Cyfrowy paszport produktu
Cyfrowy paszport produktu (Digital Product Passport - DPP) to jeden z kluczowych instrumentów wdrażanych na podstawie Rozporządzenia (UE) 2024/1781 w sprawie ekoprojektu dla zrównoważonych produktów (ESPR).
DPP zwiększy przejrzystość w cyklu życia produktów wprowadzanych do obrotu na jednolitym rynku Unii Europejskiej. Ułatwi świadome wybory konsumenckie, wesprze gospodarkę o obiegu zamkniętym, a także pomoże walczyć z greenwashingiem (tj. pseudoekologicznym marketingiem) i produktami podrobionymi.
W paszporcie znajdą się określone dane o produkcie
- pochodzenie surowców,
- procesy wytwarzania,
- informacje o łańcuchu dostaw i możliwościach naprawy,
- dane dotyczące recyklingu i sposobu zagospodarowania po zakończeniu użytkowania.
Paszport będzie dostępny w formie cyfrowej, np. przez kod QR lub technologię NFC. Umożliwi to przedsiębiorcom, konsumentom, organom nadzoru i służbom celnym szybkie uzyskanie informacji o danym produkcie. Dla przedsiębiorstw paszport oznacza konieczność systematycznego gromadzenia, aktualizowania i udostępniania danych o wytwarzanych lub wprowadzanych do obrotu towarach.
Rozporządzenie ESPR weszło w życie w lipcu 2024 r. Obecnie Komisja Europejska (KE) pracuje nad aktami delegowanymi i wykonawczymi, które doprecyzują zakres i strukturę danych wymaganych w cyfrowym paszporcie.
Obowiązek posiadania cyfrowego paszportu produktu będzie wprowadzany stopniowo. Grupami produktów, dla których producenci będą zobowiązani przygotować cyfrowe paszporty produktu będą przede wszystkim te, ktore zostały uwzglednione w „Planie prac w zakresie ekoprojektu dla zrównoważonych produktów i etykietowania energetycznego na lata 2025–2030 COM(2025) 187”, a więc dla:
- branży tekstylnej,
- opon,
- mebli i materacy,
- produktów pośrednich, takich jak żelazo, stal i aluminium.
Obowiązek opracowania cyfrowego paszportu produktu będzie dotyczył również niektórych grup wyrobów regulowanych odrębnymi aktami prawnymi, takimi jak baterie czy wyroby budowlane. Szczegółowe wymagania dla tych produktów określono we właściwych przepisach sektorowych.
Zasady funkcjonowania oraz infrastruktura cyfrowa rejestru DPP
W celu zapewnienia bezpiecznej i stabilnej infrastruktury cyfrowej, 16 lipca 2026 r. przyjęte zostało Rozporządzenie wykonawcze 2026/1778, które ustanawia zasady zarządzania i operacyjnego funkcjonowania Rejestru cyfrowych paszportów produktów. Na tej podstawie Komisja Europejska uruchomiła oficjalny Rejestr DPP, dedykowane środowisko testowe oraz helpdesk. Rozwiązania te umożliwiają testowanie integracji systemowej, sprawdzanie modeli danych i rejestrację paszportów, wspierając sprawne przygotowanie rynku przed wejściem w życie pierwszych obowiązków wdrożenia DPP.
Rejestr składa się z następujących elementów:
-
strony internetowej zapewniającej bezpieczny interfejs użytkownika umożliwiający dostęp do rejestru podmiotom gospodarczym, podmiotom łańcucha wartości, właściwym organom krajowym i organom celnym;
-
API na potrzeby rejestracji cyfrowego paszportu produktu i otrzymywania informacji z rejestru;
-
platformy weryfikacyjnej służącej do potwierdzania i weryfikacji istnienia i kompletności cyfrowych paszportów produktów; systemu generowania niepowtarzalnych identyfikatorów rejestracji;
-
komponentu pamięci do przechowywania co najmniej niepowtarzalnych identyfikatorów i kodów towarów dla produktów, które mają zostać objęte procedurą celną „dopuszczenie do obrotu”;
-
wykazu zweryfikowanych dostawców usług w zakresie cyfrowych paszportów produktów zarejestrowanych w rejestrze;
-
repozytorium semantycznego;
-
systemu rejestracji;
-
systemów identyfikacji i zezwoleń dla użytkowników rejestru.
Proces tworzenia cyfrowego paszportu produktu opiera się na gromadzeniu danych przez podmioty gospodarcze zgodnie z odpowiednimi dla tego produktu przepisami unijnymi. Paszport jest tworzony i rejestrowany w Rejestrze DPP, podczas gdy pełne dane o produkcie pozostają przechowywane w sposób zdecentralizowany przez sam podmiot lub dostawcę usług DPP, wraz w wymaganymi metadanymi. Cyfrowy nośnik danych (np. kod QR) łączy fizyczny produkt z jego paszportem.
Po zarejestrowaniu produktu system generuje unikalny identyfikator (Unique Registration Identifier – URI) dla cyfrowego paszportu. W przypadku produktów importowanych, identyfikator może być weryfikowany przez służby celne, natomiast produkty wytworzone w UE muszą zostać zarejestrowane przed wprowadzeniem na rynek.
Dostęp do danych odbywa się w zależności od ról użytkowników:
-
konsumenci zyskują wgląd w kluczowe informacje produktowe,
-
podmioty zajmujące się naprawą i recyklingiem uzyskują dostęp do danych technicznych,
-
organy publiczne mogą przeglądać dane niezbędne do kontroli rynku.
Przebieg prac nad cyfrowym paszportem produktu
Do 1 lipca 2025 roku trwały konsultacje publiczne w sprawie DPP za pośrednictwem portalu Have your say. Zbierane były opinie na temat
-
sposobu przechowywania danych i zarządzania nimi przez usługodawców,
-
potrzeby opracowania systemu certyfikacji dla takich usługodawców.
Do 27 sierpnia 2025 roku dostępne były ankiety Komisji Europejskiej. Zostały przygotowane, aby lepiej zrozumieć koszty i skutki przyszłych wymogów dla dostawców usług cyfrowego paszportu.
Zbierane były opinie zainteresowanych grup, m.in. przedsiębiorstw zajmujących się obiegiem zamkniętym i gospodarowaniem odpadami oraz przedsiębiorstw zobowiązanych do opracowania DPP dla swoich produktów.
Rozpoczął się etap wdrażania regulacji i infrastruktury technicznej. 16 lipca 2026 r. przyjęte zostało Rozporządzenie wykonawcze 2026/1778 określające zasady zarządzania i funkcjonowania Rejestru DPP, które wchodzi w życie z dniem 6 sierpnia 2026 r.
Na IV kwartał 2026 r. zaplanowano przyjęcie aktu delegowanego z wymogami sektorowymi dla żelaza i stali, w tym dotyczącymi cyfrowych paszportów dla tej grupy produktów.
Pierwszy formalny obowiązek posiadania cyfrowego paszportu wejdzie w życie 18 lutego 2027 r. dla określonych typów baterii, zgodnie z rozporządzeniem 2023/1542 w sprawie baterii. Następnie opracowywane będą sektorowe wymogi DPP dla kolejnych grup produktów wskazanych w rozporządzeniu ESPR, m.in.:
-
branży tekstylnej, opon oraz aluminium w 2027 r.
-
mebli w 2028 r.
-
materacy oraz produktów ICT w 2029 r.
Szczegółowe informacje na temat cyfrowego paszportu produktu, dostępu do rejestru oraz środowiska testowego znajdują się na oficjalnej stronie Komisji Europejskiej.
Informacje o przepisach dotyczących funkcjonowania dostawców usług w zakresie cyfrowych paszportów produktów dostępne są na portalu Have your say.
Definicje
Rejestr cyfrowych paszportów produktów
Zgodnie z art. 2 rozporządzenia wykonawczego 2026/1778: „system informacyjny ustanowiony i utrzymywany przez Komisję zgodnie z art. 13 rozporządzenia (UE) 2024/1781”
Repozytorium semantyczne
Zgodnie z art. 2 rozporządzenia wykonawczego 2026/1778: „zbiór modeli danych i definicji semantycznych, które składają się z uporządkowanego i logicznie powiązanego zestawu pojęć i ich znaczeń określających podstawowe elementy cyfrowego paszportu produktu, definicje nazw lub słowników, elementy danych i ontologię związaną z konkretnymi danymi w celu zapewnienia wspólnego zrozumienia przez wszystkich użytkowników oraz interpretacji wielojęzycznej stosowanej do walidacji cyfrowego paszportu produktu i łączenia danych zawartych w rejestrze z cyfrowymi paszportami produktów”.