Ministerstwo Rozwoju i Technologii pełni funkcję koordynatora w procesie wypracowywania stanowiska Polski wobec toczących się w Światowej Organizacji Handlu w Genewie wielostronnych negocjacji handlowych. W ramach kształtowania wspólnej polityki handlowej UE przedstawiciele Ministerstwa, uczestniczący w negocjacjach, współtworzą stanowisko unijne, które jest następnie przedstawiane przez Komisję Europejską w imieniu całej Unii Europejskiej.

Opracowane i przyjęte w ramach WTO zasady międzynarodowej wymiany handlowej mają charakter wiążący dla jej członków. W ramach tej organizacji funkcjonuje również mechanizm rozstrzygania sporów handlowych między państwami. WTO jest więc gwarantem międzynarodowego systemu handlu światowego. Jednak funkcjonowanie tego systemu jest aktualnie częściowo sparaliżowane i trwają intensywne rozmowy w celu jego przywrócenia. Obecnie WTO skupia 166 członków, a 22 kraje negocjuje swoje warunki członkostwa w tej organizacji (choć negocjacje akcesyjne Białorusi zostały zawieszone w związku z postawą tego kraju wobec agresji zbrojnej Federacji Rosyjskiej na Ukrainę).

Najważniejszym organem tej organizacji są Konferencje Ministerialne (dalej: KM). Ostatnie (XIII) tego typu spotkanie odbyło się w dniach 25.02-1.03 czerwca 2024 roku w Abu Zabi.  Działalność WTO odbywała się w bardzo trudnych uwarunkowaniach geopolitycznych związanych z trwającą pełnoskalową wojną wywołaną przez Federację Rosyjską w Ukrainie, a także poważnymi napięciami w globalnych relacjach handlowych i ekonomicznych. Fundamentalne zasady systemu takie jak klauzula najwyższego uprzywilejowania czy niedyskryminacja są podważane. Jednocześnie złożona sytuacja utrzymuje się również wewnątrz WTO, która pogrążona jest w głębokim kryzysie instytucjonalnym, ograniczającym możliwości pełnej realizacji swoich funkcji statutowych. W tej sytuacji trwają intensywne rozmowy dotyczące reformy tej organizacji i odbudowy systemu międzynarodowego handlu w ogóle. Zbliżająca się w marcu br. 14 Konferencja Ministerialna WTO będzie w całości poświęcona tym zagadnieniom. Konferencja powinna też zaadresować kwestie rozwojowe. Ważnym tematem będzie również dyskusja na temat możliwości zawierania porozumień plurilateralnych w mniejszych grupach krajów, które powinny mieć charakter niedyskryminacyjny i otwarty dla wszystkich członków WTO. Jednak obecny stan rozmów nie pozwala na jednoznaczne przesądzenie czy najbliższa Konferencja Ministerialna zakończy się sukcesem i jaki kształt międzynarodowych stosunków handlowych ukształtuje się w najbliższej przyszłości.

Polska wspiera działania UE mające na celu przeciwdziałanie osłabienia WTO jako gwaranta międzynarodowego systemu handlu światowego. Dąży również do tego, aby 14 Konferencja Ministerialna nie zakończyła się porażką. Podkreśla, że przyszły program prac powinien mieć charakter zrównoważony i obejmować nowe zagadnienia istotne dla kształtowania się handlu międzynarodowego, np. handel elektroniczny czy ułatwienia dla inwestycji. Podkreśla też konieczność przeprowadzenia reformy WTO, która powinna odbudować efektywność tej organizacji. Wskazuje, że jako kluczowe zagadnienie w pracach ten organizacji powinna by ć kwestia odbudowania porównywalnych warunków handlu i zaostrzenia przepisów dotyczących subsydiowania przemysłu

Więcej informacji na temat WTO i trwających negocjacjach handlowych znajduje się na stronie Światowej Organizacji Handlu oraz na stronie Komisji Europejskiej – Dyrekcja Generalna ds. Handlu.