Jego celem jest zwiększenie gotowości Polski do monitorowania zagrożeń, wymiany informacji z partnerami w UE i sprawnego reagowania na zakłócenia łańcuchów dostaw – przy jednoczesnym zachowaniu wymagań dotyczących bezpieczeństwa produktów.
Ustawa ma określić krajowe ramy stosowania przepisów unijnego rozporządzenia IMERA.

Unijne ramy reagowania na kryzysy

Rozporządzenie IMERA, czyli rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2024/2747 z 9 października 2024 r. w sprawie ustanowienia ram środków dotyczących sytuacji nadzwyczajnej na rynku wewnętrznym i odporności rynku wewnętrznego, jest częścią unijnego pakietu przepisów mających zwiększyć odporność jednolitego rynku.

Nowe regulacje uwzględniają doświadczenia ostatnich kryzysów, m.in. pandemii COVID-19, rosyjskiej agresji na Ukrainę i kryzysu energetycznego. Ich celem jest lepsze przewidywanie zakłóceń, przygotowanie państw członkowskich oraz zapewnienie skoordynowanej reakcji w sytuacji kryzysowej.

IMERA przewiduje trzy poziomy działania:

1. planowanie awaryjne i działania przygotowawcze – poziom podstawowy;
2. tryb podwyższonej czujności - w przypadku pojawienia się zagrożeń; 
3. tryb sytuacji nadzwyczajnej na rynku wewnętrznym - w sytuacji poważnego kryzysu.

Jasny podział odpowiedzialności

Projekt ustawy określa kompetencje polskich organów i podmiotów publicznych niezbędne do stosowania rozporządzenia IMERA.
Koordynację działań powierzono ministrowi właściwemu do spraw gospodarki. Już teraz minister prowadzi Centralne Biuro Łącznikowe (CBŁ), zapewniające wymianę informacji i koordynację działań między Komisją Europejską, państwami członkowskimi 
i właściwymi organami krajowymi.

Minister będzie również prowadził Pojedynczy Punkt Kontaktowy (PPK). W przypadku uruchomienia trybu sytuacji nadzwyczajnej będzie on źródłem informacji dla obywateli, konsumentów, przedsiębiorców i pracowników o ograniczeniach swobodnego przepływu towarów, usług i osób oraz procedurach wprowadzonych w związku z kryzysem.

Projekt przewiduje także zadania dla innych instytucji, w tym Rządowej Agencji Rezerw Strategicznych, m.in. w zakresie zamówień publicznych oraz dystrybucji towarów i usług istotnych w kontekście kryzysu.

Monitorowanie łańcuchów dostaw

Istotnym elementem nowych ram będzie wcześniejsze identyfikowanie zagrożeń dla rynku wewnętrznego. Projekt przewiduje monitorowanie łańcuchów dostaw oraz gromadzenie i wymianę informacji niezbędnych do oceny potencjalnych zakłóceń.
Ma to umożliwić wcześniejsze rozpoznanie ryzyka niedoborów i innych problemów oraz przygotowanie odpowiednich działań, zanim zakłócenia wpłyną na funkcjonowanie rynku.

Szybszy dostęp do niezbędnych towarów

Projekt obejmuje również zmiany wynikające z towarzyszących IMERA unijnych przepisów dotyczących nadzwyczajnych procedur oceny zgodności i nadzoru rynku.

W sytuacji kryzysowej towary istotne w kontekście kryzysu będą mogły być szybciej udostępniane na rynku. Projekt  zapewnia wdrożenie unijnych procedur dotyczących:

• priorytetowego traktowania wniosków dotyczących towarów istotnych w kontekście kryzysu;
• możliwości zastosowania, w określonych przypadkach, odstępstw od standardowych procedur oceny zgodności;
• wykorzystania odpowiednich norm krajowych i międzynarodowych;
• stosowania wspólnych specyfikacji przyjmowanych przez Komisję Europejską;
• priorytetowego nadzoru rynku nad towarami istotnymi w kontekście kryzysu.

Rozwiązania te zmodyfikują niektóre krajowe przepisy dotyczące systemu oceny zgodności i nadzoru rynku, przewozu towarów niebezpiecznych, wyrobów budowlanych oraz kompatybilności elektromagnetycznej.

Chcesz wiedzieć więcej? 

Więcej informacji na temat IMERA, w tym dane kontaktowe krajowego Centralnego Biura Łącznikowego dostępne są na stronie https://www.gov.pl/web/rozwoj-technologia/imera.