Regionalna Dyrekcja
Ochrony Środowiska w Gorzowie Wielkopolskim

Liderem pod względem liczby nowych rezerwatów jest województwo pomorskie, gdzie powstało ich aż 23. A liderem powierzchniowym jest województwo świętokrzyskie – ponad 4 tysiące hektarów nowych obszarów chronionych.

Kiedyś mówiło się, że powinniśmy chronić przyrodę dla przyszłych pokoleń. Dziś już wiemy, że trzeba ją chronić tu i teraz, także dla nas samych. To zadanie realizujemy skutecznie w formie nowych i powiększanych rezerwatów, bo jest to ważne z punktu widzenia zmiany klimatu, kryzysu bioróżnorodności oraz ze względów zdrowotnych. Każdy z 200 utworzonych przez nas, od 2024 roku, nowych rezerwatów czy ponad 100 powiększonych to miejsca retencji wody, ostoje roślin i zwierząt, naturalne oczyszczacze powietrza i obszary, gdzie relaks jest skuteczny i bezpłatny – mówi Paulina Hennig-Kloska, ministra klimatu i środowiska.

Ministra Paulina Hennig-Kloska zwraca uwagę na znaczenie rezerwatów jako miejsc gromadzących wodę, co jest ważne zarówno w czasie okresów suszy, jak i ulewnych deszczy.

Jubileuszowy Rezerwat nr 200 to „Dolina Rzeki Małej” w woj. mazowieckim, który obejmuje 133,49 ha oraz 285,89 ha otuliny na terenie gmin Piaseczno i Góra Kalwaria. Ten rezerwat chroni leśne ekosystemy bagienne na torfowiskach niskich, kluczowe dla retencji wody. Największy rezerwat od ponad 20 lat utworzony w tej kadencji to „Bliżyńskie Lasy Naturalne” w woj. świętokrzyskim o powierzchni prawie 3000 ha.

Regionalna Dyrekcja Ochrony Środowiska w Gorzowie Wielkopolskim również aktywnie realizuje i wdraża proces wzmocnienia sieci ochrony najcenniejszych obszarów województwa lubuskiego.

Od 1 stycznia 2024 roku Regionalna Dyrekcja Ochrony Środowiska w Gorzowie Wielkopolskim utworzyła 16 nowych rezerwatów przyrody o łącznej powierzchni 1280,43 ha. To znaczące wzmocnienie ochrony przyrody w województwie lubuskim. Na początku 2024 roku w województwie lubuskim funkcjonowało 69 rezerwatów o powierzchni około 4347 ha. Obecnie jest ich 85, a ich łączna powierzchnia wynosi 5628,13 ha. Oznacza to wzrost liczby rezerwatów o ponad 23% oraz wzrost powierzchni objętej ochroną o ponad 29%.

Od 1 stycznia 2024 roku utworzono następujące rezerwaty przyrody:

• „Brekinie koło Broniszowa”,
• „Torfowisko Ustronie”,
• „Torfowisko Pliszka”,
• „Bukowe Uroczysko”,
• „Zielonogórski Las Odrzański”,
• „Bobrowisko”,
• „Ruskie Stawy”,
• „Pamięcińskie Lasy Zboczowe”,
• „Lasy Źródliskowe nad Obrą koło Zemska”,
• „Torfowiska Andromedy”,
• „Dolina Czerwonego Potoku”,
• „Lipiennikowe Bagno”,
• „Uroczysko koło Garbicza im. Michała Poklewskiego-Koziełł”,
• „Szydłowskie Łęgi”,
• „Binduga”,
• „Wilczy Ostęp”.

Nowe rezerwaty reprezentują różne typy najcenniejszych siedlisk przyrodniczych województwa – od torfowisk, terenów bagiennych i źródliskowych, przez naturalne lasy i doliny rzeczne, po starorzecza i siedliska wodno-błotne. Chronione są w nich również stanowiska rzadkich i zagrożonych gatunków roślin, zwierząt i grzybów. Szczególnym obiektem jest „Zielonogórski Las Odrzański”, który obejmuje 529,77 ha i jest obecnie największym rezerwatem przyrody w województwie lubuskim. Chroni m.in. cenne lasy łęgowe, grądowe, starorzecza Odry oraz wyjątkowo bogatą różnorodność biologiczną - mówi Michał Bielewicz, Regionalny Konserwator Przyrody w Gorzowie Wielkopolskim.

W latach 2024–2026 powiększono pięć istniejących rezerwatów o łącznie 169,77 ha: „Torfowisko Linkowo”, „Jeziora Gołyńskie im. G. Karcza”, „Nad Młyńską Strugą”, „Annabrzeskie Wąwozy” i „Młodno”. Dla rezerwatu „Pniewski Ług” utworzono dodatkowo otulinę o powierzchni 11,66 ha. Łącznie nowe i powiększone rezerwaty objęły 1450,20 ha dodatkowo chronionej powierzchni.

Za każdym nowym rezerwatem stoi praca pracowników RDOŚ. Przed utworzeniem każdego z rezerwatów przeprowadzono wizję terenową, co oznacza około 29 wizji i spotkań w terenie. Pracownicy weryfikowali walory przyrodnicze obszarów, stan siedlisk, występowanie cennych gatunków oraz zasadność objęcia ich ochroną. Wizje i przygotowanie dokumentacji odbywały się we współpracy z nadleśnictwami: Bogdaniec, Nowa Sól, Torzym, Krosno, Zielona Góra, Przytok, Lubsko, Rzepin, Międzyrzecz, Kłodawa, Sulęcin, Sława Śląska, Cybinka i Smolarz - podkreśla Regionalny Konserwator Przyrody w Gorzowie Wielkopolskim.

Ważnym elementem procesu są konsultacje społeczne, które umożliwiają mieszkańcom, samorządom i organizacjom przedstawianie uwag do projektowanych rezerwatów. Zgłoszone opinie są analizowane przez RDOŚ i uwzględniane w dalszych pracach mających na celu powołanie nowych rezerwatów.

Tworzenie nowych rezerwatów jest częścią długofalowej strategii rozwoju sieci ochrony przyrody w województwie lubuskim. Jej celem jest zabezpieczenie najcenniejszych i najlepiej zachowanych ekosystemów regionu. To efekt kilkuletniej, systematycznej pracy: od identyfikacji najcenniejszych obszarów, przez inwentaryzacje i wizje terenowe, analizy formalne i przyrodnicze, konsultacje społeczne oraz opiniowanie projektów przez Regionalną Radę Ochrony Przyrody, aż po ustanowienie rezerwatów i późniejsze działania związane z ich ochroną.

16 nowych rezerwatów, ponad 1280 ha nowo objętej ochroną przyrody oraz 169,77 ha powiększonych istniejących rezerwatów to efekt zaangażowania pracowników RDOŚ, ekspertów, leśników i partnerów społecznych. To także trwała inwestycja w zachowanie unikatowych walorów przyrodniczych województwa lubuskiego, dla nas i przyszłych pokoleń.