W ramach prac Grupy Roboczej ds. stosowania Taksonomii UE, działającej pod auspicjami Ministerstwa Rozwoju i Technologii, podjęto działania związane z wdrożeniem warunków dla funkcjonowania instytucji niezależnej jednostki weryfikującej („ITP” – od ang. „independent third party”), o której mowa w przedmiotowym akcie prawnym. Prace są kontynuacją działań skupionych na opracowaniu rekomendacji dotyczących stosowania przepisów Taksonomii UE dla wybranych działalności w zakresie wytwarzania energii elektrycznej i ciepła w oparciu o gaz ziemny, określonych w uzupełniającym akcie delegowanym (Rozporządzenie delegowane Komisji (UE) 2022/1214 z dnia 9 marca 2022 r. zmieniające rozporządzenie delegowane (UE) 2021/2139 w odniesieniu do działalności gospodarczej w niektórych sektorach energetycznych oraz rozporządzenie delegowane (UE) 2021/2178 w odniesieniu do publicznego ujawniania szczególnych informacji w odniesieniu do tych rodzajów działalności gospodarczej. Przygotowanie rozwiązań w zakresie mechanizmu weryfikacji spełnienia technicznych kryteriów kwalifikacji („TKK”) było niezbędne z punktu widzenia prawidłowego stosowania przepisów uzupełniającego aktu delegowanego w celu zapewnienia możliwości finansowania przedsięwzięć dotyczących budowy źródeł wytwórczych opartych o gaz ziemny (w szczególności możliwości udzielenia pomocy inwestycyjnej ze środków publicznych na projekty dotyczące takich jednostek).

Zgodnie z uzupełniającym aktem delegowanym, ITP to niezależna strona/osoba trzecia oraz niezależna zewnętrzna jednostka weryfikująca, czyli podmiot, który odpowiedzialny jest za weryfikację spełnienia TKK dla poszczególnych działalności określonych w uzupełniającym akcie delegowanym. W celu wdrożenia instytucji ITP w krajowych uwarunkowaniach, Ministerstwo Rozwoju i Technologii powierzyło Polskiemu Centrum Akredytacji (PCA) uruchomienie programu akredytacyjnego dla jednostek weryfikujących i walidujących spełnienie TKK wskazanych w uzupełniającym akcie delegowanym.

Uzupełnieniem powyższych działań było opracowanie jednolitych standardów weryfikacji i walidacji TKK dla źródeł wytwórczych opartych o gaz ziemny. Rozwiązania w tym zakresie zostały przygotowane przez ekspertów z Towarzystwa Gospodarczego Polskie Elektrownie (TGPE) we współpracy z Polskim Towarzystwem Energetyki Cieplnej (PTEC) oraz Izbą Gospodarczą Ciepłownictwo Polskie (IGCP), organizacji zrzeszających największych wytwórców energii elektrycznej i ciepła w Polsce. W ramach wspomnianych organizacji opracowano w 2023 roku materiał pn.: „Analiza przepisów Taksonomii UE do rozporządzenia delegowanego Komisji (UE) 2022/1214 i rekomendacje wdrożeniowe”. Efektem obecnych prac TGPE, PTEC oraz IGCP jest przygotowanie na potrzeby ITP metodyki dotyczącej sposobu weryfikacji i walidacji TKK w celu jednolitego stosowania wymogów uzupełniającego aktu delegowanego. Walidacja potwierdza deklarację spełnienia TKK dotyczącą zamierzonego przyszłego użycia lub zastosowania danej inwestycji, natomiast weryfikacja odnosi się do potwierdzenia spełnienia TKK w już wdrożonych i zastosowanych rozwiązaniach.

Dokument określa metody weryfikacji i walidacji dla następujących działalności określonych w uzupełniającym akcie delegowanym:

• • Działalność nr 4.29: Produkcja energii elektrycznej z gazowych paliw kopalnych.
  • Działalność nr 4.30: Wysokosprawna kogeneracja energii cieplnej/chłodniczej i energii elektrycznej z gazowych paliw kopalnych.
  • Działalność nr 4.31: Produkcja energii cieplnej/chłodniczej z gazowych paliw kopalnych w efektywnym systemie ciepłowniczym i chłodniczym.

Opracowanie zostało skonsultowane i uzgodnione z organami administracji publicznej, w tym Ministerstwem Energii, Ministerstwem Klimatu i Środowiska, Narodowym Funduszem Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej i będzie stanowić element wspominanego wyżej programu akredytacji PCA.

Rozporządzenie delegowane do Taksonomii UE ustanawia instytucję tzw. niezależnej zewnętrznej jednostki weryfikującej (ang. Independent Third Party, ITP) odpowiadającej za weryfikację spełnienia technicznych kryteriów kwalifikacji (TKK).

W styczniu 2025 r. Ministerstwo Rozwoju i Technologii powierzyło Polskiemu Centrum Akredytacji (PCA) uruchomienie programu akredytacyjnego dla jednostek weryfikujących i walidujących spełnienie TKK wskazanych w uzupełniającym akcie delegowanym[1].

Na podstawie informacji przekazanych przez Bank Gospodarstwa Krajowego oraz Narodowy Fundusz Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej informujemy, że w okresie od 1 stycznia 2022 r. do 31 marca 2026 r. wspomniane instytucje przyjęły 914 wniosków o łącznej wartości instrumentów równej 6,506 mld zł, dla inwestycji w zakresie działalności 4.29 (Produkcja energii elektrycznej z gazowych paliw kopalnych), 4.30 (Wysokosprawna kogeneracja energii cieplnej/chłodniczej i energii elektrycznej z gazowych paliw kopalnych) oraz 4.31 (Produkcja energii cieplnej/chłodniczej z gazowych paliw kopalnych w efektywnym systemie ciepłowniczym i chłodniczym).

Wnioski zostały złożone w ramach programów wsparcia: Krajowy Fundusz Gwarancyjny, Funduszu Gwarancji Płynnościowych, Fundusz Gwarancji Kryzysowych, COSME, Fundusze Europejskie dla Nowoczesnej Gospodarki, InvestEU, LGL, LGL-KFG, LGF, LGF-FGK, Program Operacyjny Inteligentny Rozwój, Kogeneracja dla ciepłownictwa I, Kogeneracja dla ciepłownictwa II, Kogeneracja powiatowa, Ciepłownictwo Powiatowe (w ramach Krajowego Planu Odbudowy i Zwiększania Odporności), Kogeneracja dla Energetyki i Przemysłu.

Skala wniosków wskazuje na istotną przestrzeń na rynku akredytacji i weryfikacji dla inwestycji, które będą wymagały potwierdzenia zgodności z technicznymi kryteriami kwalifikacji Taksonomii UE.

Niezależnie wskazujemy, że Grupa Robocza ds. stosowania Taksonomii UE, działająca pod auspicjami Ministerstwa Rozwoju i Technologii wraz z Towarzystwem Gospodarczym Polskie Elektrownie oraz Izbą Gospodarczą Ciepłownictwo Polskie opracowała dokument Wymagania dla procesu i metodologii walidacji i weryfikacji technicznych kryteriów kwalifikacji dla działalności nr 4.29, 4.30 i 4.31, w rozumieniu przepisów rozporządzenia delegowanego KE 2022/1214. Opracowanie określa wytyczne niezbędne do prawidłowego stosowania przepisów tzw. uzupełniającego aktu delegowanego dla gazu ziemnego w celu zapewnienia możliwości finansowania inwestycji związanych z budową jednostek wytwórczych opartych na gazie ziemnym, wspierając jednostki ubiegające się o uzyskanie akredytacji Polskiego Centrum Akredytacji w procesie ubiegania się o status niezależnej, zewnętrznej jednostki weryfikującej (ITP).

Wykaz jednostek posiadających kwalifikacje do przeprowadzania weryfikacji w obszarze Taksonomii UE będzie dostępny na stronie PCA.