Powrót

Reforma systemu planowania przestrzennego

Sejm RP 7 lipca 2023 r. przyjął największą do tej pory zmianę ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym. Większość przepisów nowelizacji weszła w życie 24 września 2023 r. i stanowi pierwszy etap długo wyczekiwanej reformy systemu planowania i zagospodarowania przestrzennego. Celem nowelizacji jest zapewnienie zrównoważonego rozwoju kraju przy zachowaniu ładu przestrzennego i uwzględnieniu interesu publicznego. Istotne jest uproszczenie procesu inwestycyjnego i zwiększenie skuteczności planowania przestrzennego.

po lewej stronie napis A1.3.1 Wdrożenie reformy dowiedz się m.in. jak uzyskać dofinansowanie na wdrożenie reformy ze środków KPO. W tle widać dłoń położona na mapie. Pod tym napisem na granatowym tle biały napis więcej o inwestycji. Po prawej stronie na białym tle logotypy Od góry 1. logo KPO, dwa wielokąty w paski czerwono białe, niebieski napis po prawej stronie Krajowy Plan Odbudowy, 2. Logo biało czerwona flaga Polski, po prawej czarny napis Rzeczpospolita Polska, 3. logo czarny napis Sfinansowane przez Unię Europejską Next Generation EU, po prawej flaga Unii Europejskiej na niebieskim tle 12 żółtych gwiazdek ułożonych w kształcie okręgu.

Przyjęte przepisy zapobiegną postępującej - chaotycznej suburbanizacji i dewastacji przestrzeni, przywrócą racjonalność procesów gospodarowania przestrzenią. Jednocześnie ustanowią silne podstawy dla sprawnej realizacji procesów inwestycyjno-budowlanych i zapewnią inwestorom stabilność warunków inwestowania. Uchwalone regulacje mają na celu poprawę funkcjonowania planowania przestrzennego, by w efekcie możliwa była racjonalizacja wydatków publicznych na rozwój i późniejszą eksploatację infrastruktury.

Pytania i odpowiedzi

Materiały szkoleniowe

Reforma jako element KPO

Chcesz dowiedzieć się więcej o reformie w kontekście Krajowego Planu Odbudowy i Zwiększania Odporności? Sprawdź jakie były cele oraz planowane do osiągnięcia korzyści.

Przejdź do reformy w ramach KPO

Wyświetl i sprawdź dane planistyczne

Chcesz sprawdzić dane aktów planowania przestrzennego (APP)? Dzięki usłudze Przeglądarka danych planistycznych wyświetlisz i sprawdzisz dane dla takich APP, jak:

  • plan ogólny gminy, 
  • miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego, 
  • miejscowy plan rewitalizacji, 
  • miejscowy plan odbudowy,
  • studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego gminy,
  • plan zagospodarowania przestrzennego województwa.

Nowy akt planowania przestrzennego, plan ogólny gminy, zawiera ustalenia tylko w formie danych przestrzennych, które znajdują się w pliku GML. Przeglądarka umożliwia podgląd danych zarówno w części mapowej, jak i tekstowej. Sprawdź, jak to zrobić.

na niebieskim tle po lewej stronie kształt Polski z lupą w prawym górnym rogu, po prawej stronie ikonki biały napis Przejdź do przeglądarki danych planistycznych

Najważniejsze zmiany

Infografika z tytułem Reforma Planowania Przestrzennego poniżej kółko granatowe a w nim ikona poskładanej kartki, obok w granatowej chmurce sformułowanie Plan ogólny gminy. W miejsce studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego zaproponowano mniej skomplikowany plan ogólny gminy w nowej, cyfrowej formie. Jego ustalenia będą wiążące dla planów miejscowych oraz indywidualnych decyzji o warunkach zabudowy. Poniżej od lewej biała chmurka ze sformułowaniem Refundacja dokumentów planowania przestrzennego z KPO. Od maja 2024 roku gminy mogą składać wnioski w ramach refundacji wydatków na sporządzenie, uchwalenie i ogłoszenie planu ogólnego gminy, miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego oraz na sporządzenie i uchwalenie gminnego programu rewitalizacji. Wartość projektu przekracza 870 mln zł - jest to pierwsze tak duże wsparcie dla gmin. Obok Białe kółko z ikonką notatnika z długopisem. Poniżej od lewej granatowe kółko z ikonką uścisku dłoni, obok chmurka granatowa ze sformułowaniem Zintegrowany plan inwestycyjny Nowa forma planu miejscowego, która umożliwi prowadzenie transparentnych negocjacji. Wzajemne zobowiązania gminy i inwestora będą zapisane w umowie urbanistycznej. To narzędzie dotyczy dowolnych inwestycji, nie tylko mieszkaniowych. Poniżej od lewej chmurka ze sformułowaniem Efektywne konsultacje społeczne Konsultacje społeczne będą odbywały się po godzinach pracy, w miejscach łatwo dostępnych, a udział w nich będą mogli wziąć wszyscy, w tym osoby niepełnoletnie. Katalog form konsultacyjnych rozszerzono o elementy bardziej angażujące mieszkańców (warsztaty, ankiety, panele obywatelskie, spacery studyjne). po prawej stronie białe kółko z ikonką 4 postacie a nad nimi 2 chmurki z kropkami. Poniżej od lewej granatowe kółko z ikona kartki z ikona certyfikatu, obok granatowa chmurka ze sformułowaniem Zmiany w wydawaniu decyzji o warunkach zabudowy Powiązanie decyzji o warunkach zabudowy (tzw. WZ) z planem ogólnym gminy będzie przeciwdziałać niekontrolowanemu rozlewaniu się zabudowy. Nowe decyzje WZ będą ważne przez 5 lat od dnia, w którym staną się prawomocne. Poniżej od lewej biała chmurka ze sformułowaniem Proste procedury Wprowadzono tryb uproszczonej procedury planistycznej w konkretnych przypadkach oraz umożliwiono równoczesne prowadzenie procedur dla różnych aktów. Ograniczono konieczność powtarzania konsultacji społecznych, co często znacznie wydłużało procedury. Obok białe kółko z ikonką 3 strzałek skierowanych w górę wokół nich 2 strzałki w kształcie koła. Poniżej granatowe kółko z ikonką komputera, obok granatowa chmurka ze sfomułowaniem Ustawa przewiduje uruchomienie nieodpłatnego i dostępnego dla wszystkich zainteresowanych Rejestru Urbanistycznego prowadzonego on-line, który będzie wiarygodnym źródłem informacji o przestrzeni i wszystkich prowadzonych procedurach planistycznych. Na dole grafiki Od lewej 1. logo KPO, dwa wielokąty w paski czerwono białe, niebieski napis po prawej stronie Krajowy Plan Odbudowy, 2. Logo biało czerwona flaga Polski, po prawej czarny napis Rzeczpospolita Polska, 3. logo czarny napis Sfinansowane przez Unię Europejską Next Generation EU, po prawej flaga Unii Europejskiej na niebieskim tle 12 żółtych gwiazdek ułożonych w kształcie okręgu. 4. orzeł biały w złotej koronie obok napis Ministerstwo Rozwoju i Technologii a pod napisem na całej długości napisu pasek biało-czerwony.

Podstawa prawna

Ustawa z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (Dz.U. z 2026 r. poz. 538)

Ustawa z dnia 7 lipca 2023 r. o zmianie ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. poz. 1688)

Ustawa z dnia 4 kwietnia 2025 r. o zmianie ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. poz. 527)

Ustawa z dnia 26 września 2025 r. zmieniająca ustawę o zmianie ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. poz. 1543)

Ustawa z dnia 5 listopada 2025 r. o zmianie ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. poz. 1668)

Ustawa z dnia 4 grudnia 2025 r. o zmianie ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (Dz.U. z 2026 r. poz. 24)

Ustawa z dnia 30 kwietnia 2026 r. o zmianie ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. poz. 781)

{"register":{"columns":[]}}