Europa znajduje się pod rosnącą presją geopolityczną. Potrzebujemy odważnych rozwiązań, które zwiększą konkurencyjność przemysłu wobec globalnych graczy oraz wzmocnią naszą gospodarkę.

- powiedział minister Domański przed obradami Rady COMPET.

 

Przyjaciele Przemysłu i podejście Made in UE

W przeddzień Rady COMPET minister Andrzej Domański uczestniczył w spotkaniu stanowiącym kontynuację 8. Konferencji Przyjaciół Przemysłu (Friends of Industry), która odbyła się w listopadzie ub. r. w Berlinie. Na kolejną edycję konferencji minister zaprosił do Polski.

Minister odniósł się do kwestii preferencji europejskiej (Made in UE) w kontekście spodziewanej publikacji Industrial Accelerator Act. Podkreślił, że ten mechanizm jest potrzebny w obecnej sytuacji geogospodarczej, jednak musi być on starannie skalibrowany: wprowadzany stopniowo, sektor po sektorze, w oparciu o rzetelne oceny skutków.

 

Preferencja europejska nie może pogłębiać różnic między państwami członkowskimi wynikających z odmiennych punktów wyjścia w transformacji energetycznej

 – powiedział minister Domański.

 

Sojusz na rzecz przemysłów energochłonnych

Minister Domański przewodniczył 5. spotkaniu Sojuszu na rzecz Przemysłów Energochłonnych. Głównym tematem rozmów była konkurencyjność europejskiego przemysłu – w szczególności sektora chemicznego, który należy do energochłonnych gałęzi gospodarki.

Europa musi działać szybko i odważnie. Przemysł energochłonny ugina się pod kosztami operacyjnymi związanymi z systemem ETS. Potrzebna jest rewizja systemów ETS, a także CBAM. Musimy racjonalnie spojrzeć na to, co jest osiągalne dla naszego przemysłu, aby móc konkurować globalnie

– zaznaczył minister Domański.

Spotkanie było okazją do pogłębionej wymiany poglądów na szczeblu ministerialnym na temat lepszego powiązania unijnych celów dekarbonizacyjnych z agendą konkurencyjności przemysłów energochłonnych, ze szczególnym uwzględnieniem sektora chemicznego.

Przemysł chemiczny jest niezbędny dla silnej gospodarki europejskiej. Praktycznie wszystkie łańcuchy dostaw zależą od jego surowców. Bez niego nie możemy przyspieszyć zielonej transformacji i dekarbonizacji. To nie tylko przemysł, ale sektor strategiczny, będący w awangardzie konkurencyjności i bezpieczeństwa

- podkreślił minister Andrzej Domański.

W trakcie posiedzenia rozmawiano o sytuacji przemysłu chemicznego ze względu na wyzwania, z jakimi się mierzy: wysokimi cenami energii, obciążeniami regulacyjnymii ekonomicznymi wynikającymi z funkcjonowania mechanizmu ETS, a także konkurencją ze strony producentów z państw trzecich. W ostatnich latach europejski przemysł traci na konkurencyjności. Tylko w sektorze chemicznym w ciągu czterech lat ubyło 9% mocy produkcyjnych oraz ponad 100 tys. miejsc pracy. Mechanizm preferencji europejskiej może pomóc ustabilizować łańcuchy dostaw, ograniczyć zależności zewnętrzne i zachować wartość dodaną w Unii Europejskiej.

Misją Sojuszu jest wypracowywanie strategicznych wskazówek i analiz wspierających prace Komisji Europejskiej i Rady.

 

Rada ds. konkurencyjności - rynek wewnętrzny i przemysł

Tematami agendy posiedzenia Rady UE ds. Konkurencyjności były m.in. Europejski Funduszu Konkurencyjności, Roczny raport jednolitego rynku i konkurencyjności 2026 oraz plany sektorowe Komisji w zakresie chemii, stali i motoryzacji.

Ministrowie odbyli debatę na temat Europejskiego Funduszu Konkurencyjności na lata 2028–2034. Jest on jednym z głównych filarów przyszłych ram finansowych i ma na celu rozwiązanie problemu rozdrobnienia systemów finansowania oraz uzależnienia od globalnych łańcuchów dostaw w przypadku technologii krytycznych.

W przypadku Funduszu prezentujemy jasny przekaz, aby w dużo większym stopniu wspierał małe i średnie przedsiębiorstwa, a także start-upy. Kluczowe jest zapewnienie płynnej ścieżki inwestycyjnej, która pozwoli na ciągłość finansowania dla firm. Bo mądre finansowanie i inwestycje procentują, budując silniejszą gospodarkę europejską

– powiedział wiceminister Michał Baranowski.

Fundusz koncentruje się na czystej transformacji i dekarbonizacji, transformacji cyfrowej, zdrowiu, biotechnologii, rolnictwie i biogospodarce oraz obronności i przestrzeni kosmicznej.

Uczestnicy Rady zapoznali się również z rocznym sprawozdaniem dotyczącym Jednolitego Rynku i konkurencyjności na 2026 rok.

Polska opowiada się za odważnymi rozwiązaniami sprzyjającymi wzmocnieniu Jednolitego Rynku, integracji rynku usług, w tym za wdrażaniem cyfrowych narzędzi ułatwiających działalność transgraniczną przedsiębiorstw

– podkreślił wiceminister Baranowski.

Dyskusje w Brukseli mają kluczowe znaczenie dla przyszłości europejskiego przemysłu i jego pozycji w globalnej gospodarce. Istotnym elementem jest bezpieczeństwo gospodarcze UE, wzmocnienie odporności łańcuchów dostaw. Istnieje potrzeba dalszych prac nad zabezpieczeniem dostaw surowców krytycznych oraz wdrażaniem i wykorzystywaniem istniejących instrumentów, a także wprowadzenie ram dla tworzenia europejskiej wartości dodanej przez bezpośrednie inwestycje zagraniczne.

Konsekwentne i skoordynowane podejście do nowych inicjatyw legislacyjnych oraz unikanie tworzenia dodatkowych barier regulacyjnych pozwoli realnie poprawić konkurencyjność Unii Europejskiej.

W obecnym kontekście geopolitycznym zwiększanie konkurencyjności oznacza zmniejszanie zależności, wzmacnianie potencjału przemysłowego oraz zapewnienie europejskim przedsiębiorstwom możliwości innowacji i skalowania działalności w ramach jednolitego rynku - skomentował wiceminister Baranowski.