Certyfikacja wykonawców zamówień publicznych polega na wcześniejszym, niezależnym potwierdzeniu określonych informacji dotyczących wykonawcy, które mają znaczenie w postępowaniach o udzielenie zamówienia publicznego, m.in. brak podstaw wykluczenia wykonawcy z postępowania orazjego zdolności do wykonania zamówienia. 

Podstawowym założeniem certyfikacji jest ograniczenie obowiązków formalnych po stronie wykonawców oraz zwiększenie efektywności postępowań o udzielenie zamówień publicznych. Wykonawca będzie mógł posługiwać się certyfikatem w kolejnych postępowaniach zamiast każdorazowego przedstawiania wielu dokumentów.  

Nowy system ma również istotne znaczenie dla zamawiających. Certyfikat wydany przez uprawniony podmiot certyfikujący ułatwi ocenę sytuacji wykonawcy i zapewni bardziej uporządkowany sposób weryfikacji. Będzie to sprzyjać większej przejrzystości, jednolitości i przewidywalności procesu oceny wykonawców.

Certyfikacja wykonawców zamówień publicznych będzie rozwiązaniem dobrowolnym - wykonawcy będą mogli samodzielnie zdecydować, czy chcą z niego skorzystać.  Uzyskanie certyfikatu nie będzie także warunkiem udziału w postępowaniach i wykonawcy nadal będą mogli stawać do przetargów na dotychczasowych zasadach.

Ze względu na znaczenie certyfikacji dla praktyki rynku zamówień publicznych system będzie wdrażany etapami. Takie podejście ma umożliwić odpowiednie przygotowanie wykonawców, zamawiających oraz podmiotów zaangażowanych w funkcjonowanie systemu certyfikacji. Celem jest zapewnienie, aby nowe rozwiązania były stosowane w sposób uporządkowany, jednolity i odpowiadający rzeczywistym potrzebom rynku.

Dłuższe vacatio legis 

Ministerstwo Rozwoju i Technologii, uwzględniając postulaty zgłaszane przez uczestników rynku zamówień publicznych, zapewni odpowiedni okres vacatio legis dla projektu rozporządzenia Ministra Finansów i Gospodarki w sprawie poziomów zdolności wykonawcy do wykonania zamówienia na roboty budowlane. Zgodnie z przyjętym założeniem rozporządzenie ma wejść w życie 1 stycznia 2027 r.

Jest to efekt dialogu z uczestnikami rynku zamówień publicznych – zamawiającymi i wykonawcami, w szczególności zaś z przedstawicielami samorządu terytorialnego. Identyczną rekomendację wystosował też Zespół do spraw certyfikacji wykonawców w zamówieniach publicznych oraz polityki zakupowej państwa. 

Więcej czasu dla gmin i miast

Przepisy dotyczące poziomów zdolności wykonawców w zakresie robót budowlanych będą miały istotne znaczenie dla praktyki stosowania certyfikacji w jednym z najważniejszych obszarów rynku zamówień publicznych. Obejmują one zagadnienia związane z potwierdzaniem zdolności wykonawcy do wykonania zamówienia na roboty budowlane, w tym kwalifikacji zawodowych i doświadczenia. Z tego względu ich wdrożenie wymaga odpowiedniego przygotowania się przez uczestników rynku – przede wszystkim przez jednostki samorządu terytorialnego.

Okres vacatio legis zostanie wykorzystany na działania wspierające wdrożenie systemu certyfikacji w tym zakresie. Ministerstwo Rozwoju i Technologii, we współpracy z Urzędem Zamówień Publicznych, planuje realizację działań informacyjno-szkoleniowych skierowanych do kadr zamawiających oraz do wykonawców.