Regionalna Dyrekcja Ochrony Środowiska w Olsztynie

Mokradła wpływają na życie ludzi, środowisko, gospodarkę i jakość życia. Warto więc wiedzieć, czym są i jaka jest ich rola. Ruszamy zatem z nowym cyklem edukacyjnym, w którym postaramy się ukazać ich wyjątkowość i nieoceniony wpływ na naszą jakość życia oraz otoczenie.

Na początek, w dzisiejszym odcinku, przyjrzymy się definicji mokradeł. W kolejnych odcinkach napiszemy, dlaczego mokradła są skarbem bioróżnorodności i jakie wyzwania stoją przed ich ochroną. Śledźcie nas na naszej stronie i w naszych oficjalnych kanałach w social mediach.

Czym są mokradła?

Mokradła, choć są często ukryte w cieniu innych ekosystemów, są niezastąpione w utrzymywaniu równowagi w otaczającym nas świecie. Te unikalne obszary są nie tylko naturalnym filtrem oczyszczającym wodę, ale także miejscem życia dla wielu gatunków zwierząt i roślin.

Definicję mokradeł możemy odnaleźć w Konwencji Ramsarskiej, czyli umowie międzynarodowej o ochronie obszarów wodno-błotnych. Zgodnie z Konwencją mokradłami (po angielsku „wetlands”) nazywamy tereny bagien, błot i torfowisk lub zbiorniki wodne zarówno naturalne jak i sztuczne, stałe i okresowe, o wodach stojących lub płynących, słodkich, słonawych lub słonych (łącznie z wodami morskimi, których głębokość podczas odpływu nie przekracza 6 m).

Mokradła cenne przyrodniczo to: 

• Torfowiska (obszary z zakumulowanym torfem) – mszary, mechowiska, szuwary, bory i lasy bagienne.
• Namuliska (mokradła okresowe powstałe przez osadzanie się osadów rzecznych) – lasy łęgowe, szuwary, łąki wilgotne.
• Źródliska. 
• Cieki naturalne: rzeki, potoki, strumienie.
• Zbiorniki: jeziora, starorzecza, śródpolne i śródleśne oczka wodne, stawy rybne.

Usługi, które świadczą mokradła

Najważniejsze usługi ekosystemowe, których dostarczają nam mokradła, mieszczą się w ogólnie przyjętych czterech kategoriach:

• usługi zaopatrzeniowe,
• usługi regulacyjne,
• usługi podtrzymujące,
• i usługi kulturowe.

Mówiąc w dużym skrócie mokradła poprawiają jakość wód powierzchniowych i stanowią siedlisko dla wielu gatunków roślin i zwierząt, w tym rzadkich i chronionych, co wpływa na zachowanie bioróżnorodności i stabilność ekosystemów, magazynują wodę podczas intensywnych opadów i ograniczają zasięg powodzi. Wpływają również na klimat globalnie (emisja gazów cieplarnianych) i lokalnie (obniżenie temperatury powietrza, oczyszczanie i nawilżanie powietrza, tworzenie opadów). Mają również znaczenie gospodarcze i kulturowe.

Niestety, nadmierne eksploatowanie mokradeł i ich osuszanie prowadzi do degradacji tych obszarów, co ma z kolei negatywne skutki dla całego środowiska.

Pamiętajmy

Mokradła mają ogromny wpływ na nasze życie i otaczający nas świat. Ich ochrona i zachowanie są obecnie szczególnie ważne dla zapewnienia zrównoważonego rozwoju i dobrobytu społeczeństw. Dlatego powinniśmy doceniać i szczególnie chronić te niezwykłe ekosystemy, aby przyszłe pokolenia mogły korzystać z ich dobrodziejstw.

Czy wiecie, że:

• Spadek ilości mokradeł powoduje zmiany klimatyczne, zmniejszenie dostępności zasobów wodnych, zwiększenie podatności lokalnych społeczności na klęski żywiołowe, utratę gatunków oraz wpływa na źródła utrzymania i dobrobyt ludzi.
• Każdego roku w wyniku zabudowy traconych jest więcej terenów podmokłych niż się przywraca lub chroni – wpływa to na prawo człowieka do zdrowego środowiska.
• Aż na 53 proc. monitorowanych stanowisk stan siedlisk torfowiskowych oceniony został jako zły (zgodnie z raportem GIOŚ).

Szerzej o usługach, które świadczą mokradła, będziemy mówić w kolejnych odcinkach.

Żródło: Generalna Dyrekcja Ochrony Środowiska