Samorządy z całej Polski mogą składać wnioski o refundację poniesionych kosztów na  tworzenie planów ogólnych gmin, miejscowych planów zagospodarowania przestrzennego oraz gminnych programów rewitalizacji. Po odblokowaniu środków z KPO przez obecny rząd, robimy kolejny krok w celu przełamania wieloletniego impasu w tym zakresie. Chodzi o lukę planistyczną z którą niektóre samorządy, szczególnie w większych miastach, nie są w stanie sobie poradzić od 20 lat. Z tej luki, czyli braku planów miejscowych, bierze się potem wszechobecny chaos w zabudowie. Chcemy skutecznie rozwiązać ten problem. Gminy mają już narzędzia prawne, teraz czas na finansowe

– powiedział minister rozwoju i technologii Krzysztof Paszyk.

Zasady refundacji

Mówimy o największej do tej pory zmianie ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym. Nowa ustawa przewiduje m.in uruchomienie nieodpłatnego i dostępnego dla wszystkich zainteresowanych Rejestru Urbanistycznego prowadzonego on-line, który będzie źródłem informacji i danych przestrzennychi oraz wszystkich prowadzonych procedurach administracyjnych

– stwierdził wiceminister rozwoju i technologii Waldemar Sługocki.

Uprawnione do złożenia wniosku o refundację poniesionych kosztów są wszystkie gminy w Polsce. Budżet przewidziany na konkurs ze środków KPO jest podzielony w następujący sposób:

• 457 779 108,50 zł – wsparcie dla gmin poprzez dofinansowanie przygotowania, uchwalenia i ogłoszenia planów ogólnych gminy; 
• 94 070 627,00 zł – wsparcie dla gmin poprzez dofinansowanie przygotowania i uchwalenia gminnych programów rewitalizacji; 
• 319 440 706,68 zł – wsparcie dla gmin poprzez dofinansowanie, przygotowania, uchwalenia i ogłoszenia miejscowych planów zagospodarowania przestrzennego.

Planowanie przestrzenne z KPO

Nabór potrwa do 30 czerwca 2026 r. Wnioski składane przez gminy będą oceniane zgodnie z kolejnością ich złożenia, zaś warunkiem otrzymania refundacji na wyżej wymienione dokumenty jest publikacja planu ogólnego w dzienniku urzędowym województwa.

Maksymalny poziom dofinasowania dla każdej gminy został obliczony za pomocą algorytmu lub stawki jednostkowej i w przypadku największych gmin może wynieść nawet 1 689 664,19 zł.

Dokumenty konieczne do złożenia wniosków, a także regulamin wraz z załącznikami dostępne są na stronie https://www.gov.pl/web/rozwoj-technologia/lad-przestrzenny-i-lepsza-urbanistyka.

Reforma systemu planowania przestrzennego

Celem nowelizacji jest zapewnienie zrównoważonego rozwoju kraju przy zachowaniu ładu przestrzennego i uwzględnieniu interesu publicznego. Istotne jest uproszczenie procesu inwestycyjnego i zwiększenie skuteczności planowania przestrzennego. 

Nowelizacja wprowadza nowe narzędzie planistyczne – plan ogólny gminy w randze aktu prawa miejscowego, który ma być uchwalany obligatoryjnie dla całego obszaru gminy. Plan ogólny będzie nadrzędnym aktem planowania przestrzennego w gminie, z którym zgodne będą musiały być plany miejscowego oraz decyzje o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu. 

Nową formą planu miejscowego będzie zintegrowany plan inwestycyjny (ZPI) sporządzany na wniosek inwestora, który docelowo zastąpi i znacznie zmodyfikuje rozwiązania tzw. specustawy mieszkaniowej. Narzędzie to będzie można wykorzystać do ustalenia przeznaczenia terenu dla dowolnych inwestycji, nie tylko mieszkaniowych. W trakcie negocjacji z gminą inwestor będzie mógł się zobowiązać np. do budowy szkoły lub rozbudowy infrastruktury technicznej, co zostanie potwierdzone podpisaniem umowy urbanistycznej.