IMERA
Akt o sytuacji nadzwyczajnej na rynku wewnętrznym i odporności rynku wewnętrznego stosowany od 29 maja 2026 r. to nowy unijny instrument, który ma służyć przewidywaniu skutków przyszłych kryzysów oraz przygotowywaniu się i reagowaniu na nie. Opiera się na wnioskach z ostatnich sytuacji nadzwyczajnych, takich jak Covid-19, rosyjska agresja na Ukrainę i kryzys energetyczny. Rozporządzenie IMERA przewiduje monitorowanie możliwości wystąpienia przyszłych kryzysów oraz wprowadza system zarządzania kryzysowego umożliwiający państwom członkowskim skoordynowaną reakcję.
Rozporządzenie IMERA obejmuje wszystkie towary i usługi z wyjątkiem produktów leczniczych, wyrobów medycznych, innych medycznych środków przeciwdziałania, półprzewodników, produktów energetycznych, usług finansowych czy produktów związanych z obronnością, które, co do zasady, podlegają wyłączeniu z rozporządzenia IMERA, są objęte dedykowanymi ramami sektorowymi. Rozporządzenie IMERA stosuje się również do przepływu osób, w tym pracowników.
Każde państwo członkowskie wyznacza własne Centralne Biuro Łącznikowe (działające niezależnie od kryzysu) oraz Pojedynczy Punkt Kontaktowy (który działa tylko w trakcie kryzysu). Są to podstawowe punkty kontaktu dla przedsiębiorców i obywateli służące do uzyskiwania informacji, zgłaszania zakłóceń czy współpracy w ramach systemu IMERA.
Dlaczego IMERA ma znaczenie dla Twojej firmy?
Współpraca w ramach IMERA, na przykład poprzez udostępnianie informacji o łańcuchach dostaw, czy udzielenie odpowiedzi na wnioski dotyczące dostarczania towarów i usług istotnych w kontekście kryzysu, przynosi przedsiębiorcom bezpośrednie korzyści. Pozwala to organom publicznym lepiej zrozumieć rzeczywiste ograniczenia, z jakimi mierzą się firmy i podejmować trafniejsze decyzje, co pomaga ograniczać zakłócenia działalności operacyjnej. Jednocześnie IMERA tworzy konkretne możliwości biznesowe dzięki przyspieszonym procedurom wydawania zezwoleń na wprowadzenie towarów do obrotu oraz specjalnym narzędziom zamówień publicznych.
Współpraca przedsiębiorców i administracji publicznej pozwala skuteczniej reagować na kryzysy oraz szybciej przywracać normalne funkcjonowanie rynku.
Trzy tryby w ramach IMERA
IMERA działa w trzech trybach. Tryb planowania awaryjnego (Contingency Mode) jest trybem domyślnym. Tryb podwyższonej czujności (Vigilance Mode) oraz Tryb sytuacji nadzwyczajnej na rynku wewnętrznym (Emergency Mode) mogą zostać uruchomione przez Radę UE na wniosek Komisji Europejskiej, gdy pojawia się ryzyko kryzysu lub gdy kryzys realnie zagraża funkcjonowaniu rynku wewnętrznego. Instrumenty dostępne w poszczególnych trybach.
1. Tryb planowania awaryjnego (Vigilance Mode)
CEL: Planowanie i przygotowanie przed wystąpieniem kryzysu. Wczesne wykrywanie zakłóceń poprzez monitorowanie sytuacji rynkowej i budowanie odporności.
- Właściwe organy państw członkowskich konsultują się z interesariuszami w celu pozyskania informacji i danych rynkowych dotyczących danego sektora.
- Przedsiębiorcy mogą zgłaszać zakłócenia w łańcuchach dostaw oraz przeszkody dla swobodnego przepływu do krajowego Centralnego Biura Łącznikowego IMERA.
- Interesariusze mogą dobrowolnie przygotować protokoły kryzysowe, testy warunków skarajnych, uczestniczyć w szkoleniach przygotowawczych
i symulacjach kryzysowych organizowanych przez Komisję Europejską.
2. Tryb podwyższonej czujności (Contingency Mode)
CEL: Wzmocnienie monitorowania sytuacji w przypadku zbliżającego się kryzysu.
- Organy krajowe mogą kontaktować się z przedsiębiorcami działającymi w sektorach objętych ryzykiem za pośrednictwem bezpiecznych cyfrowych formularzy w celu uzyskania informacji dotyczących: zakłóceń, krótkoterminowych prognoz, możliwości zastąpienia danych produktów lub usług, zdolności zwiększenia produkcji towarów objętych kryzysem.
- Przedsiębiorcy mogą brać udział w postępowaniach zakupowych organizowanych przez UE w celu dostarczania towarów i usług potrzebnych do zapobieżenia kryzysowi.
3. Tryb sytuacji nadzwyczajnej na rynku wewnętrznym (Emergency Mode)
CEL: Działania podejmowane w sytuacji wystąpienia konkretnego kryzysu. Zapewnienie swobodnego przepływu towarów, usług i pracowników w UE. Zapewnienie dostępności kluczowych towarów i usług w sytuacji kryzysowej.
- Przedsiębiorcy są chronieni przed nadmiernymi ograniczeniami dotyczącymi swobodnego przepływu towarów, usług i pracowników.
- Komisja Europejska może kontaktować się z przedsiębiorcami działającymi w sektorach objętych kryzysem za pośrednictwem bezpiecznych cyfrowych formularzy, aby ocenić, czy środki nadzwyczajne pozwolą przeciwdziałać poważnym niedoborom towarów lub usług istotnych w kontekście kryzysu.
- Przedsiębiorcy mogą uczestniczyć w zamówieniach publicznych organizowanych przez UE w imieniu lub na rzecz państw członkowskich w celu dostarczania towarów i usług potrzebnych do ograniczenia skutków kryzysu.
- Przedsiębiorcy mogą otrzymywać priorytetowe zamówienia dotyczące towarów istotnych w kontekście kryzysu. Po ich przyjęciu przedsiębiorca uzyskuje ochronę prawną umożliwiającą przekierowanie produkcji bez ponoszenia odpowiedzialności za niewywiązanie się z wcześniej zawartych umów wobec dotychczasowych klientów.
- W przypadku uruchomienia przez Komisję procedury wydawania zezwoleń dla towarów istotnych w kontekście kryzysu, przedsiębiorcy będą mogli korzystać z uproszczonych
i szybszych procedur wprowadzania tych towarów na rynek. - Przedsiębiorcy będą mogli otrzymywać niemal w czasie rzeczywistym aktualne informacje dotyczące rozwoju sytuacji kryzysowej, a także możliwych ograniczeń swobodnego przepływu oraz innych środków reagowania kryzysowego.
Kontakt
Centralne Biuro Łącznikowe IMERA
Pl. Trzech Krzyży 3/5
00-507 Warszawa
Podstawa prawna
Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2024/2747 z dnia 9 października 2024 r. w sprawie ustanowienia ram środków dotyczących sytuacji nadzwyczajnej na rynku wewnętrznym i odporności rynku wewnętrznego oraz w sprawie zmiany rozporządzenia Rady (WE) nr 2679/98 Przejdź do rozporządzenia
Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2024/2748 z dnia 9 października 2024 r. w sprawie zmiany rozporządzeń (UE) nr 305/2011, (UE) 2016/424, (UE) 2016/425, (UE) 2016/426, (UE) 2023/988 i (UE) 2023/1230 w odniesieniu do procedur nadzwyczajnych dotyczących oceny zgodności, domniemania zgodności, przyjmowania wspólnych specyfikacji i nadzoru rynku w związku z sytuacją nadzwyczajną na rynku wewnętrznym Przejdź do rozporządzenia
Dyrektywa Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2024/2749 z dnia 9 października 2024 r. w sprawie zmiany dyrektyw 2000/14/WE, 2006/42/WE, 2010/35/UE, 2014/29/UE, 2014/30/UE, 2014/33/UE, 2014/34/UE, 2014/35/UE, 2014/53/UE i 2014/68/UE w odniesieniu do procedur nadzwyczajnych dotyczących oceny zgodności, domniemania zgodności, przyjmowania wspólnych specyfikacji i nadzoru rynku w związku z sytuacją nadzwyczajną na rynku wewnętrznym Przejdź do dyrektywy