Projekt badawczy miał na celu zdiagnozowanie poziomu wiedzy, postaw oraz potrzeb przedsiębiorstw, w kontekście piaskownic regulacyjnych, rozwijanych w związku z wdrażaniem regulacji AI Act. Badanie koncentrowało się na firmach wytwarzających rozwiązania oparte na AI, ze szczególnym uwzględnieniem sektora MŚP. Celem projektu było określenie, w jakich warunkach piaskownice regulacyjne mogą stać się realnym narzędziem wsparcia innowacji i zapewnienia zgodności z regulacjami. 

Projekt łączył badania ilościowe i jakościowe, co pozwoliło uchwycić zarówno skalę zjawisk, jak i pogłębioną perspektywę przedsiębiorców rozwijających technologie AI. 

Projekt badawczy zrealizowany przez Centralny Ośrodek Informatyki na zlecenie Ministerstwa Cyfryzacji.

• Badanie ilościowe zostało zrealizowane techniką CAWI (Computer Assisted Web Interview) na próbie N=229 firm korzystających z AI, wytwarzających rozwiązania AI lub planujących ich wdrożenie. Próba miała charakter niereprezentatywny i eksploracyjny, a jej celem było m.in. oszacowanie poziomu znajomości AI Act i koncepcji piaskownic regulacyjnych, rozpoznanie postaw wobec regulacji, identyfikacja barier wdrożeniowych oraz wstępne określenie zainteresowania udziałem w piaskownicach. Badanie ilościowe pełniło również funkcję rekrutacyjną do etapu jakościowego. 

• Badanie jakościowe zostało przeprowadzone w formie 11 indywidualnych wywiadów pogłębionych (IDI) z przedstawicielami firm rozwijających rozwiązania AI, znajdujących się na różnych etapach rozwoju produktu (od fazy koncepcyjnej, przez pilotaże, po rozwój po wdrożeniu). Wywiady pozwoliły na pogłębienie wyników badania ilościowego, rekonstrukcję wyobrażeń przedsiębiorców dotyczących piaskownic regulacyjnych, identyfikację realnych motywacji i obaw związanych z udziałem w piaskownicach oraz analizę zależności pomiędzy potrzebami firm a fazą rozwoju ich produktów AI. 

Raport z badań ukazuje zróżnicowanie postaw przedsiębiorców wobec piaskownic regulacyjnych, identyfikując dwie dominujące logiki korzystania z tego typu rozwiązań: nastawioną na szybkie potwierdzenie zgodności regulacyjnej oraz skoncentrowaną na doskonaleniu produktu poprzez testy technologiczne i ekspercki feedback. Zgromadzone dane wskazują, że mimo wysokiej ogólnej oceny przydatności piaskownic, ich skuteczność wdrożeniowa zależy od ograniczenia barier biurokratycznych i organizacyjnych, zapewnienia elastycznej infrastruktury testowej oraz budowania zaufania do kompetencji ekspertów i standardów ochrony własności intelektualnej. 

Efektem końcowym projektu badawczego jest raport zawierający zestaw rekomendacji dotyczących projektowania piaskownic regulacyjnych w obszarze AI, dostosowanych do realnych potrzeb przedsiębiorstw.

W materiałach do pobrania znajduje się pierwsza wersja raportu.