Od 19 lipca 2026 r., zgodnie z art. 25 ust. 1 Rozporządzenia (UE) w sprawie ekoprojektu dla zrównoważonych produktów (ESPR), zacznie obowiązywać zakaz niszczenia niesprzedanych produktów konsumpcyjnych [1], w szczególności:

• odzieży,
• akcesoriów odzieżowych,
• obuwia.

Zakaz obejmie:

• w pierwszej kolejności duże przedsiębiorstwa (powyżej 250 pracowników), 
• od 19 lipca 2030 r. przedsiębiorstwa średniej wielkości (od 50 do 250 pracowników)

Zakaz nie będzie stosowany wobec mikro i małych przedsiębiorstw.

 

Wyjątki od zakazu niszczenia niesprzedanych produktów

9 lutego 2026 r. Komisja Europejska (KE) przyjęła rozporządzenie delegowane [2], które:

• doprecyzowuje zasady stosowania zakazu niszczenia,

• wskazuje listę możliwych odstępstw od zakazu i określa warunki, jakie przedsiębiorca musi spełnić, aby skorzystać z wyjątku.

Umożliwia to jednolite stosowanie przepisów we wszystkich państwach członkowskich UE.

Powodem odstępstw mogą być m.in. względy związane z bezpieczeństwem produktów, ochroną zdrowia, wymogami prawnymi lub naruszeniem praw własności intelektualnej.

 

Obowiązek ujawniania informacji dot. niszczenia niesprzedanych produktów

9 lutego Komisja Europejska przyjęła rozporządzenie wykonawcze [3], które określa szczegóły oraz sposób ujawniania informacji o niszczonych produktach konsumpcyjnych.

Zgodnie z art. 1, rozporządzenie „stosuje się do produktów, których się pozbyto, w każdym roku obrotowym, począwszy od pierwszego pełnego roku obrotowego po dacie rozpoczęcia stosowania niniejszego rozporządzenia”. Przepisy te stosuje się od 2 marca 2027 r.

Przedsiębiorcy będą zobowiązani do publikacji corocznego zestawienia, obejmującego w szczególności:

• masę i liczbę niesprzedanych, zniszczonych produktów konsumpcyjnych,
• daty rozpoczęcia i zakończenia roku obrotowego, którego dotyczy ujawnienie,
• kategorię produktu (kod CN),
• informację o zastosowaniu wyjątku od zakazu niszczenia (jeżeli przedsiębiorca z niego skorzysta),
• informację o sposobie zagospodarowania odpadów, ze wskazaniem ile procent zostało przekazanych do poszczególnych operacji przetwarzania odpadów (m.in. recyklingu, innych formy odzysku, np. odzysku energii, unieszkodliwienia),
• opis podjętych oraz planowanych działań w celu zapobiegania niszczeniu produktów w przyszłości.

Format publikowania tych informacji został określony w Załączniku I do rozporządzenia wykonawczego [3]. Podmioty gospodarcze zobowiązane są do udostępniania informacji w jasny i czytelny sposób, przynajmniej w łatwo dostępnej części swojej strony internetowej.

Podmioty, które publikują raport zrównoważonego rozwoju na podstawie przepisów [4] lub dobrowolnie, będą mogły zamieszczać dane o zniszczonych produktach w tym raporcie.

 

W przypadku pytań lub wątpliwości dotyczących stosowania przepisów, zapraszamy do kontaktu pod adresem: ekoprojekt@mrit.gov.pl. W razie potrzeby Ministerstwo będzie występować do KE o dodatkowe wyjaśnienia.

Czy zakaz niszczenia obejmie wszystkie produkty?

Nie. W pierwszym etapie zakaz dotyczy wybranych grup produktów, w szczególności odzieży, akcesoriów odzieżowych i obuwia. KE może w przyszłości rozszerzyć zakres o kolejne grupy produktów. Lista produktów konsumpcyjnych, których niszczenie przez podmioty gospodarcze jest zakazane, jest przedstawiona w załączniku VII do rozporządzenia 2024/1781 [1]. 

Co w przypadku gdy produkty z tej samej kategorii zostały zniszczone z różnych powodów?

Należy wykazać te powody oddzielnie i podać dla każdego odpowiednią liczbę sztuk oraz masę.

Jak raportować dane, gdy część informacji dotyczących zagospodarowania odpadów pozostaje nieznana?

W takiej sytuacji można je określić jako „nieznane”.

Jak obliczać udział procentowy poszczególnych operacji przetwarzania odpadów?

Udział procentowy jest obliczany na podstawie masy niesprzedanych produktów poddanych przetwarzaniu, m.in. recyklingowi, innym formom odzysku czy unieszkodliwieniu.

Jak rozumieć „produkt konsumpcyjny”?

„Produkt konsumpcyjny” oznacza produkt, z wyłączeniem części składowych i produktów pośrednich, przeznaczony przede wszystkim dla konsumentów.

Definicja „produktu konsumpcyjnego” znajduje się w art. 2 pkt 36 rozporządzenia 2024/1781 [1].