Nowe zasady planowania przestrzennego

Jednym z kamieni milowych KPO była reforma planowania i zagospodarowania przestrzennego. Jej celem jest ograniczenie chaotycznej suburbanizacji, racjonalne wykorzystanie terenów i zwiększenie przewidywalności procesów inwestycyjnych.

Efekty reformy są już widoczne. Do 31 sierpnia 2026 r. uchwalono i opublikowano 877 planów ogólnych gmin, z czego 831 obowiązuje. Oznacza to realizację wskaźnika KPO zakładającego uchwalenie planów ogólnych przez co najmniej 744 gminy.

Gminy mogły otrzymać refundację kosztów przygotowania planów ogólnych, miejscowych planów zagospodarowania przestrzennego oraz gminnych programów rewitalizacji. Ważnym elementem inwestycji były również bezpłatne szkolenia dla samorządowców i planistów. Zakładano przeszkolenie 1700 osób, tymczasem kursy ukończyło 2485 osób.

Plan ogólny gminy określa m.in. strefy funkcjonalne oraz podstawowe parametry zabudowy. Ma to ułatwić racjonalne wykorzystanie przestrzeni, ograniczyć koszty budowy i utrzymania infrastruktury oraz zapewnić inwestorom bardziej stabilne warunki realizacji przedsięwzięć.

Planowanie przestrzenne online

Reformę uzupełnia cyfryzacja procesów planistycznych. 1 lipca 2026 r. uruchomiony został Rejestr Urbanistyczny – nowy publiczny system teleinformatyczny, który gromadzi w jednym miejscu informacje i dane dotyczące planowania i zagospodarowania przestrzennego.
Mieszkańcy, inwestorzy, samorządy i administracja publiczna mogą korzystać online z dokumentów i danych przestrzennych. Jednym z elementów systemu jest e-Wyrys POG, umożliwiający elektroniczne uzyskanie wypisu i wyrysu z planu ogólnego gminy. Jest to pierwsza usługa dostępna z poziomu mObywatela, wykorzystująca dane przestrzenne.

Dostęp do wszystkich komponentów Rejestru Urbanistycznego jest bezpłatny.

Więcej dostępnych i energooszczędnych mieszkań

Środki KPO wspierają również rozwój mieszkalnictwa. Powstają i są remontowane mieszkania na wynajem przeznaczone dla gospodarstw domowych o niskich i umiarkowanych dochodach. Wskaźnik inwestycji został zrealizowany na poziomie 126,7 proc. – dokumenty potwierdzające jego osiągnięcie złożono dla 152 budynków.

Inwestycje zwiększają dostępność mieszkań o dobrym standardzie i niskich oraz umiarkowanych czynszach. Jednocześnie wysoka efektywność energetyczna lokali oznacza niższe koszty ich utrzymania dla mieszkańców. Realizacja inwestycji generuje również nowe kontrakty dla firm budowlanych.

KPO wspiera także poprawę efektywności energetycznej wielorodzinnych budynków mieszkalnych, m.in. termomodernizację, wymianę nieefektywnych źródeł ogrzewania i upowszechnianie niskoemisyjnych źródeł energii. Do 27 sierpnia wpłynęły 5434 wnioski o refundację, co oznacza realizację wskaźnika. 

Dzięki tym inwestycjom mieszkańcy mogą korzystać z bardziej komfortowych mieszkań, których utrzymanie jest tańsze. Termomodernizacja i rozwój OZE oznaczają także mniejsze zużycie energii i korzyści dla środowiska, a dla przedsiębiorców – dodatkowe zamówienia na materiały, usługi budowlane i rozwiązania z zakresu efektywności energetycznej.

KPO wspiera gospodarkę obiegu zamkniętego

Ponad 418 mln zł dofinansowania z KPO wspiera 188 projektów rozwijających technologie gospodarki obiegu zamkniętego. Polskie firmy mogą inwestować w rozwiązania pozwalające lepiej wykorzystywać surowce, ograniczać ilość odpadów i zmniejszać zużycie energii.

PARP zawarła 181 umów na 292,2 mln zł dofinansowania, obejmujących m.in. zakup i wdrożenie nowych maszyn i linii technologicznych, poprawę efektywności energetycznej i materiałowej oraz ograniczenie ilości odpadów i emisji. NCBR podpisało 7 umów o wartości ponad 126 mln zł, wspierających rozwój technologii wykorzystujących odpady jako surowce wtórne, zwiększających możliwości recyklingu i ograniczających zużycie surowców pierwotnych.

Projekty pokazują konkretne zastosowania GOZ. Jedna z opracowywanych technologii pozwoli zagospodarować co najmniej 90 proc. wybranych odpadów i produktów ubocznych, które zostaną wykorzystane do produkcji geowłóknin zawierających minimum 50 proc. surowców wtórnych. Inny projekt zakłada wykorzystanie bakterii termofilnych do biologicznego przetwarzania odpadów organicznych. Zgodnie z założeniami pozwoli to ograniczyć zużycie energii potrzebnej do przetworzenia jednej tony odpadów z 720 kWh do 18 kWh.

KPO wspiera w ten sposób nie tylko cele środowiskowe, ale również rozwój innowacyjnych technologii i konkurencyjność polskich przedsiębiorstw.

Narodowy System Informacji Satelitarnej – wsparcie administracji państwowej w obszarze środowiska, rolnictwa i sytuacji kryzysowych

Środki KPO wspierają również rozwój infrastruktury umożliwiającej praktyczne wykorzystanie danych satelitarnych. Narodowy System Informacji Satelitarnej umożliwia odbiór, przetwarzanie i udostępnianie danych satelitarnych oraz opartych na nich produktów, usług i narzędzi analitycznych. Wspiera ich praktyczne wykorzystanie m.in. w monitorowaniu środowiska, zagospodarowaniu przestrzennym, gospodarce wodnej, rolnictwie i zarządzaniu kryzysowym, dostarczając administracji aktualnych informacji na potrzeby realizacji zadań publicznych.

Dane satelitarne są coraz powszechniej wykorzystywane na całym świecie. Ich rola nie zamyka się już tylko w obszarze obronności i nauki. Obecnie odgrywają coraz większą rolę w monitorowaniu zmian klimatu, gospodarce rolnej oraz sytuacjach kryzysowych takich jak pożary i powodzie. Dlatego jednym z głównych celów uruchomienia systemu jest wzrostu wiedzy i kompetencji administracji publicznej. NSIS to także korzyść dla rozwoju gospodarki, a w szczególności sektora kosmicznego. Rozwój systemu wpłynie na zwiększenie podaży produktów i usług opartych na danych satelitarnych. Przyczyni się także do zwiększenie świadomości społeczeństwa odnośnie do roli i wagi danych satelitarnych w codziennym życiu.

Nowoczesne i bezpieczne zasady prowadzenia działalności kosmicznej w Polsce

KPO to nie tylko inwestycje w infrastrukturę. To również stabilne, nowoczesne i bezpieczne ramy dla jednego z najbardziej perspektywicznych sektorów gospodarki. Ustawa z dnia 13 lutego 2026 r. o działalności kosmicznej tworzy pierwsze w Polsce kompleksowe ramy prawne dla wykonywania działalności kosmicznej. Nowe przepisy to odpowiedź na dynamiczny rozwój technologii kosmicznych, rosnącą aktywność polskich firm i instytucji oraz zobowiązania międzynarodowe Rzeczypospolitej Polskiej. 

Ustawa porządkuje cały proces prowadzenia działalności kosmicznej – od przygotowania misji, przez wyniesienie satelity na orbitę, aż po zakończenie jego działania. W praktyce oznacza to mniej niejasności i łatwiejsze planowanie projektów, zwłaszcza tych wymagających dużych inwestycji i współpracy międzynarodowej.