W celu świadczenia usług na najwyższym poziomie stosujemy pliki cookies. Korzystanie z naszej witryny oznacza, że będą one zamieszczane w Państwa urządzeniu. W każdym momencie można dokonać zmiany ustawień Państwa przeglądarki. Zobacz politykę cookies.
Powrót

Konstytucja Biznesu

08.07.2019

Dwie postacie odhaczają na dużej pionowej tablicy, co zostało załatwione.

Konstytucja Biznesu – fundamenty zmian w otoczeniu prawnym dla firm 

Konstytucja Biznesu to pakiet 5 ustaw (poniżej znajdziesz odnośniki do nich) zmieniających polską rzeczywistość biznesową. Ich wprowadzenie to największa reforma prawa gospodarczego od prawie 30 lat. Miejsce nowelizowanej niemal stukrotnie, nieczytelnej, przeregulowanej, a w praktyce nawet ignorowanej ustawy z 2004 r. o swobodzie działalności gospodarczej zajęło Prawo przedsiębiorców. Jasno i zwięźle określa ono fundamenty ustroju gospodarczego Polski. 

Dla firm ma być „kartą praw podstawowych”, która zwiększy świadomość przedsiębiorców w zakresie podstawowych zasad prowadzenia biznesu i przysługujących im gwarancji. Po 29 latach od transformacji gospodarki prawo dotyczące sfery przedsiębiorczości dojrzało do tego, aby reguły szczególnie ważne dla gospodarki zebrać w jednym podstawowym akcie prawa. W centrum tych przepisów jest przedsiębiorca – prezentują one zestaw jego uprawnień i gwarancji, a także obowiązków Państwa i administracji wobec przedsiębiorców. Są napisane w duchu wolności gospodarczej. 

Prawo gospodarcze musi opierać się na solidnych fundamentach. Tworzą je trzy filary Prawa przedsiębiorców:

  • zasady ogólne Prawa przedsiębiorców
  • klauzula pewności prawa
  • zasady tworzenia prawa gospodarczego.

Strażnikiem tych fundamentów Konstytucji Biznesu jest m.in. Rzecznik Małych i Średnich Przedsiębiorców.
 

Zasady ogólne Prawa przedsiębiorców

W Prawie przedsiębiorców wyrażono wartości, na których muszą się opierać relacje między biznesem i administracją. Są one dla prawa gospodarczego spoiwem, które z rozrzuconych w wielu ustawach przepisów tworzy system. 

Zasady ogólne Prawa przedsiębiorców wyznaczają ramy prawne prowadzenia działalności gospodarczej w Polsce, konkretyzując i rozwijając zapisy Konstytucji. Dzięki wyrażeniu zasad wprost w ustawie będą one miały bezpośredni, praktyczny wpływ na praktykę działania organów władzy publicznej. Przedsiębiorca nie jest już „skazany” na poszukiwanie argumentów dla obrony swoich praw w Konstytucji, w orzecznictwie sądów czy tezach doktryny – może powołać się na konkretny przepis ze „swojej” ustawy.

Standard działania administracji przestanie być zbiorem abstrakcyjnych postulatów, a listą konkretnych dyrektyw, którymi organy muszą kierować się w codziennej praktyce, w każdej indywidualnej sprawie przedsiębiorcy.

Zasady ogólne to dyrektywy oddziałujące na całość relacji między administracją a przedsiębiorcami. Wyznaczają one standard działań organów władzy publicznej w sprawach dotyczących przedsiębiorców. Zasady ogólne są źródłem realnych gwarancji dla przedsiębiorców, które powinny znaleźć odbicie w codziennej praktyce działania administracji publicznej. Wynikają z nich konkretne obowiązki. Przedsiębiorcy będą mogli powoływać się na zasady ogólne w swoich sprawach przed urzędami. Ich naruszenie będzie podstawą uchylenia decyzji organu administracji oraz spowoduje niemożność wykorzystania dowodów zebranych w trakcie kontroli prowadzonej z pogwałceniem tych zasad. 

Oto gwarancje, które wynikają z zasad ogólnych:

  • zasada wolności działalności gospodarczej i zasada „co nie jest prawem zabronione, jest dozwolone”    

Organy administracji nie mogą nakładać na Ciebie nakazów, zakazów ani sankcji, jeżeli konkretny przepis nie daje do tego wyraźnej podstawy.
Nie można domniemywać obowiązków przedsiębiorców ani innych ograniczeń wolności działalności gospodarczej.

  • domniemanie uczciwości przedsiębiorcy

Administracja nie może zakładać, że przedsiębiorca działa nieuczciwe lub niezgodnie z prawem.
Jeśli organ chce obciążyć Cię obowiązkiem albo ograniczyć Twoją swobodę, musi mieć do tego podstawę prawną i przedstawić niepodważalne dowody.

  • zasada rozstrzygania wątpliwości faktycznych na korzyść przedsiębiorcy

Organ administracji nie może obciążyć Cię obowiązkiem ani ograniczyć Twoich uprawnień na podstawie faktów, co do których nie zebrał wystarczająco silnych dowodów.

  • zasada przyjaznej interpretacji przepisów

Przedsiębiorcy nie mogą ponosić negatywnych skutków niejasnych przepisów.
W razie poważnych wątpliwości co do interpretacji przepisów, organ nie może wybrać wykładni, która pozwoli obciążyć Cię obowiązkiem albo odebrać Ci uprawnienie.

  • zasada proporcjonalności

Każda sprawa powinna być załatwiona przy korzystaniu ze środków najmniej uciążliwych dla przedsiębiorców.
Organ nie może np. żądać od Ciebie wyjaśnień i dowodów, które nie są niezbędne do załatwienia sprawy.

  • zasady bezstronności i równego traktowania

Niedopuszczalna jest dyskryminacja przedsiębiorców z jakiejkolwiek przyczyny.
Organy administracji nie mogą też kierować się jakimikolwiek pozaprawnymi względami przy załatwianiu spraw przedsiębiorców.

  • zasada pewności prawa

Działanie organu musi być przewidywalne.
Zakazane jest odstępowanie od utrwalonej praktyki załatwiania danego rodzaju spraw bez ważnej przyczyny.

  • zasada informowania

Masz prawo uzyskać we właściwym urzędzie wszystkie informacje istotne dla Twojej działalności gospodarczej.

  • zasada szybkości działania

Sprawy przedsiębiorców muszą być załatwiane szybko i sprawnie.
Bezczynność lub przewlekłość działania organu może spowodować nawet ukaranie organu grzywną.

  • zasada współdziałania organów

Administracja musi współpracować w celu sprawnego załatwienia sprawy przedsiębiorcy – np. wymieniać się informacjami.

Tworzenie prawa gospodarczego

Prawo przedsiębiorców jest pierwszą ustawą, która reguluje opracowywanie projektów aktów prawnych związanych z działalnością gospodarczą. Wprowadza katalog dyrektyw wyznaczających wysoki standard procesu legislacyjnego w zakresie prawa gospodarczego.
Zasady tworzenia prawa gospodarczego dotyczą nie tylko projektów rządowych, ale również poselskich, senackich i prezydenckich. Obejmują w szczególności:

  • nakaz dokonywania oceny skutków regulacji, obejmującej w szczególności określenie wpływu na działalność małych i średnich przedsiębiorstw (ekonomiczna analiza prawa)
  • obowiązek analizy możliwości osiągnięcia celu tego aktu normatywnego za pomocą innych środków
  • obowiązek minimalizowania obciążeń nakładanych na przedsiębiorców i ich proporcjonalność dla sektora MŚP
  • test zgodności projektów z Prawem przedsiębiorców
  • nakaz unikania nadimplementacji prawa Unii Europejskiej
  • obowiązkowe przeglądy deregulacyjne dokonywane corocznie przez ministrów
  • obowiązek dokonania oceny funkcjonowania aktu prawnego na wniosek Rzecznika MŚP.

Prawo tworzone zgodnie z tymi dyrektywami będzie poprzedzone właściwymi analizami i ukierunkowane na redukcję obciążeń, zwłaszcza tych dotyczących przedsiębiorców z sektora MŚP. 

Praktyczne ułatwienia

Konstytucja Biznesu to nie tylko zmiany systemowe. Wprowadza konkretne uproszczenia dla przedsiębiorców, np.:

  • umożliwia przedsiębiorcom wpisanym do CEIDG korzystanie z prokury: przedsiębiorcy – osoby fizyczne będą mogły ustanawiać prokurentów
  • przedsiębiorca w kontaktach z urzędami nie będzie musiał posługiwać się numerem REGON – jego identyfikatorem będzie NIP
  • sprawy administracyjne można załatwiać także za pośrednictwem telefonu, SMS i innych środków komunikacji elektronicznej
  • daje możliwość zawieszenia działalności na czas nieokreślony, a także możliwość zawieszenia działalności, gdy pracownik przebywa na urlopie macierzyńskim lub wychowawczym.

Konstytucja obowiązuje od 30 kwietnia 2018 roku.

Składają się na nią ustawy:

Materiały

Prawo przedsiębiorców
Przepisy wprowadzające ustawę – Prawo przedsiębiorców oraz inne ustawy dotyczące działalności gospodarczej
Ustawa o Rzeczniku Małych i Średnich Przedsiębiorców
Ustawa o Centralnej Ewidencji i Informacji o Działalności Gospodarczej i Punkcie Informacji dla Przedsiębiorcy
Ustawa o zasadach uczestnictwa przedsiębiorców zagranicznych i innych osób zagranicznych w obrocie gospodarczym na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej
Setki zmian dla firm
broszura-Setki​_zmian​_dla​_firm.pdf 2.74MB

Zdjęcia (4)

Informacje o publikacji dokumentu
Ostatnia modyfikacja:
17.10.2019 16:16 Agata Kubel-Grabau
Pierwsza publikacja:
19.07.2019 11:00 Monika Waćkowska-Kabaczyńska