Reforma spółdzielczości mieszkaniowej wkracza w kolejny etap. Po wejściu w życie w styczniu 2026 r. tzw. małej nowelizacji ustawy o spółdzielniach mieszkaniowych, która m.in. ograniczyła możliwość stosowania pełnomocnictw na walnych zgromadzeniach, Ministerstwo Rozwoju i Technologii przygotowało kolejny pakiet zmian.

Projekt ustawy o zmianie ustawy o spółdzielniach mieszkaniowych oraz niektórych innych ustaw (UD 311) został 17 września 2026 r. przyjęty przez Stały Komitet Rady Ministrów i skierowany na posiedzenie Rady Ministrów.

Większa kontrola mieszkańców i transparentność spółdzielni

Jednym z głównych celów projektu jest zwiększenie wpływu członków na funkcjonowanie spółdzielni oraz zapewnienie im szerszego dostępu do informacji o jej działalności.

Przewiduje on m.in. zwiększenie uprawnień członków w zakresie dostępu do dokumentów spółdzielni. Prawo do otrzymania dokumentów uzyskają również właściciele lokali, którzy nie są członkami spółdzielni.

Projekt ustawy wprowadza również obowiązek prowadzenia wykazu umów zawieranych przez spółdzielnię, a także możliwość uczestniczenia w walnym zgromadzeniu przy wykorzystaniu środków bezpośredniego porozumiewania się na odległość. Z kolei spółdzielnie liczące więcej niż 500 członków będą zobowiązane do prowadzenia strony internetowej.

Wśród proponowanych rozwiązań jest również kadencyjność zarządów – maksymalnie pięcioletnią kadencję, bez ograniczenia liczby kadencji. Ma to zwiększyć odpowiedzialność organów spółdzielni przed jej członkami.

Osiem milionów Polek i Polaków żyje dziś w mieszkaniach zarządzanych przez spółdzielnie mieszkaniowe. Majątek spółdzielni jest majątkiem prywatnym wszystkich jej członków, dlatego muszą mieć oni pewność, że zarząd rzetelnie gospodaruje ich własnością. Z tego powodu wprowadzamy rejestr umów i zwiększamy dostęp do dokumentów spółdzielni

– powiedział wiceminister rozwoju i technologii Tomasz Lewandowski.

Powrót do budowy mieszkań lokatorskich

Projekt ma również stworzyć lepsze warunki do rozwoju budownictwa spółdzielczego. Jednym z założeń jest przywrócenie instytucji spółdzielczości lokatorskiej – w przypadku nowo ustanowionego spółdzielczego lokatorskiego prawa do lokalu nie będzie możliwości jego przekształcenia we własność.

Zmiany mają ułatwić spółdzielniom powrót do jednej z ich podstawowych funkcji, czyli budowy mieszkań lokatorskich. Projekt przewiduje także rozwiązania dotyczące lokali w budynkach posadowionych na gruntach o nieuregulowanym stanie prawnym, w tym umożliwienie obrotu takimi lokalami.

Zgodnie ze Strategią mieszkaniową dla Polski, którą w marcu przedstawił minister Andrzej Domański, chcemy włączyć spółdzielnie mieszkaniowe do ogólnopolskiego programu budownictwa społecznego. Aby mogły ponownie skoncentrować się na jednej ze swoich podstawowych działalności – budowie mieszkań lokatorskich dla rodzin o umiarkowanych dochodach – musimy odbudować zaufanie między członkami a zarządami spółdzielni. Dlatego zwiększamy transparentność działalności spółdzielni i wprowadzamy obowiązkową kadencyjność zarządów

– powiedział podsekretarz stanu Tomasz Lewandowski.

Szersze prawa członków i właścicieli lokali

Projekt przewiduje również przywrócenie członkostwa osobom, które utraciły je w wyniku zmian z 2017 r. Dotyczy to m.in. osób, którym przysługuje spółdzielcze prawo do lokalu w budynkach usytuowanych na gruntach o nieuregulowanym stanie prawnym.

Jednocześnie określone zostały czynności przekraczające zakres zwykłego zarządu, do których konieczne będzie podjęcie uchwały przez właścicieli lokali.

Możliwe będzie także zastąpienie walnego zgromadzenia zebraniem przedstawicieli. Rozwiązanie to ma usprawnić funkcjonowanie większych spółdzielni.

Rzetelniejsza lustracja

Proponowane zapisy wzmacniają również mechanizmy kontroli działalności spółdzielni. Projekt zakłada obowiązek zrzeszania się spółdzielni mieszkaniowych w związkach rewizyjnych, których działalność statutowa dotyczy spółdzielczości mieszkaniowej.

Wprowadzona zostanie także możliwość zwrócenia się do Krajowej Rady Spółdzielczej o weryfikację określonych ustaleń zawartych w lustracji.