Ustawa z dnia 26 stycznia 2023 r. o fundacji rodzinnej zobowiązała Radę Ministrów do dokonania przeglądu funkcjonowania przepisów po upływie 3 lat od dnia ich wejścia w życie. Rząd został zobligowany do przedstawienia Sejmowi oraz Senatowi informacji o skutkach działalności fundacji rodzinnych wraz z propozycjami ewentualnych zmian.

Główne wnioski z przeglądu

Fundacja rodzinna cieszy się dużym zainteresowaniem polskich obywateli i przedsiębiorców, jako atrakcyjny instrument gromadzenia i zarządzania majątkiem prywatnym. Dostrzec można potencjał do długoterminowego dalszego wzrostu liczby fundacji rodzinnych. Za największą zaletę fundacji rodzinnych uważa się elastyczne reguły kształtowania zasad jej działania. Zainteresowanie fundacjami rodzinnymi wyrażają także osoby średniozamożne, co wpisuje się w założenie, że fundacje rodzinne mają wspierać budowę polskiego kapitału. Fundacje rodzinne pozwoliły zatrzymać część polskiego kapitału w kraju. Dotychczas Polacy zakładali podobne fundacje za granicą. 

W praktyce organów podatkowych zaobserwowano próby instrumentalnego wykorzystania fundacji rodzinnych w celu obniżenia zobowiązań podatkowych. Dlatego w przeglądzie zaproponowano kilka niezbędnych zmian uszczelniających system podatkowych oraz rekomendację przeprowadzenia dyskusji nad ewentualną zmianą modelu opodatkowania. 

Duże zainteresowanie fundacjami rodzinnymi przełożyło się na znaczące obciążenie rejestru fundacji rodzinnych prowadzonego przez Sąd Okręgowy w Piotrkowie Trybunalskim. Liczba wniosków składanych do sądu rejonowego rosła lawinowo (w 2023 r. wpłynęło 917 wniosków, w 2024 r. – 3309 a w 2025 r. – 5497). Na rejestrację fundacji rodzinnej trzeba czekać kilkanaście miesięcy. Potrzebne jest więc wzmocnienie kadrowe sądu rejestrowego w najbliższym czasie oraz podjęcie prac zapewniających pełną elektronizację rejestru.

Dostęp do pełnej treści przeglądu

W przeglądzie umieszczono pakiet kilkudziesięciu zmian o różnym stopniu złożoności, od zmian szczegółowych, doprecyzowujących, np. w zakresie reprezentacji fundacji rodzinnej w organizacji, po zmiany wzmacniające podstawowe cele ustawy, np. lepsze wyrażenie w przepisach ustawy realizacji przez fundację rodzinną celu sukcesyjnego.

Dokument jest dostępny na dole strony.

Dalsze działanie

Przegląd trafi teraz do Sejmu i Senatu. 

W związku z wnioskami z przeglądu w Ministerstwach: Rozwoju i Technologii, Finansów, Sprawiedliwości oraz Rolnictwa i Rozwoju Wsi zostaną przeprowadzone działania mające na celu wdrożenie rekomendacji.