Ośrodek Analizy Dezinformacji NASK opublikował raport dotyczący reakcji platform społecznościowych na zgłoszenia treści w 2025 roku. Opracowanie analizuje skuteczność mechanizmów moderacyjnych platform, wskazuje wyzwania we współpracy z nimi oraz przedstawia dane dotyczące m.in. dezinformacji wyborczej, zdrowotnej i operacji wpływu z wykorzystaniem technologii. Choć wiele z nich narusza regulaminy platform lub obowiązujące przepisy, ich usuwanie wciąż bywa nieskuteczne, a część zgłoszonych materiałów pozostaje dostępna w sieci.

– Praca nad bezpieczeństwem infosfery jest jednym z kluczowych elementów budowania zaufania do państwa. Ataki na polską cyberprzestrzeń rosną. Dziś to platformy decydują o tym, jakie treści zobaczą Polacy. Platformy nie czują odpowiedzialności, ponieważ nie mamy prawa, które tę odpowiedzialność będzie w stanie wymusić. To prawo było na wyciągnięcie ręki, ale zostało zablokowane przez Prezydenta. Dlatego raz jeszcze chcemy przeprowadzić proces legislacyjny. Prawo to ma wymusić większą transparentność działania algorytmów platform. Będziemy przeznaczać rekordowe środki na zwalczanie nielegalnych treści i przeciwdziałanie dezinformacji – podkreślił wicepremier i minister cyfryzacji Krzysztof Gawkowski.

Spośród 46 511 zgłoszonych materiałów 12 proc. zostało usuniętych, 68 proc. poddano moderacji, a 20 proc. pozostało bez reakcji platform. Oznacza to, że 9 301 treści dezinformacyjnych nadal funkcjonuje w sieci. Dane pokazują, że platformy częściej stosowały moderację treści niż ich trwałe usuwanie. Oznacza to, że odpowiedzialność przesuwa się z eliminowania treści na ograniczanie ich zasięgu lub działania kont.

Brak transparentności platform w usuwaniu szkodliwych i zmanipulowanych przekazów prowadzi do tego, że 20 procent nadal oddziałuje na odbiorców. A to tylko liczba materiałów z zeszłego roku. Problemem nie jest tylko pojawianie się dezinformacji. Zagrożeniem jest brak transparentności ze strony platform w zakresie działania algorytmów, które zamykają nas często na wybiórcze, szkodliwe i zmanipulowane treści.

Ze względu na rosnące zagrożenia i działania hybrydowe Ministerstwo Cyfryzacji przeznacza środki na funkcjonowanie takich projektów, jak utrzymanie Ośrodka Analizy Dezinformacji. NASK jest partnerem instytucjonalnym Ministerstwa, który pomaga ograniczać skutki dezinformacji. Widzimy, że liczba zgłoszeń od obywateli wzrasta, więc działania podejmowane w tym zakresie, jak na przykład kampanie informacyjne NASK i MC, są skuteczne i pokazują, gdzie można kierować zgłoszenia i jak sobie radzić z fałszywymi przekazami.

Opracowanie uwzględnia zarówno zgłoszenia wewnętrzne, pochodzące z 7-dniowego monitoringu mediów i mediów społecznościowych prowadzonego przez Ośrodek Analizy Dezinformacji, jak i zgłoszenia zewnętrzne przekazywane przez obywateli, instytucje oraz służby publiczne.

Każdy incydent został zaklasyfikowany do jednej z trzech kategorii:

• podszywanie się pod osoby publiczne lub instytucje,
• fałszywe informacje,
• treści manipulacyjne (w tym deepfake oraz skoordynowane operacje wpływu).

Znacząca część zgłoszeń dotyczyła treści mogących oddziaływać na proces wyborczy. Raport obejmuje również dezinformację zdrowotną, kampanie reklamowe wyłudzające dane i środki finansowe, masowe generowanie zmanipulowanych treści z wykorzystaniem AI oraz operacje wykorzystujące wizerunki osób publicznych.

Poza analizą ilościową raport dokumentuje także uwarunkowania operacyjne współpracy z platformami społecznościowymi, w tym:

• brak przejrzystych procedur zgłaszania treści,
• niesprecyzowany czas reakcji,
• niejednolite stosowanie regulaminów,
• ograniczoną transparentność decyzji moderacyjnych.

Raport Ośrodka Analizy Dezinformacji NASK – Państwowy Instytut Badawczy stanowi pogłębioną, opartą na danych analizę sposobu reagowania platform społecznościowych na dezinformację w 2025 roku.

Zachęcamy do zapoznania się z pełną wersją raportu.