Jednym z najważniejszych dokumentów w Polsce jest dowód osobisty. Mają obowiązek go posiadać wszyscy pełnoletni obywatele. Jednak pomimo swojej powszechności dowód osobisty wciąż skrywa pewne mało znane aspekty. Przede wszystkim to, że występuje w dwóch wersjach: z warstwą elektroniczną (jeśli został wydany po 4 marca 2019 roku) lub bez niej (jeśli został wydany przed tą datą).

Jak jeszcze – poza datą wydania - można sprawdzić, że jaki ma się dowód? Wystarczy w prawym dolnym rogu swojego dokumentu poszukać numeru CAN. Jest on niezbędny do korzystania z warstwy elektronicznej, dlatego jeśli widnieje on na dokumencie, to oznacza, że mamy e-dowód. 

Warstwa elektroniczna daje dowodowi osobistemu dodatkowe możliwości. Sprawia, że plastikowego dokumentu można użyć także w świecie cyfrowym – do potwierdzenia tożsamości online oraz podpisywania elektronicznych dokumentów.

Gdy ma się za dużo spraw na głowie albo gdy odpoczywa się na wakacjach – dokument można stracić w bardzo różnych okolicznościach. Jeśli już się to wydarzy, najważniejsza jest szybka reakcja. Może nią być sięgnięcie po telefon z aplikacją mObywatel. Od 2025 roku pojawiło się w niej wiele usług związanych z dokumentami i ich ochroną. Było to możliwe dzięki środkom unijnym z Krajowego Planu Odbudowy.

Jeśli zgubisz e-dowód, ale liczysz na jego odnalezienie, tymczasowo zawieś jego ważność, a w przypadku odnalezienia jak najszybciej cofnij zawieszenie. Jeśli natomiast masz pewność, że już nie znajdziesz swojego dowodu lub paszportu, został on uszkodzony, skradziony lub wiesz, że ktoś z niego skorzystał bez Twojej wiedzy (czyli doszło do kradzieży tożsamości) – unieważnij go na stałe. We wszystkich tych sytuacjach możesz też zastrzec swój dokument w Systemie Dokumenty Zastrzeżone prowadzonym przez Związek Banków Polskich. To dodatkowe zabezpieczenie, które w razie potrzeby w każdej chwili cofniesz. Co istotne, w ten sposób zastrzeżesz nie tylko dowód osobisty, ale też paszport i prawo jazdy.

ZASTRZEŻ DOKUMENT

• Jaki dokument można zastrzec?
  Dowód osobisty, paszport, prawo jazdy.
• Czyj dokument?
  Tylko swój.
• Jaki daje to rezultat?
  Informacja o zastrzeżeniu trafia do wszystkich banków w Polsce oraz tysięcy innych firm i instytucji, które korzystają z Systemu Dokumenty Zastrzeżone Związku Banków Polskich. Dzięki temu nie będzie można użyć w nich zastrzeżonego dokumentu. Pełna lista firm i instytucji korzystających z Systemu jest objęta tajemnicą ze względów bezpieczeństwa.
• Kiedy pojawi się rezultat?
  Niemal w czasie rzeczywistym. Usługa automatycznie przekaże informacje o zastrzeżeniu lub cofnięciu zastrzeżenia do Systemu, a stamtąd do banków oraz tysięcy innych firm i instytucji.
• Czy zastrzeżenie można cofnąć?
  Tak. W mObywatelu można zarówno zastrzec swój dokument, jak i cofnąć zastrzeżenie wykonane w aplikacji.
• Gdzie znaleźć taką możliwość w aplikacji mObywatel?
  Jest dostępna w usłudze Zastrzeż dokument (kategoria Ochrona danych).

ZAWIEŚ DOKUMENT

• Jaki dokument można zawiesić?
  Dowód osobisty z warstwą elektroniczną (e-dowód).
• Czyj dokument?
  Swój, dziecka lub podopiecznego.
• Jaki daje to rezultat?
  Informacja o zawieszeniu trafia do państwowego Rejestru Dowodów Osobistych. Ważność e-dowodu zostaje zawieszona, przez co nie można go używać. Przez 14 dni zawieszenie można cofnąć. Po tym czasie dokument zostaje automatycznie unieważniony. Wtedy trzeba wyrobić nowy dowód.
• Kiedy pojawi się rezultat?
  Od razu. Usługa działa automatycznie i nie potrzebuje udziału urzędnika, dlatego zawieszenie lub cofnięcie zawieszenia będzie obowiązywać od razu, także w nocy i dni wolne od pracy.
• Czy zawieszenie można cofnąć?
  Tak. W mObywatelu można zarówno zawiesić ważność e-dowodu, jak i cofnąć to zawieszenie.
• Gdzie znaleźć taką możliwość w aplikacji mObywatel?
  Jest dostępna w usłudze Załatw sprawę (kategoria Sprawy urzędowe).

UNIEWAŻNIJ DOKUMENT

• Jaki dokument można unieważnić?
  Każdy dowód osobisty (zarówno z warstwą elektroniczną, jak i bez niej) oraz paszport.
• Czyj dokument?
  Swój dowód osobisty, dziecka lub podopiecznego oraz swój paszport.
• Jaki daje to rezultat?
  Informacja o unieważnieniu trafia do rejestru państwowego, a dokument na stałe traci swoją ważność.
• Kiedy pojawi się rezultat?
  Od razu. Usługa działa automatycznie i nie potrzebuje udziału urzędnika, dlatego dokument zostanie unieważniony od razu, także w nocy i dni wolne od pracy.
• Czy unieważnienie można cofnąć?
  Nie. Unieważnienie sprawia, że dokument traci ważność na stałe. W takiej sytuacji trzeba złożyć wniosek o nowy dokument.
• Gdzie znaleźć taką możliwość w aplikacji mObywatel?
  Jest dostępna w usłudze Załatw sprawę (kategoria Sprawy urzędowe).

Aplikacja mObywatel jest intensywnie rozwijana po to, aby wspierać użytkowników również w trudnych momentach, np. takich jak utrata dokumentów. Ministerstwo Cyfryzacji ma nadzieję, że dzięki niej codzienne sytuacje w życiu milionów Polaków będą prostsze i bezpieczniejsze. Od 2025 roku z pomocą środków unijnych z KPO jeszcze szybciej udostępnia kolejne praktyczne i łatwo dostępne e-usługi publiczne, które mają właśnie taki cel.

*** 

KPO dofinansowuje rozwój aplikacji mObywatel w ramach projektu pn. „Rozbudowa ekosystemu aplikacji mObywatel”. 

Przedsięwzięcie jest finansowane ze środków Unii Europejskiej z programu Krajowy Plan Odbudowy i Zwiększania Odporności (KPO) w ramach działania C2.1.1 – E-usługi publiczne, rozwiązania IT usprawniające funkcjonowanie administracji i sektorów gospodarki. 

#FunduszeUE #KPO  

Więcej informacji:

https://www.gov.pl/web/cyfryzacja/rozbudowa-ekosystemu-aplikacji-mobywatel