1. Definicja i kluczowe elementy piaskownicy regulacyjnej

Piaskownica regulacyjna (ang. regulatory sandbox) nie została jeszcze zdefiniowana na gruncie prawa krajowego, jednak dla celów aplikacyjnych można przyjąć, że jest to ustrukturyzowane, bezpieczne i prawnie usankcjonowane środowisko, w którym podmioty gospodarcze (w szczególności sektor MŚP oraz start-upy) mogą testować innowacyjne produkty, usługi lub modele biznesowe w ograniczonym zakresie, pod bezpośrednim i aktywnym nadzorem właściwego organu regulacyjnego.
Aby piaskownica regulacyjna mogła skutecznie realizować swoje funkcje, musi składać się z następujących kluczowych elementów:

• Ograniczone ramy testowe:  Testy są ściśle limitowane pod względem czasowym (określony czas trwania pilotażu), geograficznym lub przedmiotowym (maksymalna liczba użytkowników końcowych/ograniczony pułap transakcyjny).
• Warunkowe obniżenie wymogów regulacyjnych (odstępstwa prawne): Na czas trwania testu regulator przyznaje podmiotowi czasowe zwolnienie z wybranych obowiązków ustawowych lub nakłada na niego zindywidualizowane, uproszczone wytyczne.
• Aktywny dialog i nadzór ekspercki: Stała, dwukierunkowa współpraca operacyjna między innowatorem a urzędnikami i ekspertami organu regulacyjnego w celu bieżącej analizy ryzyka.
• Mechanizmy ochrony interesu publicznego: Ścisłe procedury bezpieczeństwa i systemy kompensacyjne minimalizujące ewentualne ryzyko dla obywateli, infrastruktury krytycznej czy stabilności rynku.
• Ewaluacja i transfer wiedzy: Systematyczne zbieranie danych z testów, które posłużą do późniejszej optymalizacji ogólnie obowiązujących przepisów prawa.

2. Rozróżnienie: Piaskownica Regulacyjna a Technologiczna

Częstym błędem pojęciowym jest utożsamianie piaskownicy regulacyjnej wyłącznie z technologiczną. Poniższa specyfikacja precyzuje fundamentalne różnice między tymi dwoma środowiskami:

3. Założenia projektu „Sandbox Plus”, cele i zakładane efekty

Założenia projektu.

Projekt pilotażowy Sandbox Plus opiera się na założeniu horyzontalnego podejścia do innowacji o przeznaczeniu dual-use (technologie podwójnego zastosowania – cywilnego i militarnego). W ramach pilotażu administracja publiczna przyjmuje rolę nowoczesnego facylitatora, który skraca dystans między dynamicznym rynkiem technologii (np. bezzałogowe systemy autonomiczne, sztuczna inteligencja, kwantowe systemy szyfrowania) a rygorystycznymi procedurami administracyjnymi i zamówieniami publicznymi.

Cele projektu (w tym cele regulacyjne)

1. Likwidacja barier typu B2G (Business-to-Government): Wypracowanie uproszczonych procedur walidacji technologii.
2. Optymalizacja Prawa: Przetestowanie w kontrolowanych warunkach efektywności, proporcjonalności i adekwatności istniejących rozwiązań regulacyjnych celem luk i barier, utrudniających rozwój innowacyjnych technologii.
3. Wsparcie MŚP w procesie akredytacji: Stworzenie instytucjonalnego „One-Stop Shop”, w którym młode polskie firmy otrzymają wsparcie niezbędne do wejścia w zaawansowane łańcuchy dostaw.

Zakładane efekty

• Kompleksowy raport ewaluacyjny: Dokument wskazujący precyzyjne zmiany legislacyjne niezbędne do wdrożenia stałego modelu piaskownic regulacyjnych w Polsce.
• Stymulacja rynku: Zwiększenie liczby wdrożeń innowacyjnych rozwiązań w kluczowych sektorach gospodarki.
• Uruchomienie strukturalnego pilotażu: Wyłonienie wyspecjalizowanego operatora, który wdroży wypracowane standardy w praktyce rynkowej.

4. Kalendarium prac (Harmonogram 2026)

Poniżej przedstawiamy harmonogram kluczowych kamieni milowych zaplanowanych na rok 2026, obrazujący proces od inicjacji do uruchomienia procedury konkursowej. Wdrożenie pilotażu następuje po okresie intensywnych warsztatów i konsultacji.

5 LUTEGO 2026

• Inicjacja Programu Sandbox Plus: Pierwsze spotkanie operacyjne z wyłonionymi interesariuszami, ustalenie prac i precyzyjne mapowanie potrzeb operacyjnych.

KWIECIEŃ – MAJ 2026

• Cykl Warsztatów Pogłębionych (Grupa Expercka Poliversum): Prowadzenie przez dedykowaną grupę ekspertów Poliversum intensywnych warsztatów, skupionych na identyfikacji potrzeb i barier rynkowych.

CZERWIEC 2026

• Prezentacja Raportu Podsumowującego i Spotkanie Ewaluacyjne: Oficjalna prezentacja oraz omówienie raportu podsumowującego etap prekonsultacji operacyjnych.

WRZESIEŃ – PAŹDZIERNIK 2026

• Otwarty Konkurs na Operatora Pilotażu: Przygotowanie i przeprowadzenie otwartego konkursu mającego na celu wyłonienie podmiotu zarządzającego operacyjną fazą pilotażu piaskownicy.

Kontakt

Michalina Szpyrka - ekspert
Departament Innowacyjności i Polityki Kosmicznej, Wydział Polityki Innowacyjności
michalina.szpyrka@mrit.gov.pl
+48 22 411 94 59