońskim wprowadzony został system trio prezydencji. Oznacza to współpracę trzech kolejno po sobie sprawujących prezydencję państw. Kraje te przygotowują wspólnie z Komisją Europejską 18-miesięczny program pracy. Program ten stanowi platformę współpracy.
Polska sprawowała prezydencję w Radzie UE w II połowie 2011 r. oraz I połowie 2025 r., wraz z Danią i Cyprem tworzyła trio prezydencji.
Od 1 lipca do 30 grudnia 2026 r. prezydencję w Radzie UE sprawuje Irlandia. Prezydencja irlandzka będzie pierwszą częścią nowego osiemnastomiesięcznego trio prezydencji Rady UE. Po Irlandii, półroczne przewodnictwo w Radzie UE przejmie Litwa, a następnie Grecja.
Harmonogram sprawowania prezydencji od 1 lipca 2026 r. do 31 grudnia 2027 r.
| Kraj członkowski UE | Okres sprawowania prezydencji |
| Irlandia | od 1 lipca do 31 grudnia 2026 r. |
| Litwa | od 1 stycznia do 30 czerwca 2027 r. |
| Grecja | od 1 lipca do 31 grudnia 2027 r. |
Strona irlandzkiej prezydencji: https://irish-presidency.consilium.europa.eu/
Od 1 lipca do 31 grudnia 2026 r. prezydencję w Radzie UE sprawuje Irlandia
Siła z jednością (Ní neart go cur le chéile).
Irlandzka prezydencja, przebiegać będzie pod hasłem siły we wspólnym działaniu: "Siła z jednością". Premier Irlandii Micheal Martin przedstawił priorytety prezydencji i zapowiedział koncentrację na konkurencyjności gospodarki, bezpieczeństwie i ochronie unijnych wartości.
Wydarzenia organizowane podczas prezydencji Irlandii
Podczas sześciomiesięcznej prezydencji Republika Cypryjska przewodniczy licznym spotkaniom i konferencjom. To ponad 250 wydarzeń, w tym 22 spotkania wysokiego szczebla, takich jak:
- 2 nieformalne spotkanie szefów państw i rządów,
- 22 nieformalnych posiedzeń rad ministerialnych.
Główne priorytety prezydencji irlandzkiej
Program irlandzkiej prezydencji w zakresie gospodarczym wpisuje się w realizację Strategicznej Agendy UE do 2029 r. oraz wspólnej mapy drogowej „One Europe, One Market”, uzgodnionej przez Radę UE, Komisję Europejską i Parlament Europejski. Priorytety prezydencji koncentrują się na wzmacnianiu konkurencyjności europejskiej gospodarki, bezpieczeństwa gospodarczego oraz odporności Unii Europejskiej.
Główne priorytety:
- zwiększenie konkurencyjności i produktywności gospodarki europejskiej;
- pogłębianie i dalsza integracja Jednolitego Rynku;
- ograniczanie obciążeń regulacyjnych i upraszczanie przepisów;
- wzmacnianie innowacyjności oraz rozwoju przedsiębiorstw, szczególnie MŚP;
- rozwój strategicznych sektorów przemysłu i nowych technologii;
- wzmacnianie bezpieczeństwa gospodarczego i odporności UE;
- negocjacje wieloletnich ram finansowych UE na lata 2028–2034;
- rozwój badań naukowych, innowacji oraz sektora kosmicznego.
Konkurencyjność i Jednolity Rynek
Prezydencja irlandzka obejmuje przewodnictwo w Radzie UE w kluczowym momencie dla europejskiej konkurencyjności. Podstawą jej działań będzie realizacja celów mapy drogowej „One Europe, One Market”, której celem jest usunięcie barier na rynku wewnętrznym, zwiększenie skali działalności przedsiębiorstw oraz przyspieszenie wzrostu gospodarczego w całej Unii.
Irlandia zapowiada priorytetowe traktowanie inicjatyw służących dalszej integracji rynku wewnętrznego, poprawie warunków prowadzenia działalności gospodarczej oraz zwiększeniu atrakcyjności UE jako miejsca do inwestowania, tworzenia i rozwijania przedsiębiorstw. Szczególna uwaga zostanie poświęcona eliminowaniu barier administracyjnych, rozwojowi unii oszczędności i inwestycji oraz ułatwieniu przedsiębiorstwom prowadzenia działalności transgranicznej.
Rada UE ds. Konkurencyjności
W pracach Rady UE ds. Konkurencyjności (COMPET) prezydencja irlandzka skoncentruje się przede wszystkim na realizacji następujących inicjatyw:
- Industrial Accelerator Act (IAA);
- 28. reżim prawny dla przedsiębiorstw;
- Europejski Akt Produktowy (European Product Act);
- Chips Act 2.0;
- inicjatywy dotyczące surowców krytycznych;
- Europejski Akt Innowacji (European Innovation Act);
- rewizja dyrektyw z zakresu zamówień publicznych;
- działania na rzecz zwiększenia konkurencyjności sektora biotechnologicznego (Biotech Act 2) oraz przemysłów energochłonnych.
Przemysł o bezpieczeństwo gospodarcze
Irlandia podkreśla znaczenie nowoczesnej i odpornej bazy przemysłowej dla przyszłości europejskiej gospodarki. W tym kontekście będzie wspierać działania na rzecz:
- wzmacniania strategicznych łańcuchów wartości;
- ograniczania zależności od państw trzecich;
- rozwoju produkcji zaawansowanych technologii;
- zwiększania odporności europejskiego przemysłu;
- wspierania transformacji przemysłowej zgodnej z celami klimatycznymi UE.
Lepsze regulacje
Prezydencja irlandzka opowiada się za bardziej przejrzystym i efektywnym otoczeniem regulacyjnym dla przedsiębiorstw. Priorytetem będzie:
- ograniczanie zbędnych obciążeń administracyjnych;
- realizacja pakietów upraszczających (Omnibus);
- poprawa jakości regulacji europejskich;
- tworzenie warunków sprzyjających rozwojowi małych i średnich przedsiębiorstw;
- ułatwianie zakładania i rozwijania działalności gospodarczej na rynku unijnym.
Polityka ws. MŚP
Prezydencja jest zaangażowana w kontynuację prac rozpoczętych podczas prezydencji Polski w Radzie UE i kontynuowanych dalej. Ich celem jest stworzenie horyzontalnej definicji małych spółek o średniej kapitalizacji (mid-caps). Jak wskazuje KE, motywacją do podjęcia prac w tym zakresie była m.in. chęć odpowiedzi na wyzwania, z jakimi mierzą się firmy po „wyrośnięciu” z fazy MŚP. Ma to na celu zachęcenie MŚP do skalowania (scale-up).
Polityka handlowa
Prezydencja irlandzka będzie realizować ambitny, otwarty, oparty na zasadach program polityki handlowej, którego celem jest wspieranie priorytetów Europy w zakresie dywersyfikacji, konkurencyjności, bezpieczeństwa gospodarczego, a także sprzyjający włączeniu społecznemu wzrostowi gospodarczemu. W obecnej sytuacji geopolitycznej będzie współpracować z Komisją na rzecz pogłębiania stosunków handlowych i inwestycyjnych, wykorzystując tradycyjne umowy handlowe, jak również nowsze formy porozumień sektorowych, takie jak partnerstwa cyfrowe.
W obliczu rosnącej niepewności handlowej i fragmentacji rynków prezydencja irlandzka będzie dążyć do maksymalnego zwiększenia wymiany handlowej w ramach naszego jednolitego rynku, jednocześnie starając się wzmocnić i zdywersyfikować nasze relacje handlowe dzięki współpracy z wiarygodnymi partnerami. Priorytetem będzie tu rozwój stosunków handlowych z partnerami strategicznymi w Azji, Afryce i na Bliskim Wschodzie, m.in. poprzez przyspieszenie negocjacji z Malezją, Filipinami, Tajlandią i Zjednoczonymi Emiratami Arabskimi.
Prezydencja będzie dążyć do budowania bardziej ambitnych i korzystnych dla obu stron stosunków handlowych i inwestycyjnych, zgodnie z wdrażanym obecnie Wspólnym Oświadczeniem UE-USA. Istnieją obszary, w których można pogłębić wzajemnie korzystną współpracę w ramach wspólnego oświadczenia, w tym w odniesieniu do łańcuchów dostaw oraz sektorów i technologii o znaczeniu krytycznym.
Prezydencja irlandzka położy nacisk na ratyfikację i wdrożenie uzgodnionych umów, w tym Kompleksowej umowy gospodarczo-handlowej między UE a Kanadą (CETA), której podpisanie w 2026 r. będzie obchodzić dziesiątą rocznicę. Prezydencja zwróci szczególną uwagę na wdrożenie rozdziałów dotyczących handlu i zrównoważonego rozwoju, w tym postanowień dotyczących kwestii równości płci. Prezydencja nada również priorytet formalnym procedurom Rady dotyczącym umów z Indiami i Indonezją.
W następstwie niedawno zakończonej 14. Konferencji Ministerialnej Światowej Organizacji Handlu (WTO) prezydencja irlandzka będzie promować współpracę z partnerami like-minded w celu utrzymania wielostronnego systemu handlu, koncentrując się na realizacji programu reform WTO. Wspólny Komunikat Komisji w sprawie wzmocnienia bezpieczeństwa gospodarczego z grudnia 2025 r. zapewnia większą przejrzystość i spójność działań UE w tej dziedzinie. Prezydencja irlandzka będzie kierować pracami w sprawie odpowiednich dossier w Radzie, zapewniając jednocześnie, że wszystkie środki będą zgodne z wolnym, otwartym i opartym na zasadach handlem międzynarodowym oraz zasadami WTO, a także będą przeciwdziałać udokumentowanym nieuczciwym praktykom handlowym. Podstawowym celem musi być zapewnienie konkurencyjności i odporności gospodarczej UE przy jednoczesnym zachowaniu otwartości na handel oparty na równych zasadach.
Przestrzeń kosmiczna
Irlandzka prezydencja w Radzie UE będzie realizować swoje priorytety w oparciu o Strategiczną Agendę UE do 2029 r., koncentrując działania wokół trzech głównych filarów: konkurencyjności, wartości oraz bezpieczeństwa. Istotnym elementem jej programu będą również prace nad Wieloletnimi Ramami Finansowymi na lata 2028-2034, które mają zapewnić Unii odpowiednie zasoby finansowe do realizacji przyszłych celów politycznych i gospodarczych.
W obszarze polityki przestrzeni kosmicznej prezydencja irlandzka zamierza kontynuować prace nad pierwszym unijnym aktem o przestrzeni kosmicznej (EU Space Act). Planowane jest przyjęcie sprawozdania z postępu prac nad tym projektem. Celem regulacji jest wzmocnienie konkurencyjności europejskiego sektora kosmicznego i zmniejszenie fragmentacji przepisów oraz pogłębianie integracji jednolitego rynku usług i technologii kosmicznych.
Priorytetem będą również negocjacje dotyczące nowego rozporządzenia w sprawie Agencji UE ds. Programu Kosmicznego (EUSPA). Prezydencja planuje doprowadzić do przyjęcia podejścia ogólnego podczas posiedzenia Rady UE ds. Konkurencyjności (COMPET-Space) 4 grudnia 2026 r. Rozporządzenie ma wzmocnić zdolność Agencji do wspierania rozwoju europejskiego sektora kosmicznego oraz realizacji unijnych programów kosmicznych.
Działania prezydencji skoncentrują się także na części kosmicznej Europejskiego Funduszu Konkurencyjności (EFK), która będzie jednym z kluczowych instrumentów wspierania rozwoju sektora kosmicznego w ramach kolejnych wieloletnich ram finansowych UE.
Irlandzka prezydencja podkreśla znaczenie wzmacniania innowacyjności europejskiego sektora kosmicznego oraz tworzenia warunków sprzyjających rozwojowi przedsiębiorstw działających w tym obszarze. Szczególną uwagę zamierza poświęcić:
- wspieraniu innowacji technologicznych;
- pogłębianiu jednolitego rynku usług i technologii kosmicznych;
- zwiększaniu możliwości skalowania działalności przedsiębiorstw;
- wzmacnianiu udziału MŚP i start-upów w europejskim ekosystemie kosmicznym.
Prezydencja irlandzka wskazuje, że rozwój europejskich zdolności kosmicznych pozostaje kluczowym elementem wzmacniania konkurencyjności gospodarki UE, wspierania innowacji oraz budowania strategicznej autonomii i bezpieczeństwa Unii.
Mieszkalnictwo
W zakresie mieszkalnictwa Irlandia zapowiada kontynuację prac cypryjskich poprzedników.
Podczas prezydencji Irlandia będzie dążyć do realizacji europejskiej agendy mieszkaniowej poprzez postępy w działaniach w ramach European Affordable Housing Plan. Irlandia chce promować strategiczny dialog, aby dzielić się doświadczeniami i budować konsensus zarówno w zakresie polityki mieszkaniowej, jak i polityki dotyczącej bezdomności - wspierając wysiłki Komisji na rzecz utworzenia Housing Alliance. W tym kontekście Irlandia będzie dążyć do wynegocjowania porozumienia, przyspieszenia prac nad wnioskiem dotyczącym zalecenia Rady w sprawie zwalczania wykluczenia mieszkaniowego oraz propozycja tekstu Affordable Housing Act. Jeśli chodzi o wydarzenia, 25 listopada 2026 r. Irlandia będzie gospodarzem nieformalnego spotkania ministrów ds. mieszkalnictwa w Zamku Dublińskim, które odbędzie się równolegle z posiedzeniem Europejskiej Platformy ds. Zwalczania Bezdomności.
Wspólna polityka bezpieczeństwa i obrony
Jednym z trzech głównych filarów irlandzkiej prezydencji jest bezpieczeństwo europejskie. W odpowiedzi na pogarszające się środowisko bezpieczeństwa, trwającą agresję Rosji przeciwko Ukrainie oraz rosnące zagrożenia hybrydowe, Irlandia zapowiada intensywne działania na rzecz wzmacniania zdolności obronnych i odporności Unii Europejskiej.
W obszarze Wspólnej Polityki Bezpieczeństwa i Obrony (WPBiO) prezydencja zamierza kontynuować prace nad wdrażaniem założeń Białej Księgi w sprawie przyszłości europejskiej obrony oraz Defence Readiness Roadmap 2030. Szczególny nacisk zostanie położony na rozwój kluczowych zdolności obronnych, zwiększenie gotowości obronnej państw członkowskich oraz wzmacnianie odporności na zagrożenia hybrydowe i cybernetyczne.
Jednym z głównych priorytetów będzie szybkie procedowanie wdrażania programu European Defence Industry Programme (EDIP), w tym przygotowanie niezbędnych aktów wykonawczych umożliwiających uruchomienie nowych instrumentów wsparcia współpracy przemysłowej i wspólnych zamówień obronnych. Prezydencja będzie również dążyć do wypracowania konsensusu państw członkowskich w zakresie Europejskich Projektów Obronnych Wspólnego Zainteresowania (EDPCI), tak aby instrument ten przynosił wymierne korzyści wszystkim uczestniczącym państwom.
Istotnym elementem programu będzie także rewizja dyrektywy 2009/81/WE dotyczącej zamówień obronnych i bezpieczeństwa. Irlandia zapowiada ścisłą współpracę z Litwą, która będzie odgrywała szczególnie aktywną rolę w prowadzeniu prac nad tym dossier. Celem przeglądu jest zwiększenie efektywności, przejrzystości i konkurencyjności europejskiego rynku zamówień obronnych oraz dalsze promowanie wspólnych zakupów realizowanych przez państwa członkowskie.
Wsparcie dla Ukrainy pozostanie jednym z najważniejszych tematów prezydencji. Irlandia deklaruje działania na rzecz dalszej integracji Ukrainy z inicjatywami obronnymi UE, zapewnienia jej dostępu do europejskich instrumentów wsparcia na warunkach zbliżonych do państw członkowskich oraz rozwijania współpracy przemysłowej między przedsiębiorstwami ukraińskimi i europejskimi. W tym kontekście planowane są spotkania z przedstawicielami przemysłu dotyczące tworzenia wspólnych przedsięwzięć (joint ventures) oraz rozwoju długoterminowej współpracy przemysłowo-obronnej.
Prezydencja będzie również wspierać rozwój europejskiej bazy technologiczno-przemysłowej sektora obronnego, w tym wykorzystanie innowacji podwójnego zastosowania i technologii opracowywanych pierwotnie na potrzeby rynku cywilnego. Ważnym elementem działań będzie kontynuacja prac nad mobilnością wojskową, ochroną infrastruktury krytycznej, bezpieczeństwem morskim, cyberbezpieczeństwem oraz przeciwdziałaniem zagrożeniom hybrydowym.
W zakresie programu AGILE (Action for the Growth of Innovation in Defence Ecosystems) prezydencja zakłada zakończenie negocjacji międzyinstytucjonalnych z Parlamentem Europejskim najpóźniej w trzecim kwartale 2026 r., co ma umożliwić terminowe uruchomienie nowego instrumentu wspierającego innowacyjne przedsiębiorstwa sektora obronnego. Program ma stanowić istotny element wzmacniania europejskiego ekosystemu innowacji obronnych, w szczególności z udziałem MŚP, start-upów i scale-upów.
Całość działań prezydencji irlandzkiej będzie realizowana przy jednoczesnym wzmacnianiu współpracy UE z NATO, państwami partnerskimi oraz organizacjami międzynarodowymi, takimi jak ONZ i OBWE, z myślą o budowie bardziej odpornej, zdolnej do działania i konkurencyjnej Europy w obszarze bezpieczeństwa i obrony.