Ochotnicze Straże Pożarne

Ochotnicze straże pożarne (OSP) to jednostki ochrony przeciwpożarowej będące jednocześnie stowarzyszeniami w rozumieniu ustawy z dnia 7 kwietnia 1989 r. – Prawo o stowarzyszeniach. Jednostki OSP są umundurowanymi, wyposażonymi w specjalistyczny sprzęt, przeznaczonymi do walki z pożarami, klęskami żywiołowymi lub innymi miejscowymi zagrożeniami, w tym prowadzącymi działania w zakresie ratownictwa specjalistycznego, jednostkami ochrony przeciwpożarowej.

Jednocześnie zgodnie z art. 17 ust. 1 pkt 3 ustawy z dnia 5 grudnia 2024 r. o ochronie ludności i obronie cywilnej, jednostki OSP są podmiotami ochrony ludności i obrony cywilnej.
Jednostki OSP ściśle współdziałają z jednostkami organizacyjnymi Państwowej Straży Pożarnej (PSP) oraz innymi podmiotami i instytucjami w celu zapewnienia bezpieczeństwa obywateli na terenie swego działania (miasta i gminy) lub wspomagają sąsiednie obszary w ramach poczynionych uzgodnień lub umów.

Komendant powiatowy (miejski) PSP prowadzi ewidencję sił i środków OSP, którymi może dysponować do działań ratowniczych we współpracy z właściwym wójtem (burmistrzem, prezydentem miasta) oraz starostą.

Zadania OSP

Najważniejsze zadania i organizację OSP określa ustawa z dnia 17 grudnia 2021 r. o ochotniczych strażach pożarnych. W świetle art. 3 ww. ustawy, do zadań realizowanych przez jednostki OSP należy w szczególności podejmowanie działań w celu ochrony życia, zdrowia, mienia lub środowiska przez:

1) prowadzenie działań ratowniczych, udział w działaniach ratowniczych oraz akcjach ratowniczych, a także udział w działaniach prowadzonych przez inne służby, inspekcje i straże, w tym, o ile przewiduje to umowa, o której mowa w art. 7 ust. 1, z wykorzystaniem psów ratowniczych OSP;
2) udział w działaniach ratowniczych i akcjach ratowniczych poza granicami kraju na podstawie umów międzynarodowych;
3) udział w alarmowaniu i ostrzeganiu ludności o zagrożeniach;
4) udział w ochronie ludności i obronie cywilnej;
4a) zapobieganie powstawaniu i rozprzestrzenianiu się pożaru, klęski żywiołowej lub innego miejscowego zagrożenia;
5) wykonywanie pierwszej pomocy oraz kwalifikowanej pierwszej pomocy;
6) organizowanie ćwiczeń oraz udział w szkoleniach, ćwiczeniach i zawodach sportowo-pożarniczych organizowanych przez Państwową Straż Pożarną, gminę lub inne uprawnione podmioty;
7) zabezpieczanie obszaru chronionego właściwej jednostki ratowniczo-gaśniczej Państwowej Straży Pożarnej, określonego w powiatowym (miejskim) planie ratowniczym;
8) propagowanie zasad i dobrych praktyk w zakresie ochrony przeciwpożarowej budynków, innych obiektów budowlanych i terenów;
9) organizowanie przedsięwzięć służących krzewieniu sportu i kultury fizycznej;
10) organizowanie przedsięwzięć oświatowo-kulturalnych propagujących wiedzę i umiejętności w zakresie ochrony przeciwpożarowej;
11) upowszechnianie i wspieranie współdziałania między lokalnymi partnerami społecznymi i gospodarczymi z zakresu ochrony przeciwpożarowej;
12) propagowanie zasad udzielania pierwszej pomocy;
13) wspieranie gminy w realizacji pomocy na rzecz społeczności lokalnej;
14) integrowanie społeczności lokalnej;
15) udział we współpracy międzynarodowej gminy.

Włączenie jednostki OSP do KSRG

Włączenie jednostki OSP do krajowego systemu ratowniczo-gaśniczego (KSRG) odbywa się na podstawie Rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 23 czerwca 2026 r. w sprawie włączania jednostek ochrony przeciwpożarowej do krajowego systemu ratowniczo-gaśniczego i wyłączania ich z tego systemu. Przy włączaniu uwzględnia się również wymagania określone przez Komendanta Głównego Państwowej Straży Pożarnej.

Do KSRG mogą być włączane jednostki ochrony przeciwpożarowej, których siły i środki są przewidziane do użycia w powiatowym lub wojewódzkim planie ratowniczym, które zostały uwzględnione w zbiorczym planie sieci podmiotów systemu i posiadające:

  • co najmniej jeden średni lub ciężki samochód ratowniczo-gaśniczy umożliwiający konstrukcyjnie wyjazd w co najmniej 4-osobowej obsadzie;
  • co najmniej 12 ratowników spełniających wymagania dotyczące bezpośredniego udziału w działaniach ratowniczych;
  • skuteczny system łączności powiadamiania i alarmowania;
  • co najmniej 5 urządzeń spełniających minimalne wymagania techniczno-funkcjonalne określone dla sprzętu łączności pracującego w sieciach radiowych jednostek ochrony przeciwpożarowej na potrzeby działań ratowniczych;
  • sprzęt umożliwiający wykonywanie czynności ratowniczych w ramach kwalifikowanej pierwszej pomocy - zestaw ratownictwa medycznego R-1 oraz AED;
  • co najmniej 4 komplety sprzętu ochrony układu oddechowego;
  • wyposażenie w środki ochrony indywidualnej dla co najmniej 12 ratowników;
  • wyposażenie niezbędne do prowadzenia działań ratowniczych z zakresu ratownictwa technicznego na drogach, w tym zestaw narzędzi hydraulicznych.

Ponadto do KSRG może być włączona także jednostka, która jest wyposażona i której ratownicy są wyszkoleni na poziomie pozwalającym na realizację specjalistycznych czynności ratowniczych, jeżeli jej działalność ma zastosowanie w warunkach przewidzianych w planie ratowniczym. Jednostkę włącza się do KSRG na podstawie porozumienia, które jest zawierane na czas określony.

Stan OSP w KSRG w poszczególnych latach:

2015 – 4195
2016 – 4306
2017 – 4376
2018 – 4439
2019 – 4505
2020 – 4610
2021 – 4736
2022 – 4869
2023 – 5030
2024 – 5155 (dane na 1 stycznia 2025 r.1)
2025 – 5239
2026 – 5363 (stan na listopad 2026 r.)

1 https://www.gov.pl/web/kgpsp/30-lat-ksrg-styczen-2025

Wykaz jednostek ochrony przeciwpożarowej włączonych do KSRG przez Komendanta Głównego PSP dostępny jest również na stronie KG PSP pod linkiem: https://www.gov.pl/web/kgpsp/osp-w-ksrg

Logo Biuletynu Informacji Publicznej
Informacje o publikacji dokumentu
Pierwsza publikacja:
07.10.2019 15:18 Adam Nowakowski
Wytwarzający/ Odpowiadający:
Departament Ochrony Ludności i Zarządzania Kryzysowego
Tytuł Wersja Dane zmiany / publikacji
Ochotnicze Straże Pożarne 13.0 18.11.2026 16:21 Jakub Kolasiński
Ochotnicze Straże Pożarne 12.0 18.11.2026 15:17 Jakub Kolasiński
Ochotnicze Straże Pożarne 11.0 28.05.2026 15:18 Alicja Krzyżanowska
Ochotnicze Straże Pożarne 10.0 28.05.2026 15:17 Alicja Krzyżanowska
Ochotnicze Straże Pożarne 9.0 28.05.2026 15:16 Alicja Krzyżanowska
Ochotnicze Straże Pożarne 8.0 03.01.2025 16:55 Jakub Kolasiński
Ochotnicze Straże Pożarne 7.0 03.01.2025 16:37 Jakub Kolasiński
Ochotnicze Straże Pożarne 6.0 03.01.2025 16:01 Jakub Kolasiński
Ochotnicze Straże Pożarne 5.0 27.05.2024 14:28 Jakub Kolasiński
Ochotnicze Straże Pożarne 4.0 21.03.2024 10:45 Błażej Wójcik
Ochotnicze Straże Pożarne 3.0 03.01.2022 15:27 Alicja Zakrzewska
Ochotnicze Straże Pożarne 2.0 16.09.2021 16:13 Alicja Zakrzewska
Ochotnicze Straże Pożarne 1.0 07.10.2019 15:18 Adam Nowakowski

Aby uzyskać archiwalną wersję należy skontaktować się z Redakcją BIP

{"register":{"columns":[]}}