Wymogi formalne i kwalifikacyjne dla osób prowadzących audyt wewnętrzny w jednostkach sektora finansów publicznych zostały określone w art. 286 ustawy, zgodnie z którym audytorem wewnętrznym może być osoba, która:

1. ma obywatelstwo państwa członkowskiego Unii Europejskiej lub innego państwa, którego obywatelom, na podstawie umów międzynarodowych lub przepisów prawa wspólnotowego, przysługuje prawo podjęcia zatrudnienia na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej;
2. ma pełną zdolność do czynności prawnych oraz korzysta z pełni praw publicznych;
3. nie była karana za umyślne przestępstwo lub umyślne przestępstwo skarbowe;
4. posiada wyższe wykształcenie;
5. posiada następujące kwalifikacje do przeprowadzania audytu wewnętrznego:

• jeden z certyfikatów: Certified Internal Auditor (CIA), Certified Government Auditing Professional (CGAP), Certified Information Systems Auditor (CISA), Association of Chartered Certified Accountants (ACCA), Certified Fraud Examiner (CFE), Certification in Control Self Assessment (CCSA), Certified Financial Services Auditor (CFSA) lub Chartered Financial Analyst (CFA), lub
• złożyła, w latach 2003-2006, z wynikiem pozytywnym egzamin na audytora wewnętrznego przed Komisją Egzaminacyjną powołaną przez Ministra Finansów, lub
• uprawnienia biegłego rewidenta, lub
• dwuletnią praktykę w zakresie audytu wewnętrznego i uzyskała świadectwo ukończenia studiów podyplomowych w zakresie audytu wewnętrznego, wydane przez podmiot, który w dniu wydania świadectwa był uprawniony, zgodnie z odrębnymi ustawami, do nadawania stopnia naukowego doktora w dziedzinie nauk społecznych w dyscyplinach naukowych: ekonomia i finanse, nauki o zarządzaniu i jakości, nauki o polityce i administracji lub nauki prawne, lub
• złożyła z wynikiem pozytywnym egzamin państwowy na audytora wewnętrznego.

Komentarz do nowelizacji przepisów art. 286 ustawy o finansach publicznych

27 maja 2026 roku weszła w życie ustawa z dnia 17 kwietnia 2026 r. o zmianie ustawy o finansach publicznych oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. z 2026 r. poz. 635) link do ustawy.

1.    Zmiana brzmienia art. 286 w ust. 1 pkt 5 lit. d

W ramach nowelizowanych przepisów zmiana art. 286 w ust. 1 pkt 5 lit. d wynikała z konieczności zapewnienia zgodności z przepisami rozporządzenia Ministra Edukacji i Nauki z dnia 11 października 2022 r. w sprawie dziedzin nauki i dyscyplin naukowych oraz dyscyplin artystycznych w zakresie obowiązującej klasyfikacji dziedzin nauki i dyscyplin naukowych oraz dyscyplin artystycznych. Dodatkowo w poprzednim brzmieniu przepisu była mowa o legitymowaniu się dyplomem ukończenia studiów podyplomowych, natomiast zgodnie z rozporządzeniem Ministra Nauki i Szkolnictwa Wyższego z dnia 12 września 2018 r. w sprawie dokumentów wydawanych w związku z przebiegiem lub ukończeniem studiów podyplomowych i kształcenia specjalistycznego, dokumentem potwierdzającym ukończenie studiów podyplomowych jest świadectwo. W związku z tym zmieniono nazwę dokumentu poświadczającego ukończenie studiów podyplomowych zgodnie z obowiązującymi przepisami w tym zakresie. Nie został wprowadzony przepis przejściowy, ponieważ osoby kończące studia podyplomowe nie mają już możliwości uzyskania dokumentów określonych w poprzednimi brzmieniu przepisu ustawy, tj. dyplomów.

Art. 286 ust. 1 pkt 5 lit. d otrzymał brzmienie „dwuletnią praktykę w zakresie audytu wewnętrznego i uzyskała świadectwo ukończenia studiów podyplomowych w zakresie audytu wewnętrznego, wydane przez podmiot, który w dniu wydania świadectwa był uprawniony, zgodnie z odrębnymi ustawami, do nadawania stopnia naukowego doktora w dziedzinie nauk społecznych w dyscyplinach naukowych: ekonomia i finanse, nauki o zarządzaniu i jakości, nauki o polityce i administracji lub nauki prawne, lub”. 

Zmiana brzmienia przepisu miała charakter dostosowawczy wynikający z nowelizacji przepisów szczegółowych, jednoczenie nie zmieniło się jego znaczenie i zakres zastosowania. Dotychczasowa treść normatywna pozostała aktualna. Zmiana brzmienia przepisu nie wpływa na status osób, które uzyskały kwalifikacje na podstawie przepisów sprzed nowelizacji. Nabyte kwalifikacje pozostają skuteczne i są uznawane na gruncie obecnie obowiązujących przepisów ustawy o finansach publicznych.

2.    Do art. 286 w ust. 1 pkt 5 dodano lit. e

Powrót do egzaminu państwowego w nowej formule w 2027 roku
Zakres regulacji art. 286 został rozszerzony. Do katalogu kwalifikacji uprawniających do prowadzenia audytu wewnętrznego w sektorze publicznym na nowo wprowadzono egzamin państwowy na audytora wewnętrznego. Tym samym nowelizowane przepisy ustanowiły dodatkową ścieżkę uzyskiwania kwalifikacji do prowadzenia audytu wewnętrznego.

Szczegółowe zasady przeprowadzania egzaminu, jego zakres oraz kwestie terminów jego przeprowadzania zostały określone w dalszych przepisach ustawy.