Cele strategiczne

• Skalowanie bioprodukcji i budowa łańcuchów wartości w UE - rozwój przemysłowej produkcji biopochodnych chemikaliów, materiałów i kluczowych składników dla żywności/pasz;
• Zmniejszenie zależności od surowców kopalnych poprzez zastępowanie wybranych produktów petrochemicznych rozwiązaniami bio-based;
• Wzmocnienie odporności strategicznej i konkurencyjności UE w sektorze biogospodarki oraz tworzenie rozwiązań zgodnych z celami Zielonego Ładu (bioekonomia, obieg zamknięty).

Wyzwania rynkowe

• Wysokie bariery wejścia i koszty pierwszego wdrożenia (R&D + pierwsza skala przemysłowa), wymagające dużych inwestycji publiczno-prywatnych;
• Fragmentacja rynku i potrzeba współpracy transgranicznej - wiele podmiotów/państw musi skoordynować polityki, standardy i inwestycje, by projekty przyniosły efekty w całej UE;
• Dopasowanie do polityk środowiskowych i wymogów zrównoważenia (surowce odnawialne, ślad węglowy, cascade use), co podnosi wymogi projektowe i operacyjne.

Zakres merytoryczny (tematy priorytetowe wskazane przez JEF-IPCEI / KE)

JEF-IPCEI oraz komunikaty Komisji wyodrębniły trzy główne kategorie kandydatów IPCEI w obszarze biotechnologii niemedycznej:

1. Biotechnologie wytwarzania chemikaliów pochodzenia biologicznego (bio-based chemicals) – rozwój procesów i instalacji do produkcji chemikaliów z biomasy zamiast surowców kopalnych; obejmuje R&D i pierwsze wdrożenia przemysłowe.

Projekty obejmują:

• tworzenie centrów zaopatrzenia w surowce i wstępnej obróbki węglowodanów, kwasów tłuszczowych i olejów, biomasy lignocelulozowej, CO₂/gazów odlotowych, alg i pozostałości organicznych w celu wytworzenia chemikaliów nadających się do zastosowań przemysłowych;
• rozwijające platformy konwersji: fermentacja (w tym fermentacja gazowa), hydroliza, fotobioreaktory; intensyfikacja procesów i przetwarzanie ciągłe; zmodyfikowane szczepy mikroorganizmów przystosowane do trudnych warunków przemysłowych;
• wykorzystujące zaawansowane separacje, oczyszczanie i formułowanie przy niższym zużyciu energii/rozpuszczalników;
• otwarte obiekty pilotażowe i demonstracyjne w celu zmniejszenia ryzyka związanego z rozszerzeniem skali i zwiększenia udziału MŚP;
• integracja wokół chemikaliów platformowych (np. kwas mlekowy, itakonowy, bursztynowy; etanol; poliole) umożliwiająca wiele zastosowań końcowych (np. PLA, poliestry, specjalistyczne półprodukty).

Poparcie ze strony Państw Członkowskich (10 krajów):

BE, DE, EE, ES, FI, FR, IT, NL, PL, SI

(Belgia, Niemcy, Estonia, Hiszpania, Finlandia, Francja, Włochy, Holandia, Polska, Słowenia)

2. Biotechnologie wytwarzania materiałów pochodzenia biologicznego (bio-based materials) – rozwój biomateriałów pozyskiwanych z odnawialnych surowców (np. biopolimery, kompozyty), o potencjalnie mniejszym wpływie na środowisko niż tradycyjne materiały petrochemiczne.

Projekty obejmują:

• tworzenie zrównoważonych alternatyw dla konsumentów w wielu sektorach, w tym w sektorze opakowań, tekstyliów, kosmetyków, motoryzacyjnym, leśnym, rolniczym i budowlanym;
• zaawansowane przetwarzanie biomasy, innowacyjne technologie recyklingu, precyzyjna fermentacja i biologia syntetyczna, czyli przekształcanie biomasy rolniczej i leśnej, w tym między innymi pozostałości, odpadów pochodzenia biologicznego i biogenicznego CO₂, w nowatorskie materiały o ulepszonych właściwościach, takich jak biodegradowalność, możliwość recyklingu i trwałość;
• badania, rozwój i innowacje, pierwsze wdrożenie technologii (FID) - integracja innowacji w całym łańcuchu wartości, od zrównoważonego pozyskiwania i wstępnej obróbki po przetwarzanie, zastosowanie i recykling - przejście w kierunku gospodarki o obiegu zamkniętym, zmniejszenie zależności od surowców pochodzenia kopalnego oraz wzmocnienie strategicznej autonomii UE i regionalnych łańcuchów wartości.

Poparcie ze strony Państw Członkowskich (11 krajów):

BE, DE, EE, ES, FI, FR, HU, IE, NL, PL, SI

(Belgia, Niemcy, Estonia, Hiszpania, Finlandia, Francja, Węgry, Irlandia, Holandia, Polska, Słowenia)

3. Biotechnologie dla żywności i pasz (biotechnologies for food and feed) – technologie wspierające produkcję składników żywności i pasz wysokiej jakości (np. mikro-biorafinerie, fermentacje precyzyjne), co może poprawić bezpieczeństwo żywnościowe i zrównoważenie produkcji rolnej.

Projekty obejmują:

• opracowanie i skalowanie pilotażowych i demonstracyjnych obiektów do przetwarzania biologicznego żywności (dostęp do których będzie otwarty, w tym dla MŚP i instytucji badawczych) oraz integracja systemów kontroli procesów opartych na sztucznej inteligencji;
• działania w zakresie badań, rozwoju i innowacji dotyczące nowych składników, białek funkcjonalnych i związków bioaktywnych o ulepszonych profilach odżywczych;
• wysoce innowacyjne produkty i zwiększenie skali innowacyjnych możliwości technologicznych, wzmacniając w ten sposób łańcuchy dostaw, zwiększając konkurencyjność Europy i zapewniając UE pozycję światowego lidera w dziedzinie zrównoważonych biotechnologii stosowanych w produkcji żywności i pasz.

Poparcie ze strony Państw Członkowskich (11 krajów):

BE, DE, EE, ES, FI, FR, HU, IE, NL, PL, SI

(Belgia, Niemcy, Estonia, Hiszpania, Finlandia, Francja, Węgry, Irlandia, Holandia, Polska, Słowenia)

Status:

24.11.2025 r. JEF-IPCEI zatwierdził (endorse) uruchomienie fazy projektowej (Design Phase) dla kandydatów IPCEI w dziedzinie biotechnologii, co oznacza, że IPCEI Biotech jest w fazie przygotowania i projektowania, z aktywnym udziałem państw członkowskich i Design Support Hub.

 

Terminarz:

• Faza projektowania – etap I (grudzień 2025 r. – kwiecień 2026 r.)

Faza ta będzie się koncentrować na dopracowaniu zakresu inicjatywy w celu włączenia wszystkich zainteresowanych państw członkowskich. W razie potrzeby zostanie podjęta decyzja o ewentualnym połączeniu kandydatów do IPCEI w dziedzinie biotechnologii.

• Faza projektowania – etap II (maj 2026 r. – sierpień 2026 r.)

Państwa członkowskie ogłaszają zaproszenia do wyrażenia zainteresowania (calls for expressions of interest) i przystępują do preselekcji na poziomie krajowym, podczas gdy na szczeblu europejskim wysiłki koncentrują się na określeniu celów i ustaleniu zakresu dokumentu ramowego (Chapeau).

• Faza projektowania – etap III (wrzesień 2026 r. – styczeń 2027 r.)

Faza ta obejmie proces kojarzenia partnerów w celu zidentyfikowania synergii między wybranymi projektami krajowymi, a także opracowanie kompleksowego dokumentu Chapeau. Zakończy się ona wstępnym zgłoszeniem do Komisji Europejskiej.

• Faza oceny (luty 2027 r. – maj 2027 r.)

Zgodnie z procedurami pomocy państwa i kodeksem dobrych praktyk w zakresie IPCEI, następuje wstępne powiadomienie Komisji o IPCEI i projektach. Obejmuje to udzielenie odpowiedzi na pytania DG COMP w zakresie kolejnych projektów. Komisja podejmuje decyzje i ogłasza IPCEI.